Tóm tắt: Trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia, chuyển đổi số là yêu cầu tất yếu của giáo dục và đào tạo. Đối với các trường chính trị, đây không chỉ là việc ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy mà còn là quá trình đổi mới quản trị, tổ chức đào tạo, kiểm tra, đánh giá và nghiên cứu khoa học. Vì vậy, đẩy mạnh chuyển đổi số theo tinh thần Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục - đào tạo (Nghị quyết số 71-NQ/TW) là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ ở các trường chính trị trong tình hình mới.
Từ khóa: chuyển đổi số; đào tạo, trường chính trị; Nghị quyết số 71-NQ/TW,…
1. Đặt vấn đề
Đối với các trường chính trị, nhiệm vụ trọng tâm là đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức về lý luận chính trị, kiến thức quản lý nhà nước, kỹ năng lãnh đạo, quản lý và năng lực tổ chức thực tiễn. Trước yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ đủ phẩm chất, năng lực, uy tín, ngang tầm nhiệm vụ, việc đổi mới hoạt động đào tạo, bồi dưỡng theo hướng hiện đại, hiệu quả, thích ứng với môi trường số là yêu cầu cấp thiết.
Ngày 22/8/2025, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 71-NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, trong đó xác định nhiệm vụ “chuyển đổi số toàn diện, phổ cập và ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số, trí tuệ nhân tạo trong giáo dục và đào tạo”. Đây là định hướng quan trọng để các trường chính trị đẩy mạnh đổi mới quản trị, nội dung, phương thức và mô hình đào tạo, bồi dưỡng cán bộ.
Từ đó, chuyển đổi số cần được xem là giải pháp đột phá nhằm nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ ở các trường chính trị, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.
2. Nội dung nghiên cứu
2.1. Vai trò của chuyển đổi số trong đào tạo, bồi dưỡng cán bộ
Chuyển đổi số là quá trình thay đổi tổng thể và toàn diện phương thức hoạt động của cơ quan, tổ chức, cá nhân trên cơ sở ứng dụng công nghệ số và dữ liệu số.
Đối với các trường chính trị, chuyển đổi số không chỉ là ứng dụng công nghệ trong giảng dạy, mà còn là đổi mới đồng bộ quản lý đào tạo, tổ chức lớp học, xây dựng học liệu số và số hóa dữ liệu, nhằm hình thành môi trường đào tạo hiện đại, linh hoạt, đáp ứng yêu cầu bồi dưỡng cán bộ trong bối cảnh mới.
Vai trò của chuyển đổi số trong đào tạo, bồi dưỡng cán bộ ở các trường chính trị được thể hiện trên các phương diện sau:
Thứ nhất, chuyển đổi số góp phần đổi mới căn bản phương thức dạy và học theo hướng hiện đại, linh hoạt và tăng cường tính tương tác. Thông qua việc ứng dụng các nền tảng số, quá trình truyền đạt và tiếp nhận tri thức không còn bị giới hạn bởi không gian, thời gian, đồng thời tạo điều kiện để giảng viên và học viên tiếp cận nhanh hơn với nguồn học liệu phong phú, đa dạng và được cập nhật.
Thứ hai, chuyển đổi số tạo điều kiện nâng cao hiệu quả quản lý đào tạo, bồi dưỡng theo hướng khoa học, đồng bộ và minh bạch. Việc số hóa hồ sơ, dữ liệu học viên, chương trình, kế hoạch giảng dạy, kết quả học tập không chỉ giúp tiết kiệm thời gian, chi phí, mà còn nâng cao độ chính xác, kịp thời trong công tác thống kê, báo cáo và ra quyết định quản lý.
Thứ ba, môi trường số góp phần gắn kết chặt chẽ hơn giữa nội dung đào tạo với thực tiễn công tác, tình hình địa phương. Nhờ khả năng cập nhật nhanh chóng thông tin, dữ liệu, tư liệu và các tình huống thực tiễn, quá trình giảng dạy có điều kiện bám sát hơn với những vấn đề đang đặt ra trong thực tế.
Thứ tư, chuyển đổi số góp phần hình thành môi trường giáo dục hiện đại, thúc đẩy tinh thần đổi mới sáng tạo và từng bước xây dựng văn hóa số trong các trường chính trị. Đây không chỉ là sự thay đổi về công cụ hay phương thức tổ chức dạy học, mà còn là quá trình chuyển biến về tư duy, nhận thức và cách thức vận hành của toàn bộ hoạt động đào tạo, bồi dưỡng cán bộ.
2.2. Nội dung cốt lõi về chuyển đổi số trong giáo dục – đào tạo theo tinh thần Nghị quyết số 71-NQ/TW
Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị đã khẳng định rõ chuyển đổi số là một trong những động lực quan trọng để tạo đột phá trong phát triển giáo dục và đào tạo. Theo đó, chuyển đổi số không chỉ được hiểu là việc đưa công nghệ vào quá trình dạy học, mà là sự đổi mới toàn diện phương thức quản trị, quản lý đào tạo, xây dựng học liệu, kiểm tra, đánh giá.
Tinh thần cốt lõi của Nghị quyết thể hiện ở những định hướng lớn như: xây dựng chiến lược dữ liệu phục vụ chuyển đổi số giáo dục, phát triển nền tảng giáo dục quốc gia có ứng dụng trí tuệ nhân tạo theo lộ trình phù hợp và có kiểm soát, tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ, phát triển nền tảng giáo dục thông minh, giáo trình thông minh. Thúc đẩy các mô hình giáo dục số, quản trị giáo dục thông minh, trường học số, lớp học thông minh. Đồng thời nâng cao năng lực số và năng lực ứng dụng trí tuệ nhân tạo cho đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục và người học.
Đối với hệ thống các trường chính trị, việc quán triệt và vận dụng tinh thần Nghị quyết số 71-NQ/TW cần được đặt trong tổng thể chủ trương đổi mới giáo dục và đào tạo của Đảng và Nhà nước, đồng thời phải phù hợp với chức năng, nhiệm vụ, đối tượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ và điều kiện tổ chức thực hiện của từng nhà trường. Yêu cầu đó đòi hỏi chuyển đổi số ở các trường chính trị không chỉ dừng lại ở việc ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy, mà còn phải hướng tới đổi mới phương thức quản lý, xây dựng học liệu số, nâng cao năng lực số cho đội ngũ giảng viên và học viên, qua đó góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ trong tình hình mới.
2.3. Giải pháp đột phá thúc đẩy chuyển đổi số trong đào tạo, bồi dưỡng cán bộ tại các trường chính trị theo tinh thần Nghị quyết số 71- NQ/TW
Để thúc đẩy chuyển đổi số trong đào tạo, bồi dưỡng cán bộ tại các trường chính trị theo tinh thần Nghị quyết số 71-NQ/TW cần thực hiện tốt một số giải pháp sau:
Thứ nhất, đột phá về cơ chế, chính sách và đổi mới quản trị nhà trường.
Giải pháp có ý nghĩa nền tảng để thúc đẩy chuyển đổi số trong các trường chính trị là hoàn thiện cơ chế, chính sách và đổi mới quản trị nhà trường theo hướng hiện đại, linh hoạt, hiệu quả. Theo tinh thần Nghị quyết số 71-NQ/TW, chuyển đổi số không chỉ là ứng dụng công nghệ vào giảng dạy mà là quá trình đổi mới toàn diện từ quản trị, tổ chức đào tạo, xây dựng học liệu đến kiểm tra, đánh giá. Vì vậy, các trường chính trị cần cụ thể hóa chủ trương chuyển đổi số thành chiến lược, kế hoạch và lộ trình thực hiện phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của từng trường.
Thứ hai, đột phá về hạ tầng số, dữ liệu số và nền tảng quản lý đào tạo.
Để chuyển đổi số được triển khai thực chất, cần có bước đột phá trong đầu tư hạ tầng số, dữ liệu số và nền tảng quản lý đào tạo. Các trường chính trị cần ưu tiên xây dựng hệ thống mạng ổn định, trang thiết bị công nghệ phù hợp, phòng học thông minh, phần mềm quản lý đào tạo, hệ thống quản lý học tập và cơ sở dữ liệu dùng chung. Cùng với đó, cần đẩy mạnh số hóa hồ sơ học viên, chương trình, giáo trình, kế hoạch giảng dạy, kết quả học tập để hình thành môi trường vận hành trên nền tảng số.
Thứ ba, đột phá về đổi mới nội dung, phương pháp giảng dạy và kiểm tra, đánh giá.
Chuyển đổi số chỉ có ý nghĩa khi gắn với đổi mới nội dung, phương pháp giảng dạy và kiểm tra, đánh giá theo hướng hiện đại, thực chất. Trong các trường chính trị, cần tăng cường ứng dụng công nghệ số để hỗ trợ bài giảng điện tử, học liệu mở, thảo luận trực tuyến. Cùng với đó, cần đổi mới hình thức kiểm tra, đánh giá như đánh giá qua bài thi viết, trắc nghiệm khách quan, vấn đáp bảo đảm khách quan, minh bạch và phù hợp với đặc thù đào tạo, bồi dưỡng cán bộ.
Thứ tư, đột phá về phát triển đội ngũ giảng viên gắn liền với nâng cao năng lực số.
Đội ngũ giảng viên, cán bộ quản lý và học viên là chủ thể trực tiếp quyết định hiệu quả chuyển đổi số trong các trường chính trị. Vì vậy, cần coi nâng cao năng lực số là giải pháp đột phá, có tính lâu dài và bền vững. Trước hết, cần tăng cường bồi dưỡng cho giảng viên về kỹ năng sử dụng nền tảng số, thiết kế bài giảng điện tử, khai thác học liệu số, sử dụng dữ liệu trong giảng dạy và từng bước tiếp cận, ứng dụng trí tuệ nhân tạo một cách phù hợp.
Thứ năm, đột phá về phát triển học liệu số, chia sẻ tài nguyên và bảo đảm an toàn thông tin.
Một yêu cầu quan trọng của chuyển đổi số trong các trường chính trị là phát triển hệ thống học liệu số phong phú, có chất lượng và phù hợp với đặc thù đào tạo, bồi dưỡng cán bộ. Cần chú trọng xây dựng bài giảng điện tử, giáo trình số, ngân hàng câu hỏi, tình huống thực tiễn, thư viện số và kho học liệu dùng chung. Việc chia sẻ, khai thác tài nguyên số cần được tổ chức khoa học, đồng bộ, vừa tiết kiệm nguồn lực, vừa góp phần chuẩn hóa nội dung đào tạo.
3. Kết luận
Chuyển đổi số trong đào tạo, bồi dưỡng cán bộ tại các trường chính trị là yêu cầu khách quan, phù hợp với xu thế phát triển của giáo dục và đào tạo cũng như tiến trình chuyển đổi số quốc gia. Trong bối cảnh đó, Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị đã đặt ra định hướng quan trọng về chuyển đổi số toàn diện trong giáo dục và đào tạo. Việc triển khai đồng bộ các giải pháp theo tinh thần Nghị quyết sẽ góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ tại các trường chính trị, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Đảng Cộng sản Việt Nam (2026), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, t.1,2.
2. Đảng Cộng sản Việt Nam (2021), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, t.1,2.
3. Đảng Cộng sản Việt Nam (2025), Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục - đào tạo.
4. Đặng Thu Trang (2025), Chuyển đổi số với đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, Tạp chí điện tử Lý luận chính trị, tháng 6/2025. Truy cập tại: https://lyluanchinhtri.vn/chuyen-doi-so-voi-doi-moi-can-ban-toan-dien-giao-duc-va-dao-tao-6969.html.
5. Vũ Thanh Sơn (2024), Chuyển đổi số trong đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị: Tiếp cận và đề xuất, Tạp chí điện tử Lý luận chính trị, tháng 11/2024. Truy cập tại: https://lyluanchinhtri.vn/chuyen-doi-so-trong-dao-tao-boi-duong-ly-luan-chinh-tri-tiep-can-va-de-xuat-6587.html
Đảng Cộng sản Việt Nam (2025), Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục - đào tạo.