PHÁT HUY TÍNH TIÊN PHONG, GƯƠNG MẪU, DÁM NGHĨ, DÁM LÀM, DÁM CHỊU TRÁCH NHIỆM CỦA CÁN BỘ, ĐẢNG VIÊN TRONG KỶ NGUYÊN MỚI THEO TINH THẦN NGHỊ QUYẾT SỐ 24-NQ/TW NGÀY 22/8/2026 CỦA BỘ CHÍNH TRỊ

Thứ năm - 12/11/2026 08:13 0 0
Tóm tắt:
Đội ngũ cán bộ, đảng viên giữ vai trò quan trọng trong việc cụ thể hóa và tổ chức thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới, yêu cầu đặt ra đối với đội ngũ cán bộ, đảng viên không chỉ là bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức và tinh thần trách nhiệm mà còn phải có tư duy đổi mới, năng lực sáng tạo và khả năng hành động hiệu quả trước những vấn đề thực tiễn. Trên cơ sở phân tích những nội dung cốt lõi của Nghị quyết số 24-NQ/TW ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị, làm rõ mối quan hệ giữa tính tiên phong, gương mẫu với tinh thần đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm; từ đó đề xuất một số yêu cầu nhằm phát huy những phẩm chất này trong đội ngũ cán bộ, đảng viên hiện nay.
1. Đặt vấn đề
Bước vào kỷ nguyên mới, yêu cầu phát triển đất nước đặt ra nhiều vấn đề mới, phức tạp. Sự phát triển nhanh của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy, nâng cao chất lượng phục vụ Nhân dân đòi hỏi cán bộ không chỉ nắm vững quy định mà còn phải có khả năng nhận diện vấn đề, chủ động đề xuất giải pháp và tổ chức thực hiện hiệu quả. Bên cạnh những cán bộ có tinh thần trách nhiệm, chủ động, sáng tạo, thực tiễn đặt ra yêu cầu khắc phục biểu hiện né tránh, sợ trách nhiệm, lựa chọn những công việc ít rủi ro. Trên cơ sở tổng kết việc thực hiện Kết luận số 14-KL/TW ngày 22/9/2021 về khuyến khích và bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo vì lợi ích chung, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 24-NQ/TW ngày 22/8/2026, với yêu cầu cao hơn là tính tiên phong, gương mẫu, đổi mới, dám nghĩ, dám làm và dám chịu trách nhiệm phải trở thành phẩm chất, trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, đảng viên trong kỷ nguyên mới.
2. Nội dung
2.1. Quan điểm, mục tiêu của phát huy tính tiên phong, gương mẫu, tinh thần đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm của cán bộ, đảng viên
Phát huy tính tiên phong, gương mẫu, tinh thần đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm của cán bộ, đảng viên là yêu cầu quan trọng trong công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ trong giai đoạn phát triển mới. Trên cơ sở định hướng của Nghị quyết số 24-NQ/TW ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị, có thể làm rõ những quan điểm và mục tiêu chủ yếu sau:
Về quan điểm, việc phát huy những phẩm chất trên phải được thực hiện thống nhất trong cơ chế Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, Nhân dân giám sát; đồng thời đề cao vai trò của cấp ủy, tổ chức đảng, người đứng đầu và trách nhiệm tự giác của mỗi cán bộ, đảng viên. Trọng tâm là chuyển từ nhận thức về trách nhiệm sang hành động thực chất, lấy chất lượng giải quyết công việc, khả năng tháo gỡ khó khăn, kết quả thực hiện nhiệm vụ và sự đánh giá của người dân, doanh nghiệp làm căn cứ quan trọng để xem xét năng lực, mức độ hoàn thành nhiệm vụ của cán bộ. Cùng với đó, cần xây dựng môi trường làm việc khuyến khích đổi mới, sáng tạo, trao quyền phù hợp với trách nhiệm, tạo điều kiện để cán bộ chủ động quyết định và tổ chức thực hiện nhiệm vụ trong phạm vi thẩm quyền.
Khuyến khích đổi mới, sáng tạo phải gắn với hoàn thiện cơ chế bảo vệ cán bộ hành động vì lợi ích chung, bảo đảm việc xem xét trách nhiệm dựa trên động cơ, mục đích, điều kiện thực hiện, tính chất và hậu quả của từng trường hợp cụ thể. Những rủi ro khách quan phát sinh trong quá trình tìm tòi, thử nghiệm cần được đánh giá công tâm, đúng quy định, tránh đồng nhất sai sót không cố ý với hành vi cố tình vi phạm. Đồng thời, phải kết hợp chặt chẽ giữa phát huy tính chủ động với giữ vững nguyên tắc tổ chức, kỷ luật của Đảng, pháp luật của Nhà nước; tăng cường công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình và kiểm soát quyền lực, không để việc khuyến khích sáng tạo bị lợi dụng nhằm phục vụ lợi ích cá nhân, lợi ích nhóm.
Về mối quan hệ giữa các phẩm chất, tính tiên phong, gương mẫu và tinh thần đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm có sự gắn bó hữu cơ, tác động qua lại, tạo nên sự thống nhất giữa phẩm chất chính trị, đạo đức và năng lực thực tiễn của cán bộ, đảng viên. Trong đó, tiên phong, gương mẫu giữ vai trò định hướng về nhận thức, thái độ và trách nhiệm; đổi mới, dám nghĩ, dám làm thể hiện tư duy sáng tạo, bản lĩnh và khả năng biến chủ trương thành hành động; dám chịu trách nhiệm phản ánh ý thức tự giác, sự nhất quán và trách nhiệm đối với quyết định, kết quả công việc. Tính tiên phong, gương mẫu chỉ thực sự có sức thuyết phục khi được thể hiện bằng hành động cụ thể, nhất là trong giải quyết những nhiệm vụ khó khăn, phức tạp. Ngược lại, tinh thần đổi mới và kết quả thực hiện nhiệm vụ góp phần khẳng định giá trị thực chất của việc nêu gương. Sự kết hợp hài hòa giữa các phẩm chất này giúp cán bộ, đảng viên không chỉ hoàn thành nhiệm vụ được giao mà còn chủ động tạo ra những chuyển biến tích cực trong hoạt động của cơ quan, tổ chức và phục vụ Nhân dân.
Về mục tiêu, hướng đến xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên, trước hết là cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp, có bản lĩnh chính trị vững vàng, đạo đức trong sáng, tư duy đổi mới, năng lực tổ chức thực hiện và ý thức trách nhiệm cao; chủ động thích ứng với yêu cầu phát triển, sẵn sàng đảm nhận nhiệm vụ khó, giải quyết hiệu quả những vấn đề thực tiễn đặt ra. Qua đó, từng bước khắc phục tâm lý e ngại trách nhiệm, tư duy làm việc theo lối mòn, tình trạng thiếu chủ động trong thực thi công vụ; hình thành phong cách làm việc năng động, khoa học, lấy hiệu quả phục vụ Nhân dân và sự phát triển của đất nước làm định hướng.
Đồng thời, tập trung hoàn thiện hệ thống thể chế, chính sách và cơ chế tổ chức thực hiện nhằm tạo hành lang pháp lý rõ ràng, điều kiện thuận lợi cho cán bộ phát huy năng lực, sở trường và tinh thần sáng tạo. Trong đó, chú trọng xác lập ranh giới giữa thẩm quyền và trách nhiệm, giữa đổi mới hợp pháp và hành vi vi phạm; kết hợp phân cấp, phân quyền với kiểm tra, giám sát, quản trị rủi ro và bảo vệ cán bộ có động cơ đúng đắn, hành động vì lợi ích chung. Thông qua đó, nâng cao chất lượng thực thi nhiệm vụ, hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị, góp phần xây dựng nền quản trị hiện đại, chuyên nghiệp, liêm chính, củng cố mối quan hệ mật thiết giữa Đảng, Nhà nước với Nhân dân.
Có thể khẳng định, điểm đáng chú ý trong định hướng của Nghị quyết số 24-NQ/TW là đặt yêu cầu tiên phong, gương mẫu và đổi mới, sáng tạo trong mối liên hệ trực tiếp với trách nhiệm hành động và hiệu quả thực hiện nhiệm vụ. Theo cách tiếp cận này, những phẩm chất của cán bộ, đảng viên không chỉ được xem xét ở phương diện nhận thức, ý thức tu dưỡng mà còn phải được thể hiện qua năng lực giải quyết vấn đề, kết quả công việc và những đóng góp cụ thể cho lợi ích chung. Đây là cơ sở quan trọng để tiếp tục đổi mới công tác cán bộ, phát huy nguồn lực con người và nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền của Đảng trong kỷ nguyên mới.
Ảnh: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã ký ban hành Nghị quyết số 24-NQ/TW ngày 22/8/2026 về phát huy tính tiên phong, gương mẫu, tinh thần đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, đảng viên trong kỷ nguyên mới. (Ảnh: ĐĂNG KHOA), https://baovinhlong.com.vn/chinh-tri/202608/nghi-quyet-cua-bo-chinh-tri-ve-phat-huy-tinh-tien-phong-guong-mau-tinh-than-doi-moi-dam-nghi-dam-lam-dam-chiu-trach-nhiem-cua-doi-ngu-can-bo-dang-vien-trong-ky-nguyen-moi-2a82a47/
2.2. Phát huy tính tiên phong, gương mẫu, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm của cán bộ, đảng viên theo tinh thần nghị quyết số 24-NQ/TW ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị trong giai đoạn hiện nay
Để cán bộ, đảng viên phát huy tính tiên phong, gương mẫu, tinh thần đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm theo tinh thần Nghị quyết số 24-NQ/TW ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị vào thực tiễn cần thực hiện tốt một số yêu cầu chủ yếu sau:
Thứ nhất, nâng cao nhận thức chính trị, ý thức trách nhiệm và tinh thần tự giác, tiên phong, gương mẫu của cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu.
Mỗi cán bộ, đảng viên cần nhận thức đầy đủ tính tiên phong, gương mẫu vừa là phẩm chất chính trị, đạo đức, vừa là trách nhiệm thường xuyên trong thực thi nhiệm vụ. Tích cực tu dưỡng bản lĩnh chính trị, đạo đức, lối sống; chấp hành nghiêm nguyên tắc, kỷ luật, kỷ cương; tự giác nêu gương, thống nhất giữa lời nói và hành động, chủ động đảm nhận nhiệm vụ mới, khó, không né tránh, đùn đẩy trách nhiệm. Đặc biệt, cán bộ lãnh đạo, quản lý, nhất là người đứng đầu phải thể hiện rõ vai trò dẫn dắt, dám quyết định, dám chịu trách nhiệm trong phạm vi thẩm quyền; công tâm, minh bạch, tôn trọng nguyên tắc tập trung dân chủ, giữ gìn đoàn kết nội bộ và khuyến khích cấp dưới phát huy năng lực, sự sáng tạo; lấy hành động và kết quả thực hiện nhiệm vụ của người đứng đầu làm cơ sở lan tỏa tinh thần trách nhiệm, xây dựng văn hóa nêu gương trong cơ quan, đơn vị.
Thứ hai, đổi mới tư duy, phát huy tính chủ động, sáng tạo và tinh thần hành động vì lợi ích chung.
Mỗi cán bộ, đảng viên cần tích cực đổi mới tư duy, phương pháp và tác phong công tác theo hướng khoa học, linh hoạt, thiết thực; chủ động nắm bắt thực tiễn, kịp thời nhận diện những vấn đề phát sinh, khó khăn, vướng mắc để đề xuất giải pháp phù hợp, khả thi. Cán bộ, đảng viên cần mạnh dạn thay đổi những cách làm thiếu hiệu quả, khắc phục tư tưởng bảo thủ, trì trệ, trông chờ, ỷ lại; phát huy tư duy độc lập, khả năng thích ứng và tinh thần tìm tòi, sáng tạo trong giải quyết công việc. Chú trọng chuyển hóa sáng kiến thành hành động cụ thể, tạo chuyển biến thực chất về chất lượng, hiệu quả thực hiện nhiệm vụ, bảo đảm mọi đổi mới đều hướng đến lợi ích chung.
Thứ ba, đề cao tinh thần dám chịu trách nhiệm, nói đi đôi với làm, gắn trách nhiệm cá nhân với kết quả thực hiện nhiệm vụ.
Mỗi cán bộ, đảng viên cần phát huy bản lĩnh, tính quyết đoán và trách nhiệm trong thực thi nhiệm vụ, nhất là đối với những công việc khó khăn, phức tạp, cấp bách; chủ động giải quyết vấn đề thuộc thẩm quyền, không né tránh, đùn đẩy trách nhiệm. Thực hiện nghiêm phương châm nói đi đôi với làm; sẵn sàng chịu trách nhiệm về quyết định, hành động của mình, thẳng thắn nhìn nhận thiếu sót và chủ động khắc phục hạn chế. Đề cao trách nhiệm cá nhân trên cơ sở xác định rõ nhiệm vụ, thẩm quyền; lấy chất lượng, tiến độ, sản phẩm và hiệu quả công việc làm tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ.
Thứ tư, kết hợp chặt chẽ giữa đổi mới, sáng tạo với tuân thủ nguyên tắc, kỷ luật, kỷ cương và kiểm soát quyền lực.
Phát huy tinh thần đổi mới, sáng tạo phải gắn với việc chấp hành nghiêm chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và các nguyên tắc tổ chức, hoạt động của Đảng. Mỗi cán bộ, đảng viên cần thực hiện đúng chức trách, thẩm quyền; bảo đảm công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình và chủ động phòng ngừa, kiểm soát rủi ro trong quá trình thực hiện nhiệm vụ. Đồng thời, phân định rõ sáng tạo vì lợi ích chung với hành vi lợi dụng đổi mới để vi phạm quy định, lạm dụng quyền lực, trục lợi cá nhân hoặc phục vụ lợi ích nhóm, bảo đảm đổi mới đi đôi với kỷ cương và trách nhiệm.
Thứ năm, đẩy mạnh học tập, rèn luyện, nâng cao năng lực thực tiễn và khả năng thích ứng với yêu cầu phát triển trong kỷ nguyên mới.
Mỗi cán bộ, đảng viên cần chủ động học tập, cập nhật kiến thức, nâng cao trình độ lý luận chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ và kỹ năng thực thi nhiệm vụ; chú trọng rèn luyện năng lực dự báo, phân tích và giải quyết những vấn đề mới phát sinh. Bên cạnh đó, cán bộ, đảng viên tích cực tiếp cận, ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo nhằm đổi mới phương pháp, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác; kết hợp chặt chẽ giữa học tập với trải nghiệm thực tiễn, thường xuyên hoàn thiện năng lực và phương pháp làm việc, đáp ứng yêu cầu đổi mới phương thức lãnh đạo, quản lý trong tình hình mới.
Thứ sáu, phát huy tinh thần tự phê bình, phê bình, củng cố đoàn kết và trách nhiệm xây dựng tổ chức đảng, cơ quan, đơn vị.
Mỗi cán bộ, đảng viên cần thường xuyên tự kiểm điểm, nhận diện đúng hạn chế, khuyết điểm; cầu thị tiếp thu ý kiến góp ý, chủ động điều chỉnh nhận thức, phương pháp và tác phong công tác. Thực hiện tự phê bình và phê bình với thái độ trung thực, thẳng thắn, xây dựng; tôn trọng nguyên tắc tập trung dân chủ, đề cao tinh thần hợp tác, chia sẻ trách nhiệm và hỗ trợ đồng chí, đồng nghiệp trong thực hiện nhiệm vụ; kiên quyết đấu tranh với biểu hiện cục bộ, bè phái, thiếu trách nhiệm, gây mất đoàn kết; góp phần xây dựng tổ chức đảng, cơ quan, đơn vị trong sạch, vững mạnh, thống nhất về ý chí và hành động.
3. Kết luận
Nghị quyết số 24-NQ/TW ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị đánh dấu bước phát triển trong nhận thức về yêu cầu đối với đội ngũ cán bộ, đảng viên trong kỷ nguyên mới. Nếu các chủ trương trước đây tập trung nhiều vào khuyến khích và bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo thì Nghị quyết 24-NQ/TW đặt yêu cầu rộng hơn, đó là tính tiên phong, gương mẫu, tinh thần đổi mới, dám nghĩ, dám làm và dám chịu trách nhiệm phải trở thành yêu cầu gắn với trách nhiệm của mỗi cán bộ, đảng viên. Trong kỷ nguyên mới, chất lượng đội ngũ cán bộ không chỉ được thể hiện ở việc có đủ phẩm chất và kiến thức mà còn ở khả năng biến chủ trương thành kết quả, biến trách nhiệm thành hành động và biến những yêu cầu mới của thực tiễn thành động lực đổi mới. Đây chính là cơ sở để phát huy sức mạnh của đội ngũ cán bộ, đảng viên, nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị và đáp ứng tốt hơn yêu cầu phục vụ Nhân dân./.
Tài liệu tham khảo
1. Bộ Chính trị (2026), Nghị quyết số 24-NQ/TW ngày 22/8/2026 về phát huy tính tiên phong, gương mẫu, tinh thần đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, đảng viên trong kỷ nguyên mới.
2. Bộ Chính trị (2021), Kết luận số 14-KL/TW ngày 22/9/2021 về chủ trương khuyến khích và bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo vì lợi ích chung.
3. Đảng Cộng sản Việt Nam (2021), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội.
4. Đảng Cộng sản Việt Nam (2026), Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
5. Cổng Thông tin điện tử Chính phủ (2026), Toàn văn Nghị quyết số 24-NQ/TW ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị về phát huy tính tiên phong, gương mẫu, tinh thần đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, đảng viên trong kỷ nguyên mới.
 

Tác giả bài viết: TS. Phan Thị Minh Hiền - Khoa Xây dựng Đảng

  Ý kiến bạn đọc

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây