Trường Chính Trị Tỉnh Đồng Tháp
NHỮNG KHÓ KHĂN TRONG TRIỂN KHAI MÔ HÌNH ĐỒNG GIẢNG – ĐỒNG KIẾN TẠO TRI THỨC TẠI TRƯỜNG CHÍNH TRỊ ĐỒNG THÁP
TÓM TẮT
Đổi mới phương pháp giảng dạy lý luận chính trị đang trở thành một yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh chuyển đổi số, cải cách nền hành chính và xây dựng đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Trong xu thế đó, mô hình đồng giảng tại Trường chính trị được xem là một hướng tiếp cận phù hợp nhằm tăng cường sự kết nối giữa lý luận và thực tiễn, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ. Tuy nhiên, thực tiễn triển khai tại Trường Chính trị Đồng Tháp cho thấy hoạt động đồng giảng vẫn có những hạn chế nhất định như về nhận thức, cơ chế tổ chức, phương pháp giảng dạy và năng lực ứng dụng công nghệ số ... Từ thực tế trên, bài viết đề xuất một số giải pháp nhằm chuyển đổi từ mô hình đồng giảng mang tính hỗ trợ sang mô hình đồng giảng gắn với đồng kiến tạo tri thức, đáp ứng yêu cầu xây dựng và phát triển Trường Chính trị Đồng Tháp nhằm nâng cao chất lượng đào tạo cán bộ trong giai đoạn hiện nay.
Từ khóa: Đồng giảng; đồng kiến tạo tri thức; đổi mới phương pháp giảng dạy; chuyển đổi số; đào tạo cán bộ.
1. Đặt vấn đề
Trong hệ thống các cơ sở đào tạo, bồi dưỡng cán bộ của Đảng, Trường Chính trị cấp tỉnh giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Đây là nơi đào tạo đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý ở cơ sở; đồng thời là môi trường nghiên cứu, tổng kết thực tiễn và phát triển lý luận phục vụ công tác lãnh đạo, quản lý của địa phương. Tại Trường Chính trị Đồng Tháp đã từng bước đổi mới phương pháp giảng dạy theo hướng lấy người học làm trung tâm, tăng cường thảo luận, nghiên cứu tình huống, đi thực tế và mời các đồng chí lãnh đạo, quản lý, chuyên gia tham gia giảng dạy nhằm bổ sung những kinh nghiệm thực tiễn cho bài học lý luận. Tuy nhiên, nếu chỉ dừng lại ở việc bổ sung báo cáo thực tiễn thì hoạt động này vẫn chưa thể được xem là mô hình đồng giảng theo đúng nghĩa. Đồng giảng không chỉ là sự xuất hiện của hai người cùng đứng lớp mà quan trọng hơn là quá trình cùng xây dựng mục tiêu, cùng thiết kế nội dung, cùng tổ chức hoạt động học tập và cùng đánh giá kết quả học tập của học viên. Nói cách khác, bản chất của đồng giảng không nằm ở số lượng người tham gia giảng dạy mà ở mức độ phối hợp giữa các chủ thể trong quá trình tạo lập tri thức.
Tại Trường Chính trị Đồng Tháp, đồng kiến tạo tri thức càng có ý nghĩa đặc biệt bởi đặc thù của đối tượng đào tạo là đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức đang công tác trong hệ thống chính trị. Học viên không chỉ tiếp thu lý luận mà còn mang theo vốn kinh nghiệm phong phú từ thực tiễn quản lý ở địa phương, cơ quan, đơn vị. Nếu biết khai thác hiệu quả nguồn tri thức này thông qua các hoạt động đồng giảng, thảo luận, nghiên cứu tình huống và phản biện khoa học thì quá trình đào tạo sẽ không chỉ giúp học viên hiểu sâu hơn các nguyên lý lý luận mà còn góp phần bổ sung, hoàn thiện nhận thức thực tiễn và phát triển năng lực giải quyết vấn đề.
2. Những khó khăn trong triển khai mô hình đồng giảng theo hướng đồng kiến tạo tri thức tại Trường Chính trị Đồng Tháp trong giai đoạn hiện nay.
Đổi mới phương pháp giảng dạy lý luận chính trị đang trở thành một yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh chuyển đổi số, cải cách nền hành chính và xây dựng đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Trong xu thế đó, mô hình đồng giảng tại Trường chính trị được xem là một hướng tiếp cận phù hợp nhằm tăng cường sự kết nối giữa lý luận và thực tiễn, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ. Tuy nhiên, thực tiễn triển khai tại Trường Chính trị Đồng Tháp cho thấy hoạt động đồng giảng vẫn có những hạn chế nhất định như về nhận thức, cơ chế tổ chức, phương pháp giảng dạy và năng lực ứng dụng công nghệ số ... Từ thực tế trên, bài viết đề xuất một số giải pháp nhằm chuyển đổi từ mô hình đồng giảng mang tính hỗ trợ sang mô hình đồng giảng gắn với đồng kiến tạo tri thức, đáp ứng yêu cầu xây dựng và phát triển Trường Chính trị Đồng Tháp nhằm nâng cao chất lượng đào tạo cán bộ trong giai đoạn hiện nay.
Từ khóa: Đồng giảng; đồng kiến tạo tri thức; đổi mới phương pháp giảng dạy; chuyển đổi số; đào tạo cán bộ.
1. Đặt vấn đề
Trong hệ thống các cơ sở đào tạo, bồi dưỡng cán bộ của Đảng, Trường Chính trị cấp tỉnh giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Đây là nơi đào tạo đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý ở cơ sở; đồng thời là môi trường nghiên cứu, tổng kết thực tiễn và phát triển lý luận phục vụ công tác lãnh đạo, quản lý của địa phương. Tại Trường Chính trị Đồng Tháp đã từng bước đổi mới phương pháp giảng dạy theo hướng lấy người học làm trung tâm, tăng cường thảo luận, nghiên cứu tình huống, đi thực tế và mời các đồng chí lãnh đạo, quản lý, chuyên gia tham gia giảng dạy nhằm bổ sung những kinh nghiệm thực tiễn cho bài học lý luận. Tuy nhiên, nếu chỉ dừng lại ở việc bổ sung báo cáo thực tiễn thì hoạt động này vẫn chưa thể được xem là mô hình đồng giảng theo đúng nghĩa. Đồng giảng không chỉ là sự xuất hiện của hai người cùng đứng lớp mà quan trọng hơn là quá trình cùng xây dựng mục tiêu, cùng thiết kế nội dung, cùng tổ chức hoạt động học tập và cùng đánh giá kết quả học tập của học viên. Nói cách khác, bản chất của đồng giảng không nằm ở số lượng người tham gia giảng dạy mà ở mức độ phối hợp giữa các chủ thể trong quá trình tạo lập tri thức.
Tại Trường Chính trị Đồng Tháp, đồng kiến tạo tri thức càng có ý nghĩa đặc biệt bởi đặc thù của đối tượng đào tạo là đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức đang công tác trong hệ thống chính trị. Học viên không chỉ tiếp thu lý luận mà còn mang theo vốn kinh nghiệm phong phú từ thực tiễn quản lý ở địa phương, cơ quan, đơn vị. Nếu biết khai thác hiệu quả nguồn tri thức này thông qua các hoạt động đồng giảng, thảo luận, nghiên cứu tình huống và phản biện khoa học thì quá trình đào tạo sẽ không chỉ giúp học viên hiểu sâu hơn các nguyên lý lý luận mà còn góp phần bổ sung, hoàn thiện nhận thức thực tiễn và phát triển năng lực giải quyết vấn đề.
2. Những khó khăn trong triển khai mô hình đồng giảng theo hướng đồng kiến tạo tri thức tại Trường Chính trị Đồng Tháp trong giai đoạn hiện nay.
Một là, nhận thức về đồng giảng theo hướng đồng kiến tạo tri thức chưa thật sự thống nhất.
Đây là khó khăn có tính nền tảng, chi phối việc tổ chức và triển khai mô hình đồng giảng tại Trường Chính trị Đồng Tháp. Thực tiễn cho thấy, đồng giảng vẫn chủ yếu được hiểu là việc có từ hai người cùng tham gia giảng dạy một chuyên đề, trong đó giảng viên phụ trách nội dung lý luận, còn giảng viên đồng giảng (hoặc chuyên gia) bổ sung kinh nghiệm thực tiễn. Cách tiếp cận này mới dừng ở sự phối hợp về nội dung, chưa phản ánh đúng bản chất của đồng giảng theo hướng đồng kiến tạo tri thức, nơi các chủ thể cùng tham gia thiết kế hoạt động học tập, tổ chức tương tác và xây dựng tri thức trên cơ sở đối thoại giữa lý luận và thực tiễn. Vì nhận thức chưa thống nhất nên vai trò của giảng viên, giảng viên đồng giảng và học viên chưa được xác định đầy đủ; người học vẫn chủ yếu tiếp nhận kiến thức theo một chiều, trong khi kinh nghiệm thực tiễn và năng lực phản biện của học viên chưa được khai thác hiệu quả. Đây là rào cản quan trọng làm hạn chế hiệu quả đổi mới phương pháp giảng dạy tại Trường trong giai đoạn hiện nay.
Hai là, cơ chế phối hợp giữa Trường Chính trị Đồng Tháp với các cơ quan trong hệ thống chính trị còn thiếu tính ổn định và bền vững.
Hoạt động đồng giảng hiện nay chủ yếu được thực hiện thông qua việc mời lãnh đạo, cán bộ quản lý hoặc chuyên gia tham gia giảng dạy theo từng chuyên đề, chưa hình thành cơ chế phối hợp thường xuyên và lâu dài giữa nhà trường với các cơ quan, đơn vị. Việc lựa chọn chuyên gia, chuẩn bị nội dung và tổ chức giảng dạy còn phụ thuộc vào điều kiện công tác và sự sẵn sàng của từng cá nhân, dẫn đến tính chủ động và tính liên tục chưa cao. Đồng thời, sự phối hợp mới tập trung vào hoạt động giảng dạy, chưa mở rộng sang các nội dung như xây dựng học liệu, chia sẻ dữ liệu thực tiễn, nghiên cứu khoa học và tổng kết thực tiễn. Điều này làm cho đồng giảng chưa trở thành một cơ chế liên kết bền vững giữa hoạt động đào tạo với thực tiễn quản lý, qua đó hạn chế khả năng phát triển mô hình đồng kiến tạo tri thức.
Ba là, phương pháp tổ chức hoạt động đồng giảng chưa đáp ứng yêu cầu của mô hình đồng kiến tạo tri thức.
Trong nhiều trường hợp, hoạt động đồng giảng vẫn được tổ chức theo hình thức phân chia nội dung giữa giảng viên và giảng viên đồng giảng, trong đó phần lý luận và phần thực tiễn được trình bày tách biệt, thiếu sự kết nối trong quá trình tổ chức học tập. Việc đồng thiết kế bài giảng, xây dựng tình huống, tổ chức thảo luận và định hướng phản biện chưa được thực hiện một cách bài bản. Bên cạnh đó, kinh nghiệm thực tiễn phong phú của học viên chưa được khai thác như một nguồn tri thức của lớp học mà chủ yếu dừng lại ở việc trao đổi mang tính bổ sung. Điều này khiến hoạt động đồng giảng chưa tạo được môi trường học tập tương tác, nơi tri thức được hình thành thông qua sự đối thoại giữa giảng viên, chuyên gia và học viên, mà vẫn thiên về phương thức truyền đạt kiến thức theo truyền thống.
Bốn là, việc ứng dụng chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo trong hỗ trợ đồng giảng còn nhiều hạn chế.
Chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo mở ra nhiều cơ hội đổi mới hoạt động đào tạo, đặc biệt trong việc kết nối giảng viên, chuyên gia và học viên, phát triển học liệu số và hỗ trợ tổ chức các hoạt động học tập. Tuy nhiên, tại Trường Chính trị Đồng Tháp, công nghệ chủ yếu mới được sử dụng để trình chiếu bài giảng, chia sẻ tài liệu hoặc tổ chức học trực tuyến, trong khi các nền tảng quản lý học tập, kho học liệu số, ngân hàng tình huống và các công cụ trí tuệ nhân tạo hỗ trợ thiết kế bài giảng, phân tích dữ liệu hay cộng tác học thuật chưa được khai thác hiệu quả. Vì vậy, chuyển đổi số chưa thực sự tạo ra sự thay đổi về phương thức tổ chức đồng giảng cũng như chưa phát huy được vai trò hỗ trợ quá trình đồng kiến tạo tri thức.
Năm là, các điều kiện bảo đảm cho triển khai mô hình đồng giảng còn chưa đáp ứng yêu cầu.
Việc triển khai đồng giảng theo hướng đồng kiến tạo tri thức đòi hỏi sự bảo đảm đồng bộ về nguồn nhân lực, cơ chế chính sách, cơ sở vật chất và phương thức đánh giá. Tuy nhiên, khối lượng công việc của giảng viên còn lớn, trong khi cơ chế khuyến khích đối với đội ngũ chuyên gia tham gia đồng giảng chưa thật sự phù hợp. Nguồn lực đầu tư cho học liệu số, cơ sở dữ liệu thực tiễn và hạ tầng công nghệ còn hạn chế, ảnh hưởng đến việc tổ chức các hoạt động dạy học theo hướng hiện đại. Bên cạnh đó, công tác đánh giá kết quả học tập vẫn chủ yếu tập trung vào mức độ tiếp thu kiến thức, chưa phản ánh đầy đủ năng lực vận dụng, khả năng giải quyết vấn đề và mức độ tham gia của học viên trong quá trình đồng kiến tạo tri thức. Những hạn chế này tác động trực tiếp đến hiệu quả và tính bền vững của mô hình đồng giảng tại Trường Chính trị Đồng Tháp hiện nay.
3. Một số giải pháp góp phần nâng cao hiệu quả triển khai mô hình đồng giảng theo hướng đồng kiến tạo tri thức tại Trường Chính trị Đồng Tháp trong thời gian tới.
Từ những khó khăn trong triển khai mô hình đồng giảng theo hướng đồng kiến tạo tri thức tại Trường Chính trị Đồng Tháp, cần triển khai đồng bộ các giải pháp về nhận thức, cơ chế phối hợp, phương pháp tổ chức dạy học, chuyển đổi số và điều kiện bảo đảm nhằm tạo nền tảng cho việc đổi mới hoạt động đào tạo, bồi dưỡng cán bộ.
Thứ nhất, thống nhất nhận thức về đồng giảng theo hướng đồng kiến tạo tri thức.
Nhà trường cần thống nhất nhận thức về đồng giảng không chỉ là sự tham gia của nhiều người cùng giảng dạy một chuyên đề mà là phương thức tổ chức dạy học dựa trên sự phối hợp giữa giảng viên, giảng viên đồng giảng (hoặc chuyên gia) và học viên trong quá trình hình thành và phát triển tri thức. Trên cơ sở đó, cần xác định rõ vai trò của từng chủ thể: giảng viên giữ vai trò thiết kế và điều phối hoạt động học tập; giảng viên đồng giảng (hoặc chuyên gia) bổ sung và kiểm chứng các vấn đề từ thực tiễn; học viên là chủ thể tích cực tham gia trao đổi, phản biện và vận dụng kiến thức vào thực tiễn công tác. Việc thống nhất nhận thức sẽ tạo cơ sở cho việc triển khai đồng bộ mô hình đồng giảng trong toàn bộ hoạt động đào tạo.
Thứ hai, hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa Trường Chính trị với các cơ quan trong hệ thống chính trị.
Đồng giảng chỉ phát huy hiệu quả khi được thực hiện trên nền tảng phối hợp thường xuyên và ổn định giữa nhà trường với các cơ quan, đơn vị trong hệ thống chính trị. Vì vậy, cần xây dựng cơ chế hợp tác lâu dài trong việc lựa chọn chuyên gia, xây dựng chương trình, cập nhật tình huống thực tiễn, phát triển học liệu và tổ chức nghiên cứu, tổng kết thực tiễn. Đồng thời, cần ban hành quy trình thống nhất về chuẩn bị, tổ chức và đánh giá hoạt động đồng giảng nhằm bảo đảm sự phối hợp chặt chẽ giữa các chủ thể tham gia, góp phần nâng cao tính chuyên nghiệp và tính bền vững của mô hình.
Thứ ba, đổi mới phương pháp tổ chức đồng giảng theo hướng phát huy vai trò chủ thể của người học.
Việc tổ chức đồng giảng cần chuyển từ hình thức phân chia nội dung giữa giảng viên và giảng viên đồng giảng sang đồng thiết kế và đồng tổ chức các hoạt động học tập. Mỗi chuyên đề cần được xây dựng trên cơ sở gắn kết giữa lý luận với các vấn đề thực tiễn thông qua tình huống, thảo luận, phản biện và giải quyết vấn đề. Trong quá trình đó, giảng viên giữ vai trò định hướng học thuật, giảng viên đồng giảng (hoặc chuyên gia) làm rõ bối cảnh và kinh nghiệm thực tiễn, còn học viên chủ động tham gia phân tích, trao đổi và đề xuất giải pháp. Cách tiếp cận này sẽ tạo môi trường học tập tương tác, góp phần hình thành tri thức trên cơ sở kết nối giữa lý luận và thực tiễn.
Thứ tư, đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo hỗ trợ hoạt động đồng giảng.
Trường Chính trị Đồng Tháp cần từng bước xây dựng hệ sinh thái học tập số phục vụ hoạt động đồng giảng, bao gồm kho học liệu điện tử, ngân hàng tình huống thực tiễn, diễn đàn học thuật và nền tảng quản lý học tập dùng chung. Đồng thời, cần khai thác các công cụ trí tuệ nhân tạo để hỗ trợ xây dựng học liệu, thiết kế hoạt động học tập, tổng hợp tài liệu, phân tích dữ liệu và hỗ trợ người học nghiên cứu. Việc ứng dụng công nghệ cần hướng đến nâng cao chất lượng tổ chức dạy học và tăng cường sự kết nối giữa các chủ thể trước, trong và sau quá trình học tập, thay vì chỉ dừng lại ở việc hiện đại hóa phương tiện giảng dạy.
Thứ năm, hoàn thiện các điều kiện bảo đảm cho triển khai mô hình đồng giảng.
Để mô hình đồng giảng được triển khai hiệu quả và bền vững, cần quan tâm hoàn thiện các điều kiện bảo đảm về cơ chế, chính sách, nguồn nhân lực và cơ sở vật chất. Trước hết, cần có cơ chế khuyến khích phù hợp đối với giảng viên và đội ngũ chuyên gia tham gia đồng giảng; đồng thời tăng cường đầu tư xây dựng học liệu số, cơ sở dữ liệu thực tiễn và hạ tầng công nghệ phục vụ hoạt động dạy học. Bên cạnh đó, cần đổi mới công tác đánh giá theo hướng chú trọng năng lực vận dụng kiến thức, khả năng giải quyết vấn đề và mức độ tham gia của học viên trong quá trình đồng kiến tạo tri thức, đồng thời xây dựng bộ tiêu chí đánh giá hiệu quả hoạt động đồng giảng làm cơ sở cho việc điều chỉnh và hoàn thiện mô hình trong thời gian tới.
KẾT LUẬN
Đồng giảng theo hướng đồng kiến tạo tri thức là xu hướng đổi mới phù hợp nhằm nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ trong bối cảnh chuyển đổi số tại Trường Chính trị Đồng Tháp trong giai đoạn hiện nay. Tuy nhiên, quá trình triển khai tại nhà trường vẫn còn nhiều khó khăn về nhận thức, cơ chế phối hợp, phương pháp tổ chức dạy học, năng lực của các chủ thể tham gia và điều kiện bảo đảm. Những hạn chế này cho thấy việc chuyển từ mô hình truyền thụ tri thức sang mô hình đồng kiến tạo tri thức vẫn cần tiếp tục được nghiên cứu và hoàn thiện. Việc triển khai hiệu quả mô hình đồng giảng sẽ góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy lý luận chính trị, tăng cường khả năng gắn kết giữa lý luận với thực tiễn và đáp ứng yêu cầu đào tạo đội ngũ cán bộ trong giai đoạn phát triển mới.
Đây là khó khăn có tính nền tảng, chi phối việc tổ chức và triển khai mô hình đồng giảng tại Trường Chính trị Đồng Tháp. Thực tiễn cho thấy, đồng giảng vẫn chủ yếu được hiểu là việc có từ hai người cùng tham gia giảng dạy một chuyên đề, trong đó giảng viên phụ trách nội dung lý luận, còn giảng viên đồng giảng (hoặc chuyên gia) bổ sung kinh nghiệm thực tiễn. Cách tiếp cận này mới dừng ở sự phối hợp về nội dung, chưa phản ánh đúng bản chất của đồng giảng theo hướng đồng kiến tạo tri thức, nơi các chủ thể cùng tham gia thiết kế hoạt động học tập, tổ chức tương tác và xây dựng tri thức trên cơ sở đối thoại giữa lý luận và thực tiễn. Vì nhận thức chưa thống nhất nên vai trò của giảng viên, giảng viên đồng giảng và học viên chưa được xác định đầy đủ; người học vẫn chủ yếu tiếp nhận kiến thức theo một chiều, trong khi kinh nghiệm thực tiễn và năng lực phản biện của học viên chưa được khai thác hiệu quả. Đây là rào cản quan trọng làm hạn chế hiệu quả đổi mới phương pháp giảng dạy tại Trường trong giai đoạn hiện nay.
Hai là, cơ chế phối hợp giữa Trường Chính trị Đồng Tháp với các cơ quan trong hệ thống chính trị còn thiếu tính ổn định và bền vững.
Hoạt động đồng giảng hiện nay chủ yếu được thực hiện thông qua việc mời lãnh đạo, cán bộ quản lý hoặc chuyên gia tham gia giảng dạy theo từng chuyên đề, chưa hình thành cơ chế phối hợp thường xuyên và lâu dài giữa nhà trường với các cơ quan, đơn vị. Việc lựa chọn chuyên gia, chuẩn bị nội dung và tổ chức giảng dạy còn phụ thuộc vào điều kiện công tác và sự sẵn sàng của từng cá nhân, dẫn đến tính chủ động và tính liên tục chưa cao. Đồng thời, sự phối hợp mới tập trung vào hoạt động giảng dạy, chưa mở rộng sang các nội dung như xây dựng học liệu, chia sẻ dữ liệu thực tiễn, nghiên cứu khoa học và tổng kết thực tiễn. Điều này làm cho đồng giảng chưa trở thành một cơ chế liên kết bền vững giữa hoạt động đào tạo với thực tiễn quản lý, qua đó hạn chế khả năng phát triển mô hình đồng kiến tạo tri thức.
Ba là, phương pháp tổ chức hoạt động đồng giảng chưa đáp ứng yêu cầu của mô hình đồng kiến tạo tri thức.
Trong nhiều trường hợp, hoạt động đồng giảng vẫn được tổ chức theo hình thức phân chia nội dung giữa giảng viên và giảng viên đồng giảng, trong đó phần lý luận và phần thực tiễn được trình bày tách biệt, thiếu sự kết nối trong quá trình tổ chức học tập. Việc đồng thiết kế bài giảng, xây dựng tình huống, tổ chức thảo luận và định hướng phản biện chưa được thực hiện một cách bài bản. Bên cạnh đó, kinh nghiệm thực tiễn phong phú của học viên chưa được khai thác như một nguồn tri thức của lớp học mà chủ yếu dừng lại ở việc trao đổi mang tính bổ sung. Điều này khiến hoạt động đồng giảng chưa tạo được môi trường học tập tương tác, nơi tri thức được hình thành thông qua sự đối thoại giữa giảng viên, chuyên gia và học viên, mà vẫn thiên về phương thức truyền đạt kiến thức theo truyền thống.
Bốn là, việc ứng dụng chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo trong hỗ trợ đồng giảng còn nhiều hạn chế.
Chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo mở ra nhiều cơ hội đổi mới hoạt động đào tạo, đặc biệt trong việc kết nối giảng viên, chuyên gia và học viên, phát triển học liệu số và hỗ trợ tổ chức các hoạt động học tập. Tuy nhiên, tại Trường Chính trị Đồng Tháp, công nghệ chủ yếu mới được sử dụng để trình chiếu bài giảng, chia sẻ tài liệu hoặc tổ chức học trực tuyến, trong khi các nền tảng quản lý học tập, kho học liệu số, ngân hàng tình huống và các công cụ trí tuệ nhân tạo hỗ trợ thiết kế bài giảng, phân tích dữ liệu hay cộng tác học thuật chưa được khai thác hiệu quả. Vì vậy, chuyển đổi số chưa thực sự tạo ra sự thay đổi về phương thức tổ chức đồng giảng cũng như chưa phát huy được vai trò hỗ trợ quá trình đồng kiến tạo tri thức.
Năm là, các điều kiện bảo đảm cho triển khai mô hình đồng giảng còn chưa đáp ứng yêu cầu.
Việc triển khai đồng giảng theo hướng đồng kiến tạo tri thức đòi hỏi sự bảo đảm đồng bộ về nguồn nhân lực, cơ chế chính sách, cơ sở vật chất và phương thức đánh giá. Tuy nhiên, khối lượng công việc của giảng viên còn lớn, trong khi cơ chế khuyến khích đối với đội ngũ chuyên gia tham gia đồng giảng chưa thật sự phù hợp. Nguồn lực đầu tư cho học liệu số, cơ sở dữ liệu thực tiễn và hạ tầng công nghệ còn hạn chế, ảnh hưởng đến việc tổ chức các hoạt động dạy học theo hướng hiện đại. Bên cạnh đó, công tác đánh giá kết quả học tập vẫn chủ yếu tập trung vào mức độ tiếp thu kiến thức, chưa phản ánh đầy đủ năng lực vận dụng, khả năng giải quyết vấn đề và mức độ tham gia của học viên trong quá trình đồng kiến tạo tri thức. Những hạn chế này tác động trực tiếp đến hiệu quả và tính bền vững của mô hình đồng giảng tại Trường Chính trị Đồng Tháp hiện nay.
3. Một số giải pháp góp phần nâng cao hiệu quả triển khai mô hình đồng giảng theo hướng đồng kiến tạo tri thức tại Trường Chính trị Đồng Tháp trong thời gian tới.
Từ những khó khăn trong triển khai mô hình đồng giảng theo hướng đồng kiến tạo tri thức tại Trường Chính trị Đồng Tháp, cần triển khai đồng bộ các giải pháp về nhận thức, cơ chế phối hợp, phương pháp tổ chức dạy học, chuyển đổi số và điều kiện bảo đảm nhằm tạo nền tảng cho việc đổi mới hoạt động đào tạo, bồi dưỡng cán bộ.
Thứ nhất, thống nhất nhận thức về đồng giảng theo hướng đồng kiến tạo tri thức.
Nhà trường cần thống nhất nhận thức về đồng giảng không chỉ là sự tham gia của nhiều người cùng giảng dạy một chuyên đề mà là phương thức tổ chức dạy học dựa trên sự phối hợp giữa giảng viên, giảng viên đồng giảng (hoặc chuyên gia) và học viên trong quá trình hình thành và phát triển tri thức. Trên cơ sở đó, cần xác định rõ vai trò của từng chủ thể: giảng viên giữ vai trò thiết kế và điều phối hoạt động học tập; giảng viên đồng giảng (hoặc chuyên gia) bổ sung và kiểm chứng các vấn đề từ thực tiễn; học viên là chủ thể tích cực tham gia trao đổi, phản biện và vận dụng kiến thức vào thực tiễn công tác. Việc thống nhất nhận thức sẽ tạo cơ sở cho việc triển khai đồng bộ mô hình đồng giảng trong toàn bộ hoạt động đào tạo.
Thứ hai, hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa Trường Chính trị với các cơ quan trong hệ thống chính trị.
Đồng giảng chỉ phát huy hiệu quả khi được thực hiện trên nền tảng phối hợp thường xuyên và ổn định giữa nhà trường với các cơ quan, đơn vị trong hệ thống chính trị. Vì vậy, cần xây dựng cơ chế hợp tác lâu dài trong việc lựa chọn chuyên gia, xây dựng chương trình, cập nhật tình huống thực tiễn, phát triển học liệu và tổ chức nghiên cứu, tổng kết thực tiễn. Đồng thời, cần ban hành quy trình thống nhất về chuẩn bị, tổ chức và đánh giá hoạt động đồng giảng nhằm bảo đảm sự phối hợp chặt chẽ giữa các chủ thể tham gia, góp phần nâng cao tính chuyên nghiệp và tính bền vững của mô hình.
Thứ ba, đổi mới phương pháp tổ chức đồng giảng theo hướng phát huy vai trò chủ thể của người học.
Việc tổ chức đồng giảng cần chuyển từ hình thức phân chia nội dung giữa giảng viên và giảng viên đồng giảng sang đồng thiết kế và đồng tổ chức các hoạt động học tập. Mỗi chuyên đề cần được xây dựng trên cơ sở gắn kết giữa lý luận với các vấn đề thực tiễn thông qua tình huống, thảo luận, phản biện và giải quyết vấn đề. Trong quá trình đó, giảng viên giữ vai trò định hướng học thuật, giảng viên đồng giảng (hoặc chuyên gia) làm rõ bối cảnh và kinh nghiệm thực tiễn, còn học viên chủ động tham gia phân tích, trao đổi và đề xuất giải pháp. Cách tiếp cận này sẽ tạo môi trường học tập tương tác, góp phần hình thành tri thức trên cơ sở kết nối giữa lý luận và thực tiễn.
Thứ tư, đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo hỗ trợ hoạt động đồng giảng.
Trường Chính trị Đồng Tháp cần từng bước xây dựng hệ sinh thái học tập số phục vụ hoạt động đồng giảng, bao gồm kho học liệu điện tử, ngân hàng tình huống thực tiễn, diễn đàn học thuật và nền tảng quản lý học tập dùng chung. Đồng thời, cần khai thác các công cụ trí tuệ nhân tạo để hỗ trợ xây dựng học liệu, thiết kế hoạt động học tập, tổng hợp tài liệu, phân tích dữ liệu và hỗ trợ người học nghiên cứu. Việc ứng dụng công nghệ cần hướng đến nâng cao chất lượng tổ chức dạy học và tăng cường sự kết nối giữa các chủ thể trước, trong và sau quá trình học tập, thay vì chỉ dừng lại ở việc hiện đại hóa phương tiện giảng dạy.
Thứ năm, hoàn thiện các điều kiện bảo đảm cho triển khai mô hình đồng giảng.
Để mô hình đồng giảng được triển khai hiệu quả và bền vững, cần quan tâm hoàn thiện các điều kiện bảo đảm về cơ chế, chính sách, nguồn nhân lực và cơ sở vật chất. Trước hết, cần có cơ chế khuyến khích phù hợp đối với giảng viên và đội ngũ chuyên gia tham gia đồng giảng; đồng thời tăng cường đầu tư xây dựng học liệu số, cơ sở dữ liệu thực tiễn và hạ tầng công nghệ phục vụ hoạt động dạy học. Bên cạnh đó, cần đổi mới công tác đánh giá theo hướng chú trọng năng lực vận dụng kiến thức, khả năng giải quyết vấn đề và mức độ tham gia của học viên trong quá trình đồng kiến tạo tri thức, đồng thời xây dựng bộ tiêu chí đánh giá hiệu quả hoạt động đồng giảng làm cơ sở cho việc điều chỉnh và hoàn thiện mô hình trong thời gian tới.
KẾT LUẬN
Đồng giảng theo hướng đồng kiến tạo tri thức là xu hướng đổi mới phù hợp nhằm nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ trong bối cảnh chuyển đổi số tại Trường Chính trị Đồng Tháp trong giai đoạn hiện nay. Tuy nhiên, quá trình triển khai tại nhà trường vẫn còn nhiều khó khăn về nhận thức, cơ chế phối hợp, phương pháp tổ chức dạy học, năng lực của các chủ thể tham gia và điều kiện bảo đảm. Những hạn chế này cho thấy việc chuyển từ mô hình truyền thụ tri thức sang mô hình đồng kiến tạo tri thức vẫn cần tiếp tục được nghiên cứu và hoàn thiện. Việc triển khai hiệu quả mô hình đồng giảng sẽ góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy lý luận chính trị, tăng cường khả năng gắn kết giữa lý luận với thực tiễn và đáp ứng yêu cầu đào tạo đội ngũ cán bộ trong giai đoạn phát triển mới.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh. (2026). Kế hoạch số 559-KH/HVCTQG ngày 29/4/2026 về đào tạo, bồi dưỡng nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp cơ sở giai đoạn 2026 - 2031. Hà Nội.
2. Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh. (2026). Quyết định số 988-QĐ/HVCTQG ngày 20 tháng 3 năm 2026 ban hành Bộ quy chế về công tác trường chính trị.
Tác giả bài viết: ThS. Lê Thị Thuý An - Khoa Nhà nước và Pháp luật
Ý kiến bạn đọc
Bạn cần đăng nhập với tư cách là Thành viên chính thức để có thể bình luận
Danh mục
Thống kê truy cập
- Đang truy cập27
- Hôm nay10,440
- Tháng hiện tại562,648
- Tổng lượt truy cập3,122,814