Trường Chính Trị Tỉnh Đồng Tháp
Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về học tập lý luận chính trị trong thực tiễn công tác giảng dạy tại Khoa Nhà nước và Pháp luật, Trường Chính trị tỉnh Đồng Tháp
1. Đặt vấn đề
Trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, công tác giáo dục lý luận chính trị luôn giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức trong sáng và năng lực đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới. Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn khẳng định lý luận là nền tảng tư tưởng, là kim chỉ nam cho hành động cách mạng; đồng thời nhấn mạnh việc học tập lý luận phải gắn chặt với thực tiễn, lấy hiệu quả vận dụng vào công tác làm thước đo chất lượng học tập. Những quan điểm đó đến nay vẫn giữ nguyên giá trị lý luận và thực tiễn, là cơ sở quan trọng để đổi mới và nâng cao chất lượng giáo dục lý luận chính trị.
Trong bối cảnh hiện nay, trước yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước và đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng, việc nâng cao chất lượng giảng dạy lý luận chính trị tại các trường chính trị càng trở nên cấp thiết. Tuy nhiên, thực tế vẫn còn những biểu hiện học tập mang tính hình thức, thiếu gắn kết giữa lý luận với thực tiễn, ảnh hưởng đến hiệu quả đào tạo. Xuất phát từ yêu cầu đó, việc nghiên cứu và vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về học tập lý luận chính trị vào thực tiễn công tác giảng dạy tại Khoa Nhà nước và Pháp luật, Trường Chính trị tỉnh Đồng Tháp có ý nghĩa thiết thực, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ trong giai đoạn hiện nay.
2. Nội dung
2.1. Tư tưởng Hồ Chí Minh về học tập lý luận chính trị
Trong cuộc đời hoạt động cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh sớm ý thức được vai trò quan trọng của lý luận đối với sự nghiệp cách mạng Việt Nam. Lý luận - theo Hồ Chí Minh “là sự tổng kết những kinh nghiệm của loài người, là tổng hợp những tri thức về tự nhiên và xã hội tích trữ lại trong quá trình lịch sử”. Vì vậy, “lý luận như cái kim chỉ nam, nó chỉ phương hướng cho chúng ta trong công việc thực tế. Không có lý luận thì lúng túng như nhắm mắt mà đi”
Sau khi tìm ra con đường cứu nước, Nguyễn Ái Quốc đã tích cực truyền bá tư tưởng, lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin về nước, bởi theo Người đây là “chủ nghĩa chân chính nhất, chắc chắn nhất, cách mạng nhất”. Người đã đem ánh sáng chủ nghĩa Mác - Lênin, ánh sáng của Cách mạng Tháng Mười Nga soi sáng con đường cách mạng Việt Nam. Thông qua việc huấn luyện, đào tạo đã giúp đội ngũ cán bộ thấm nhuần chủ nghĩa Mác - Lênin, nắm bắt được những bài học của cách mạng thế giới, hiểu rõ được mâu thuẫn xã hội, tính chất và mục đích, động lực của cách mạng, giai cấp lãnh đạo, phương pháp, bước đi của cách mạng Việt Nam. Từ đó, biến lý luận cách mạng thành cách mạng vận động.
Hồ Chí Minh là tấm gương sáng về thực hành kiên trì, bền bỉ việc giáo dục lý luận chính trị. Người đã để lại cho cách mạng Việt Nam di sản to lớn về giáo dục lý luận chính trị. Đó là hệ thống quan điểm của Người về khái niệm, vai trò, nội dung, phương châm, phương pháp dạy và học lý luận chính trị.
Theo Hồ Chí Minh, để học tốt lý luận chính trị, trước hết, học viên cần phải xác định đúng đắn mục đích học lý luận. Giải thích “vì sao phải học lý luận”, Người chỉ rõ: “Trước hết, Đảng ta tổ chức trường học lý luận cho cán bộ là để nâng cao trình độ lý luận của Đảng ta đặng giải quyết sự đòi hỏi của nhiệm vụ cách mạng và tình hình thực tế của Đảng ta, để Đảng ta có thể làm tốt hơn công tác của mình, hoàn thành tốt hơn nhiệm vụ cách mạng vĩ đại của mình”. Người đã chỉ dẫn một cách cặn kẽ: “Khi học tập lý luận thì nhằm mục đích học để vận dụng chứ không phải học lý luận vì lý luận, hoặc vì tạo cho mình một cái vốn lý luận để sau này đưa ra mặc cả với Đảng. Tất cả những động cơ học tập không đúng đắn đều phải tẩy trừ cho sạch”.
Theo người, mục đích của học lý luận là “Học để làm việc; làm người; làm cán bộ; Học để phụng sự Đoàn thể, phụng sự giai cấp và nhân dân, phụng sự Tổ quốc và nhân loại. Và muốn đạt được mục đích này thì phải cần, kiệm, liêm chính, chí công vô tư”. Những dòng chữ bất hủ của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trở thành phương châm chỉ đạo việc học tập, đào tạo cán bộ của Đảng. Lời dạy của Người thể hiện sự nhất quán giữa mục đích và phương châm, phương pháp học tập, giữa việc trau dồi, nâng cao kiến thức với rèn luyện phẩm chất đạo đức cách mạng. Chỉ khi xác định được mục tiêu, lý tưởng thì người học mới có động lực, mới tự giác, tích cực, chủ động tìm mọi giải pháp để việc học đạt hiệu quả nhất.
Thứ hai, phải có thái độ học tập đúng. Từ việc xác định đúng mục đích học tập, Chủ tịch Hồ Chí Minh căn dặn học viên cần có thái độ học tập đúng: Phải khiêm tốn, thật thà. Trong Đảng ta trình độ lý luận còn thấp kém, không ai có thể tự xưng mình là giỏi lý luận. Do đó phải nêu cao tinh thần “khiêm tốn, thật thà… Kiêu ngạo, tự phụ, tự mãn là kẻ thù số một của học tập”.
Người cũng nhắc nhở, trong quá trình học tập, cần nâng cao tinh thần trách nhiệm: phải tự nguyện, tự giác xem công tác học tập cũng là một nhiệm vụ mà người cán bộ cách mạng phải hoàn thành cho được, do đó mà tích cực, tự động hoàn thành kế hoạch học tập, nêu cao tinh thần chịu khó, cố gắng, không lùi bước trước bất kỳ khó khăn nào. Thêm vào đó, người học còn phải có tinh thần đoàn kết giúp đỡ nhau, mạnh dạn phê bình và thật thà tự phê bình và khi phê bình, tự phê bình thì phải xuất phát từ ý muốn đoàn kết để đạt đến đoàn kết mới. Giúp bạn cũng chính là giúp mình, có thế việc học tập mới nhanh tiến bộ.
Thứ ba, học tập lý luận phải quán triệt nguyên tắc lý luận gắn với thực tiễn. Người khẳng định: “Thống nhất giữa lý luận và thực tiễn là một nguyên tắc căn bản của chủ nghĩa Mác - Lênin. Thực tiễn không có lý luận hướng dẫn thì thành thực tiễn mù quáng. Lý luận mà không liên hệ với thực tiễn là lý luận suông… lý luận cách mạng không phải là giáo điều, nó là kim chỉ nam cho hành động cách mạng; và lý luận không phải là một cái gì cứng nhắc, nó đầy tính chất sáng tạo; lý luận luôn luôn cần được bổ sung bằng những kết luận mới rút ra từ trong thực tiễn sinh động”.
Những tư tưởng của Người về học tập lý luận chính trị là những bài học vô giá. Tư tưởng đó không chỉ là cơ sở lý luận cho việc xác định chiến lược đào tạo con người, chủ trương, đường lối chỉ đạo phát triển nền giáo dục lý luận cách mạng của Đảng ta qua các thời kỳ cách mạng, mà còn là những bài học, những kinh nghiệm thực tiễn giáo dục hết sức sinh động, thiết thực và hiệu quả đối với công tác giáo dục lý luận chính trị hiện nay.
2.2. Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về học tập lý luận chính trị trong thực tiễn công tác giảng dạy tại Khoa Nhà nước và Pháp luật, Trường Chính trị tỉnh Đồng Tháp
Khoa Nhà nước và pháp luật hiện có 10 giảng viên. Trình độ chuyên môn: Tiến sĩ có 01 đồng chí; Thạc sỹ có 08 đồng chí (có 01 đồng chí đang học NCS); Đại học: 01 đồng chí.Trình độ lý luận chính trị: Cao cấp có 03 đồng chí; Trung cấp lý luận chính trị có 07 đồng chí (có 01 đồng chí đang học cao cấp). Khoa tham gia giảng dạy các chương trình đào tạo Trung cấp lý luận chính trị và các chương trình bồi dưỡng khác.
Đội ngũ giảng viên của khoa Nhà nước và pháp luật đều được đào tạo cơ bản, đáp ứng các tiêu chí của giảng viên trường chính trị tỉnh, có bản lĩnh chính trị vững vàng, khả năng áp dụng công nghệ, cập nhật thông tin, áp dụng phương pháp giảng dạy hiện đại
Thấm nhuần những tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về học tập lý luận chính trị, Khoa Nhà nước và Pháp luật, Trường Chính trị tỉnh Đồng Tháp đã và đang tích cực triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm nâng cao hơn nữa chất lượng học tập lý luận chính trị qua thực tiễn công tác giảng dạy.
Tuy nhiên, thực tế hiện nay một phần không nhỏ, học viên học lý luận chính trị còn mang nặng tính hình thức. Không ít cán bộ, đảng viên chưa tích cực học tập lý luận chính trị, thậm chí còn có biểu hiện xem thường và lười học tập lý luận chính trị. Tình trạng nhiều học viên ít liên hệ thực tiễn khi làm bài thi, ít phát biểu ý kiến xây dựng bài, chưa mạnh dạn trao đổi, chia sẻ những thực tiễn ở cơ quan, đơn vị… vẫn tương đối phổ biến. Nghị quyết Hội nghị Trung ương 4 khóa XII đã chỉ rõ, cán bộ, đảng viên có biểu hiện: Nhận thức sai lệch về ý nghĩa, tầm quan trọng của lý luận và học tập lý luận chính trị; lười học tập chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, chủ trương, đường lối, nghị quyết của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước… Điều này ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng giáo dục lý luận chính trị nói chung và công tác giảng dạy của khoa Nhà nước và Pháp luật hiện nay.
Một trong những nguyên nhân chủ yếu dẫn đến tình trạng trên là do một số học viên vẫn chưa nhận thức được tầm quan trọng của học tập lý luận chính trị,chưa coi học lý luận chính trị là nhiệm vụ chính để nâng cao trình độ, kỹ năng nghiệp vụ, phục vụ công tác. Tính thụ động trong việc tiếp thu lý luận chính trị của một bộ phận không nhỏ học viên vẫn còn. Để góp phần khắc phục tình trạng trên, đối với các học phần do Khoa phụ trách cần phải vận dụng và quán triệt sâu sắc tư tưởng Hồ Chí Minh về học tập lý luận chính trị, cụ thể như sau:
Thứ nhất, xác định mục đích học tập đúng đắn cho học viên theo tư tưởng Hồ Chí Minh.
Đó chính là: Học để làm việc; làm người; làm cán bộ; Học để phụng sự Đoàn thể, phụng sự giai cấp và nhân dân, phụng sự tổ quốc và nhân loại. Đây là yếu tố quyết định để nâng cao chất lượng học tập lý luận chính trị của học viên. Bởi chỉ khi có tâm thế và mục đích học tập đúng đắn thì học viên mới nghiêm túc tham gia học tập, nghiêm túc nghiên cứu để đạt kết quả học tập tốt nhất. Thực tế cho thấy, dù giảng viên có đổi mới và sử dụng nhiều phương pháp nhưng nếu người học không muốn học, không thích học thì những giải pháp đó cũng không phát huy hiệu quả. Chỉ khi nào người học nhận thức rõ vai trò của lý luận, thấy cần phải học để nâng cao trình độ lý luận, năng lực công tác thì họ mới tự giác, tích cực học tập lý luận chính trị. Vì thế, cần phải xác định động cơ học tập đúng đắn cho học viên. Phải làm cho họ hiểu, học lý luận chính trị không phải là để được quy hoạch, để “thăng quan, phát tài”. Từ đó, cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền về tầm quan trọng của lý luận chính trị bằng nhiều hình thức phong phú khác nhau, có thể qua các buổi giảng, sinh hoạt lớp, giao lưu, tiếp xúc với học viên, với những việc làm cụ thể để cho học viên thấy, không có “lý luận cách mạng thì không thể có cách mạng vận động”. Để từ đó, không ngừng nâng cao nhận thức,tính tự nguyện, tự giác học tập lý luận chính trị cho cán bộ, đảng viên.
Thứ hai, phát huy vị trí, vai tro của người giảng viên trong công tác giảng dạy lý luận chính trị.
Người giảng viên bằng khả năng sư phạm, đem tâm huyết của mình truyền lửa cho học viên. Muốn vậy, giảng viên phải là những người có đủ phẩm chất, năng lực, có niềm tin vững chắc vào chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, vào chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội của Đảng ta, từ đó truyền cảm hứng, niềm tin cho người học. Phải nắm vững và hiểu sâu sắc chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước thì tuyên truyền mới thuyết phục.
Người giảng viên phải nắm chắc lý luận, đồng thời phải gắn lý luận với thực tiễn trong giảng dạy. Do đó, đòi hỏi giảng viên phải có một nền tảng lý luận và vốn thực tiễn phong phú, để kiểm nghiệm lý luận và nâng nhận thức lý luận lên tầm cao mới. Muốn gắn lý luận và thực tiễn trong bài giảng, người giảng viên phải không ngừng cập nhật tình hình địa phương, trong nước, thế giới,… phải tăng cường nghiên cứu, kiểm nghiệmthực tế để nắm bắt thực tiễn, liên hệ vào bài giảng; tránh dạy lý luận suông, “dạy chay” mà phải làm cho người học thấy được vai trò “dẫn đường” của lý luận đối với thực tiễn; gợi mở cho người học áp dụng lý luận vào lĩnh vực công tác và cuộc sống.
Giảng viên cần đổi mới mạnh mẽ hơn nữa phương pháp dạy học, lồng ghép sử dụng các phương pháp dạy học tích cực kết hợp các phương tiện hỗ trợ hiện đại hợp lý, linh hoạt, tránh cứng nhắc sử dụng một vài phương pháp trong cả quá trình giảng sẽ gây nhàm chán cho học viên.
Khi soạn giáo án, giảng viên cần nắm chắc mục tiêu bài giảng để theo đó xác định trọng tâm của bài, tránh lan man. Bởi một chuyên đề lý luận chính trị có nội dung kiến thức lớn, thời gian ngắn không thể truyền tải hết. Vì thế,muốn học viên không nhàm chán thì bài giảng cần súc tích, ngắn gọn nhưng vẫn đạt mục tiêu bài giảng.
Thứ ba, đẩy mạnh hoạt động sinh hoạt chuyên môn của khoa
Việc sinh hoạt chuyên môn ở khoa cần được đẩy mạnh và tiến hành thường xuyên, cần định kỳ tổ chức sinh hoạt chuyên môn hằng tháng. Nội dung sinh hoạt cần tập trung vào việc phổ biến các văn bản mới liên quan để đưa vào bài giảng; chỉ ra mặt mạnh, yếu, việc đã làm được, chưa làm được trong hoạt động giảng dạy, trong việc thực hiện các lịch lên lớp của trường, của khoa ở trong tháng trước, từ đó thống nhất kế hoạch hoạt động trong tháng tiếp theo.
Tổng kết viết bài nghiên cứu, bài viết tống kết kinh nghiệm thực tiễn gắn với với những sự kiện trọng đại, những ngày lễ lớn của đất nước của tỉnh… giảng viên trong khoa chủ động tham gia viết bài đón đầu các sự kiện, các hoạt động, chứ không chỉ viết bài theo kế hoạch của trường hay của khoa ban hành. Cá nhân chủ động xây dựng, thực hiện kế hoạch đi nghiên cứu thực tế ở cơ sở đảm bảo theo quy định.
Thứ tư, kiến nghị Ban giám hiệu Trường, ngoài việc tạo điều kiện về nơi ăn, ở và học tập cho những học viên ở xa, cần tăng cường hơn nữa việc thực hiện nghiêm các quy chế liên quan đến dạy và học để kịp thời chỉnh đốn thái độ học tập của học viên như quy chế thi, kiểm tra, quy chế học viên, nội quy...; có biện pháp xử lý nghiêm đối với những trường hợp vi phạm.
3. Kết luận
Trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, công tác giáo dục lý luận chính trị luôn giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức trong sáng và năng lực đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới. Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn khẳng định lý luận là nền tảng tư tưởng, là kim chỉ nam cho hành động cách mạng; đồng thời nhấn mạnh việc học tập lý luận phải gắn chặt với thực tiễn, lấy hiệu quả vận dụng vào công tác làm thước đo chất lượng học tập. Những quan điểm đó đến nay vẫn giữ nguyên giá trị lý luận và thực tiễn, là cơ sở quan trọng để đổi mới và nâng cao chất lượng giáo dục lý luận chính trị.
Trong bối cảnh hiện nay, trước yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước và đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng, việc nâng cao chất lượng giảng dạy lý luận chính trị tại các trường chính trị càng trở nên cấp thiết. Tuy nhiên, thực tế vẫn còn những biểu hiện học tập mang tính hình thức, thiếu gắn kết giữa lý luận với thực tiễn, ảnh hưởng đến hiệu quả đào tạo. Xuất phát từ yêu cầu đó, việc nghiên cứu và vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về học tập lý luận chính trị vào thực tiễn công tác giảng dạy tại Khoa Nhà nước và Pháp luật, Trường Chính trị tỉnh Đồng Tháp có ý nghĩa thiết thực, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ trong giai đoạn hiện nay.
2. Nội dung
2.1. Tư tưởng Hồ Chí Minh về học tập lý luận chính trị
Trong cuộc đời hoạt động cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh sớm ý thức được vai trò quan trọng của lý luận đối với sự nghiệp cách mạng Việt Nam. Lý luận - theo Hồ Chí Minh “là sự tổng kết những kinh nghiệm của loài người, là tổng hợp những tri thức về tự nhiên và xã hội tích trữ lại trong quá trình lịch sử”. Vì vậy, “lý luận như cái kim chỉ nam, nó chỉ phương hướng cho chúng ta trong công việc thực tế. Không có lý luận thì lúng túng như nhắm mắt mà đi”
Sau khi tìm ra con đường cứu nước, Nguyễn Ái Quốc đã tích cực truyền bá tư tưởng, lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin về nước, bởi theo Người đây là “chủ nghĩa chân chính nhất, chắc chắn nhất, cách mạng nhất”. Người đã đem ánh sáng chủ nghĩa Mác - Lênin, ánh sáng của Cách mạng Tháng Mười Nga soi sáng con đường cách mạng Việt Nam. Thông qua việc huấn luyện, đào tạo đã giúp đội ngũ cán bộ thấm nhuần chủ nghĩa Mác - Lênin, nắm bắt được những bài học của cách mạng thế giới, hiểu rõ được mâu thuẫn xã hội, tính chất và mục đích, động lực của cách mạng, giai cấp lãnh đạo, phương pháp, bước đi của cách mạng Việt Nam. Từ đó, biến lý luận cách mạng thành cách mạng vận động.
Hồ Chí Minh là tấm gương sáng về thực hành kiên trì, bền bỉ việc giáo dục lý luận chính trị. Người đã để lại cho cách mạng Việt Nam di sản to lớn về giáo dục lý luận chính trị. Đó là hệ thống quan điểm của Người về khái niệm, vai trò, nội dung, phương châm, phương pháp dạy và học lý luận chính trị.
Theo Hồ Chí Minh, để học tốt lý luận chính trị, trước hết, học viên cần phải xác định đúng đắn mục đích học lý luận. Giải thích “vì sao phải học lý luận”, Người chỉ rõ: “Trước hết, Đảng ta tổ chức trường học lý luận cho cán bộ là để nâng cao trình độ lý luận của Đảng ta đặng giải quyết sự đòi hỏi của nhiệm vụ cách mạng và tình hình thực tế của Đảng ta, để Đảng ta có thể làm tốt hơn công tác của mình, hoàn thành tốt hơn nhiệm vụ cách mạng vĩ đại của mình”. Người đã chỉ dẫn một cách cặn kẽ: “Khi học tập lý luận thì nhằm mục đích học để vận dụng chứ không phải học lý luận vì lý luận, hoặc vì tạo cho mình một cái vốn lý luận để sau này đưa ra mặc cả với Đảng. Tất cả những động cơ học tập không đúng đắn đều phải tẩy trừ cho sạch”.
Theo người, mục đích của học lý luận là “Học để làm việc; làm người; làm cán bộ; Học để phụng sự Đoàn thể, phụng sự giai cấp và nhân dân, phụng sự Tổ quốc và nhân loại. Và muốn đạt được mục đích này thì phải cần, kiệm, liêm chính, chí công vô tư”. Những dòng chữ bất hủ của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trở thành phương châm chỉ đạo việc học tập, đào tạo cán bộ của Đảng. Lời dạy của Người thể hiện sự nhất quán giữa mục đích và phương châm, phương pháp học tập, giữa việc trau dồi, nâng cao kiến thức với rèn luyện phẩm chất đạo đức cách mạng. Chỉ khi xác định được mục tiêu, lý tưởng thì người học mới có động lực, mới tự giác, tích cực, chủ động tìm mọi giải pháp để việc học đạt hiệu quả nhất.
Thứ hai, phải có thái độ học tập đúng. Từ việc xác định đúng mục đích học tập, Chủ tịch Hồ Chí Minh căn dặn học viên cần có thái độ học tập đúng: Phải khiêm tốn, thật thà. Trong Đảng ta trình độ lý luận còn thấp kém, không ai có thể tự xưng mình là giỏi lý luận. Do đó phải nêu cao tinh thần “khiêm tốn, thật thà… Kiêu ngạo, tự phụ, tự mãn là kẻ thù số một của học tập”.
Người cũng nhắc nhở, trong quá trình học tập, cần nâng cao tinh thần trách nhiệm: phải tự nguyện, tự giác xem công tác học tập cũng là một nhiệm vụ mà người cán bộ cách mạng phải hoàn thành cho được, do đó mà tích cực, tự động hoàn thành kế hoạch học tập, nêu cao tinh thần chịu khó, cố gắng, không lùi bước trước bất kỳ khó khăn nào. Thêm vào đó, người học còn phải có tinh thần đoàn kết giúp đỡ nhau, mạnh dạn phê bình và thật thà tự phê bình và khi phê bình, tự phê bình thì phải xuất phát từ ý muốn đoàn kết để đạt đến đoàn kết mới. Giúp bạn cũng chính là giúp mình, có thế việc học tập mới nhanh tiến bộ.
Thứ ba, học tập lý luận phải quán triệt nguyên tắc lý luận gắn với thực tiễn. Người khẳng định: “Thống nhất giữa lý luận và thực tiễn là một nguyên tắc căn bản của chủ nghĩa Mác - Lênin. Thực tiễn không có lý luận hướng dẫn thì thành thực tiễn mù quáng. Lý luận mà không liên hệ với thực tiễn là lý luận suông… lý luận cách mạng không phải là giáo điều, nó là kim chỉ nam cho hành động cách mạng; và lý luận không phải là một cái gì cứng nhắc, nó đầy tính chất sáng tạo; lý luận luôn luôn cần được bổ sung bằng những kết luận mới rút ra từ trong thực tiễn sinh động”.
Những tư tưởng của Người về học tập lý luận chính trị là những bài học vô giá. Tư tưởng đó không chỉ là cơ sở lý luận cho việc xác định chiến lược đào tạo con người, chủ trương, đường lối chỉ đạo phát triển nền giáo dục lý luận cách mạng của Đảng ta qua các thời kỳ cách mạng, mà còn là những bài học, những kinh nghiệm thực tiễn giáo dục hết sức sinh động, thiết thực và hiệu quả đối với công tác giáo dục lý luận chính trị hiện nay.
2.2. Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về học tập lý luận chính trị trong thực tiễn công tác giảng dạy tại Khoa Nhà nước và Pháp luật, Trường Chính trị tỉnh Đồng Tháp
Khoa Nhà nước và pháp luật hiện có 10 giảng viên. Trình độ chuyên môn: Tiến sĩ có 01 đồng chí; Thạc sỹ có 08 đồng chí (có 01 đồng chí đang học NCS); Đại học: 01 đồng chí.Trình độ lý luận chính trị: Cao cấp có 03 đồng chí; Trung cấp lý luận chính trị có 07 đồng chí (có 01 đồng chí đang học cao cấp). Khoa tham gia giảng dạy các chương trình đào tạo Trung cấp lý luận chính trị và các chương trình bồi dưỡng khác.
Đội ngũ giảng viên của khoa Nhà nước và pháp luật đều được đào tạo cơ bản, đáp ứng các tiêu chí của giảng viên trường chính trị tỉnh, có bản lĩnh chính trị vững vàng, khả năng áp dụng công nghệ, cập nhật thông tin, áp dụng phương pháp giảng dạy hiện đại
Thấm nhuần những tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về học tập lý luận chính trị, Khoa Nhà nước và Pháp luật, Trường Chính trị tỉnh Đồng Tháp đã và đang tích cực triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm nâng cao hơn nữa chất lượng học tập lý luận chính trị qua thực tiễn công tác giảng dạy.
Tuy nhiên, thực tế hiện nay một phần không nhỏ, học viên học lý luận chính trị còn mang nặng tính hình thức. Không ít cán bộ, đảng viên chưa tích cực học tập lý luận chính trị, thậm chí còn có biểu hiện xem thường và lười học tập lý luận chính trị. Tình trạng nhiều học viên ít liên hệ thực tiễn khi làm bài thi, ít phát biểu ý kiến xây dựng bài, chưa mạnh dạn trao đổi, chia sẻ những thực tiễn ở cơ quan, đơn vị… vẫn tương đối phổ biến. Nghị quyết Hội nghị Trung ương 4 khóa XII đã chỉ rõ, cán bộ, đảng viên có biểu hiện: Nhận thức sai lệch về ý nghĩa, tầm quan trọng của lý luận và học tập lý luận chính trị; lười học tập chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, chủ trương, đường lối, nghị quyết của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước… Điều này ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng giáo dục lý luận chính trị nói chung và công tác giảng dạy của khoa Nhà nước và Pháp luật hiện nay.
Một trong những nguyên nhân chủ yếu dẫn đến tình trạng trên là do một số học viên vẫn chưa nhận thức được tầm quan trọng của học tập lý luận chính trị,chưa coi học lý luận chính trị là nhiệm vụ chính để nâng cao trình độ, kỹ năng nghiệp vụ, phục vụ công tác. Tính thụ động trong việc tiếp thu lý luận chính trị của một bộ phận không nhỏ học viên vẫn còn. Để góp phần khắc phục tình trạng trên, đối với các học phần do Khoa phụ trách cần phải vận dụng và quán triệt sâu sắc tư tưởng Hồ Chí Minh về học tập lý luận chính trị, cụ thể như sau:
Thứ nhất, xác định mục đích học tập đúng đắn cho học viên theo tư tưởng Hồ Chí Minh.
Đó chính là: Học để làm việc; làm người; làm cán bộ; Học để phụng sự Đoàn thể, phụng sự giai cấp và nhân dân, phụng sự tổ quốc và nhân loại. Đây là yếu tố quyết định để nâng cao chất lượng học tập lý luận chính trị của học viên. Bởi chỉ khi có tâm thế và mục đích học tập đúng đắn thì học viên mới nghiêm túc tham gia học tập, nghiêm túc nghiên cứu để đạt kết quả học tập tốt nhất. Thực tế cho thấy, dù giảng viên có đổi mới và sử dụng nhiều phương pháp nhưng nếu người học không muốn học, không thích học thì những giải pháp đó cũng không phát huy hiệu quả. Chỉ khi nào người học nhận thức rõ vai trò của lý luận, thấy cần phải học để nâng cao trình độ lý luận, năng lực công tác thì họ mới tự giác, tích cực học tập lý luận chính trị. Vì thế, cần phải xác định động cơ học tập đúng đắn cho học viên. Phải làm cho họ hiểu, học lý luận chính trị không phải là để được quy hoạch, để “thăng quan, phát tài”. Từ đó, cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền về tầm quan trọng của lý luận chính trị bằng nhiều hình thức phong phú khác nhau, có thể qua các buổi giảng, sinh hoạt lớp, giao lưu, tiếp xúc với học viên, với những việc làm cụ thể để cho học viên thấy, không có “lý luận cách mạng thì không thể có cách mạng vận động”. Để từ đó, không ngừng nâng cao nhận thức,tính tự nguyện, tự giác học tập lý luận chính trị cho cán bộ, đảng viên.
Thứ hai, phát huy vị trí, vai tro của người giảng viên trong công tác giảng dạy lý luận chính trị.
Người giảng viên bằng khả năng sư phạm, đem tâm huyết của mình truyền lửa cho học viên. Muốn vậy, giảng viên phải là những người có đủ phẩm chất, năng lực, có niềm tin vững chắc vào chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, vào chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội của Đảng ta, từ đó truyền cảm hứng, niềm tin cho người học. Phải nắm vững và hiểu sâu sắc chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước thì tuyên truyền mới thuyết phục.
Người giảng viên phải nắm chắc lý luận, đồng thời phải gắn lý luận với thực tiễn trong giảng dạy. Do đó, đòi hỏi giảng viên phải có một nền tảng lý luận và vốn thực tiễn phong phú, để kiểm nghiệm lý luận và nâng nhận thức lý luận lên tầm cao mới. Muốn gắn lý luận và thực tiễn trong bài giảng, người giảng viên phải không ngừng cập nhật tình hình địa phương, trong nước, thế giới,… phải tăng cường nghiên cứu, kiểm nghiệmthực tế để nắm bắt thực tiễn, liên hệ vào bài giảng; tránh dạy lý luận suông, “dạy chay” mà phải làm cho người học thấy được vai trò “dẫn đường” của lý luận đối với thực tiễn; gợi mở cho người học áp dụng lý luận vào lĩnh vực công tác và cuộc sống.
Giảng viên cần đổi mới mạnh mẽ hơn nữa phương pháp dạy học, lồng ghép sử dụng các phương pháp dạy học tích cực kết hợp các phương tiện hỗ trợ hiện đại hợp lý, linh hoạt, tránh cứng nhắc sử dụng một vài phương pháp trong cả quá trình giảng sẽ gây nhàm chán cho học viên.
Khi soạn giáo án, giảng viên cần nắm chắc mục tiêu bài giảng để theo đó xác định trọng tâm của bài, tránh lan man. Bởi một chuyên đề lý luận chính trị có nội dung kiến thức lớn, thời gian ngắn không thể truyền tải hết. Vì thế,muốn học viên không nhàm chán thì bài giảng cần súc tích, ngắn gọn nhưng vẫn đạt mục tiêu bài giảng.
Thứ ba, đẩy mạnh hoạt động sinh hoạt chuyên môn của khoa
Việc sinh hoạt chuyên môn ở khoa cần được đẩy mạnh và tiến hành thường xuyên, cần định kỳ tổ chức sinh hoạt chuyên môn hằng tháng. Nội dung sinh hoạt cần tập trung vào việc phổ biến các văn bản mới liên quan để đưa vào bài giảng; chỉ ra mặt mạnh, yếu, việc đã làm được, chưa làm được trong hoạt động giảng dạy, trong việc thực hiện các lịch lên lớp của trường, của khoa ở trong tháng trước, từ đó thống nhất kế hoạch hoạt động trong tháng tiếp theo.
Tổng kết viết bài nghiên cứu, bài viết tống kết kinh nghiệm thực tiễn gắn với với những sự kiện trọng đại, những ngày lễ lớn của đất nước của tỉnh… giảng viên trong khoa chủ động tham gia viết bài đón đầu các sự kiện, các hoạt động, chứ không chỉ viết bài theo kế hoạch của trường hay của khoa ban hành. Cá nhân chủ động xây dựng, thực hiện kế hoạch đi nghiên cứu thực tế ở cơ sở đảm bảo theo quy định.
Thứ tư, kiến nghị Ban giám hiệu Trường, ngoài việc tạo điều kiện về nơi ăn, ở và học tập cho những học viên ở xa, cần tăng cường hơn nữa việc thực hiện nghiêm các quy chế liên quan đến dạy và học để kịp thời chỉnh đốn thái độ học tập của học viên như quy chế thi, kiểm tra, quy chế học viên, nội quy...; có biện pháp xử lý nghiêm đối với những trường hợp vi phạm.
3. Kết luận
Tư tưởng Hồ Chí Minh về học tập lý luận chính trị là hệ thống quan điểm có giá trị lý luận và thực tiễn sâu sắc, tiếp tục giữ vai trò định hướng đối với công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ trong giai đoạn hiện nay. Việc vận dụng những quan điểm của Người vào thực tiễn giảng dạy tại khoa Nhà nước và Pháp luật, Trường Chính trị tỉnh Đồng Tháp không chỉ góp phần khắc phục tình trạng học tập lý luận còn mang tính hình thức, mà còn nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên, đổi mới phương pháp giảng dạy, phát huy tính tích cực của người học và tăng cường sự gắn kết giữa lý luận với thực tiễn.
Trong bối cảnh yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ đáp ứng nhiệm vụ phát triển đất nước và đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng ngày càng cao, việc tiếp tục quán triệt sâu sắc tư tưởng Hồ Chí Minh, kết hợp đồng bộ các giải pháp về nhận thức, phương pháp, tổ chức giảng dạy và quản lý đào tạo sẽ là yếu tố quan trọng để nâng cao chất lượng giáo dục lý luận chính trị, góp phần xây dựng Trường Chính trị tỉnh Đồng Tháp đạt chuẩn mức 2, đáp ứng yêu cầu đào tạo cán bộ trong thời kỳ mới.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Hồ Chí Minh Toàn tập, NXB Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2021.2. Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, NXB Chính trị quốc gia Sự thật, 2021.
3. Kết luận số 01-KL/TW ngày 18/5/2021 của Bộ Chính trị.
4. Kết luận số 21-KL/TW ngày 25/10/2021 của Ban Bí thư.
5. Giáo trình Trung cấp lý luận chính trị, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, 2021.
Tác giả bài viết: ThS. Nguyễn Hoài Vinh - Khoa nhà nước và Pháp luật
Ý kiến bạn đọc
Bạn cần đăng nhập với tư cách là Thành viên chính thức để có thể bình luận
Danh mục
Thống kê truy cập
- Đang truy cập72
- Máy chủ tìm kiếm4
- Khách viếng thăm68
- Hôm nay9,860
- Tháng hiện tại562,068
- Tổng lượt truy cập3,122,234