THỰC HIỆN LUẬT TÍN NGƯỠNG, TÔN GIÁO TẠI TỈNH ĐỒNG THÁP
- Thứ năm - 25/06/2026 03:27
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Sau khi thực hiện chính quyền địa phương hai cấp, tỉnh Đồng Tháp có 102 đơn vị hành chính cấp xã, diện tích tự nhiên là 5.938,64 km2, dân số 4.370.046 người, có đường biên giới đất liền dài 50,66 km và biên giới đường sông dài 38 km tiếp giáp với nước bạn Campuchia. Trên địa bàn tỉnh có 30 dân tộc sinh sống, đa phần là người Kinh, trong đó có 8.943 người dân tộc thiểu số, có 11 tôn giáo được Nhà nước công nhận pháp nhân hoạt động. Toàn tỉnh hiện có 570 tổ chức tôn giáo trực thuộc, 1.024 cơ sở thờ tự tôn giáo, 696.966 tín đồ, 4.665 chức sắc, 2.635 chức việc, chiếm gần 16,2% dân số cả tỉnh; có 1.023 cơ sở tín ngưỡng (293 đình, 15 đền, 585 miếu, 02 phủ, 03 am, 12 nhà thờ dòng họ, 113 tượng đài, bia, tháp).
Từ khi Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (Luật) được Quốc hội thông qua ngày 18/11/2016 và có hiệu lực thi hành ngày 01/01/2018, công tác quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo ở tỉnh Đồng Tháp đạt được một số kết quả nổi bật sau:
- Thứ nhất, kết quả về công tác chỉ đạo, điều hành:
Ủy ban nhân dân tỉnh đã tập trung chỉ đạo triển khai thực hiện các nội dung của Luật bằng việc ban hành các văn bản như Kế hoạch số 113/KH-UBND ngày 27/4/2017 về việc triển khai thực hiện Luật trên địa bàn tỉnh; Quyết định số 1290/QĐ-UBND ngày 17/5/ 2018 về việc công bố danh mục thủ tục hành chính trong lĩnh vực chính quyền địa phương và tín ngưỡng, tôn giáo thuộc phạm vi chức năng quản lý nhà nước của Sở Nội vụ; Kế hoạch số 14/KH-UBND ngày 03/02/2021 về công tác đối với đạo Tin Lành giai đoạn 2021 – 2030 triển khai trên địa bàn tỉnh; Kế hoạch số 309/KH-UBND ngày 20/10/2021 của Ủy ban nhân dân tỉnh về tuyên truyền, phổ biến chính sách pháp luật cho chức sắc, chức việc, nhà tu hành các tôn giáo và người đại diện các cơ sở tín ngưỡng năm 2022; Kế hoạch số 61/KH-UBND ngày 01/3/2024 về việc triển khai thi hành Nghị định số 95/2023/NĐ-CP ngày 29/12/2023 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Tín ngưỡng, tôn giáo năm 2016; Kế hoạch số 102/KH-UBND ngày 27/3/2024 về việc triển khai thực hiện Quyết định số 43/QĐ-TTg ngày 11/01/2022 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án “Bồi dưỡng nghiệp vụ đối với cán bộ, công chức làm công tác tín ngưỡng, tôn giáo giai đoạn 2022 - 2026”; Quyết định số 1670/QĐ-UBND ngày 06/8/2024 về việc công bố thủ tục hành chính trong lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo thuộc phạm vi chức năng quản lý nhà nước của ngành Nội vụ; Kế hoạch số 174/KH-UBND ngày 04/10/2024 về công tác đối với đạo Công giáo giai đoạn (2024 – 2034); Kế hoạch số 118/KH-UBND ngày 06/8/2024 về việc triển khai thực hiện Kết luận số 51-KL/TW ngày 18/4/2023 của Ban Bí thư về tiếp tục thực hiện chủ trương công tác đối với đạo Cao Đài trong tình hình mới.
Công tác ban hành văn bản chỉ đạo điều hành thực hiện Luật và các văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến tín ngưỡng và tôn giáo phù hợp với thực tế địa phương, đáp ứng được nhu cầu hoạt động tâm linh của tổ chức, cá nhân tín ngưỡng, tôn giáo và công tác quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo trên địa bàn tỉnh.
- Thứ hai, kết quả về công tác truyên truyền, phổ biến pháp luật:
Ủy ban nhân dân tỉnh đã quan tâm chỉ đạo và tổ chức quán triệt sâu rộng Luật đến các cấp, ngành và địa phương được 331 cuộc cho 38.493 lượt cán bộ, công chức, đảng viên. Qua đó, nhận thức của cán bộ có chuyển biến tích cực; các tổ chức trong hệ thống chính trị ý thức được trách nhiệm của mình, tham gia chủ động hơn trong việc giải quyết các vấn đề có liên quan đến tôn giáo; sự phối hợp giữa các cơ quan, các ngành về công tác tôn giáo được thường xuyên, đồng bộ hơn, tạo điều kiện cho các hoạt động tôn giáo diễn ra thuận lợi đúng với quy định của pháp luật, bảo đảm chính sách tôn trọng quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của mọi người.
Bên cạnh đó, các cấp ngành tổ chức tuyên truyền Luật được 1.003 cuộc, với 46.361 lượt chức sắc, chức việc, nhà tu hành, tín đồ các tôn giáo bằng các hình thức tuyên truyền, phổ biến qua các lớp bồi dưỡng giáo lý hạnh đường hành chánh đạo của Cao Đài, lớp giáo lý căn bản của Phật giáo Hòa Hảo, Tịnh độ Cư sĩ Phật hội Việt Nam; An cư Kiết hạ của Phật giáo và các lớp giáo dục kiến thức Quốc phòng - An ninh do Hội đồng giáo dục Quốc phòng - An ninh của tỉnh tổ chức.
- Thứ ba, kết quả về công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động tín ngưỡng:
Công tác quản lý nhà nước về tín ngưỡng tại địa phương được tăng cường, việc phối hợp giải quyết các nhu cầu sinh hoạt tín ngưỡng, xây dựng sửa chữa cơ sở tín ngưỡng kịp thời, hiệu quả. Có 195 cơ sở tín ngưỡng đã được xếp hạng hoặc được Ủy ban nhân dân cấp tỉnh đưa vào danh mục kiểm kê di tích của địa phương; xét công nhận Ban quản lý cho 1.011/1.025 cơ sở; cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho 326/1.023 cơ sở tín ngưỡng; có 880/1.025 cơ sở có đăng ký chương trình hoạt động hằng năm với chính quyền địa phương. Các hoạt động tín ngưỡng tuân thủ quy định của pháp luật, diễn ra đúng với truyền thống và phong tục tập quán của người dân địa phương.
- Thứ tư, kết quả về công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động tôn giáo:
Các cấp, ngành phối hợp tham mưu cấp có thẩm quyền chấp thuận để tổ chức tôn giáo bổ nhiệm 1.226 lượt chức sắc, bổ nhiệm 3.071 lượt chức việc; tiếp nhận thông báo bãi nhiệm, cách chức 209 trường hợp, thuyên chuyển chức sắc, nhà tu hành cho 462 trường hợp; chấp thuận để các tổ chức tôn giáo: mở 858 lớp đào tạo, bồi dưỡng chức sắc, nhà tu hành cho 29.120 lượt người không chuyên hoạt động tôn giáo (tín đồ) và 57 lớp cho 15.224 lượt người chuyên hoạt động tôn giáo (tu sĩ); chấp thuận cho 10 đoàn tôn giáo nước ngoài vào tỉnh hoạt động tôn giáo; cấp phép xây dựng cho 138 tổ chức tôn giáo trực thuộc; cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho 891/1.024 cơ sở tôn giáo; chấp thuận đăng ký 49 điểm nhóm sinh hoạt tôn giáo tập trung.
* Nguyên nhân của những thành tựu
Đạt được một số kết quả trên trong công tác quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp xuất phát từ những nguyên nhân sau đây:
- Thứ nhất, chức sắc, nhà tu hành, tín đồ các tôn giáo và người theo tín ngưỡng tin tưởng vào đường lối, chủ trương của Đảng, sự chỉ đạo điều hành của Nhà nước về vấn đề tín ngưỡng và tôn giáo nên yên tâm tổ chức các sinh hoạt tôn giáo thuần túy, tuân thủ qui định của pháp luật; tích cực tham gia các phong trào phát triển kinh tế, văn hóa - xã hội, từ thiện nhân đạo, xóa đói giảm nghèo, tham gia các phong trào xây dựng đời sống văn hoá ở khu dân cư, xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh, tham gia vào các cơ quan dân cử, làm thành viên Mặt trận Tổ quốc các cấp.
- Thứ hai, Luật được ban hành rất cụ thể đã giúp cán bộ, công chức, viên chức, chức sắc, nhà tu hành, tín đồ các tôn giáo, người theo tín ngưỡng dân gian dễ đọc, dễ hiểu. Nhất là có các biểu mẫu hành chính ban hành cùng với Nghị định hướng dẫn thực hiện Luật đã giúp cơ quan quản lý trả lời tổ chức và cá nhân tín ngưỡng, tôn giáo được thống nhất, đồng thời giúp người dân thuận lợi trong việc đăng ký, đề nghị, thông báo các hoạt động tín ngưỡng và tôn giáo đến cơ quan nhà nước, góp phần quan trọng trong thực hiện công tác cải cách hành chính và Chính phủ điện tử.
- Thứ ba, công tác quản lý nhà nước về tín ngưỡng và tôn giáo được các cấp ủy Đảng, chính quyền quan tâm. Cán bộ, công chức làm công tác tôn giáo các cấp ngành nhận thức đầy đủ về trách nhiệm, quyền hạn, có cách nhìn đúng hơn về sự tồn tại của tín ngưỡng và tôn giáo trong đời sống xã hội hiện nay nên mạnh dạn giải quyết nhu cầu tín ngưỡng và tôn giáo theo luật định, góp phần quan trọng cùng Đảng, Nhà nước trong việc chăm lo đời sống tinh thần của người dân.
* Hạn chế
Bên cạnh những thành tựu đạt được, công tác quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo vừa qua trên địa bàn tỉnh cũng có những hạn chế sau:
- Thứ nhất, hệ thống pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo chưa đầy đủ nên chưa phát huy hết nguồn lực của các tổ chức tín ngưỡng, tôn giáo trong tham gia chủ trương xã hội hóa y tế, giáo dục, dạy nghề, chưa phát huy được nhiều các giá trị văn hóa đạo đức của tôn giáo trong đời sống xã hội và hoạt động an sinh tại địa phương.
Thứ hai, một số nơi cấp ủy Đảng, chính quyền còn chưa quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo về công tác tín ngưỡng, tôn giáo, chậm đổi mới phương thức lãnh đạo. Cán bộ, công chức làm công tác tín ngưỡng, tôn giáo không am hiểu nhiều về đối tượng quản lý. Cơ chế phối hợp trong lãnh đạo, chỉ đạo công tác tín ngưỡng, tôn giáo của một số sở, ngành chức năng và chính quyền địa phương chưa thật sự nhịp nhàng, thông suốt.
* Nguyên nhân hạn chế
- Thứ nhất, đối với cơ quan quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo:
Tổ chức bộ máy và cán bộ, công chức làm công tác quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo ở cơ sở thiếu tính ổn định, chưa được đào tạo bài bản, đa số kiêm nhiệm nhiều việc do bước đầu thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp nên không tập trung nghiên cứu sâu về lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo. Một số nội dung công tác, hướng dẫn, đào tạo chuyên môn, nghiệp vụ, thông tin về tình hình tín ngưỡng, tôn giáo nhất là các hiện tượng tín ngưỡng, tôn giáo mới, tôn giáo lạ từ trung ương đến các địa phương chưa kịp thời, đồng bộ.
Công tác quy hoạch, đào tạo gắn với bố trí vị trí việc làm sử dụng cán bộ, công chức làm công tác tín ngưỡng, tôn giáo còn nhiều bất cập về chuyên môn, nghiệp vụ. Nhận thức về tín ngưỡng, tôn giáo của cán bộ, công chức làm công tác tín ngưỡng, tôn giáo ở các cấp, ngành không đồng đều chưa gắn với việc trí việc làm.
- Thứ hai, đối với công tác vận động, tuyên truyền, phổ biến pháp luật:
Công tác vận động quần chúng có đạo là vấn đề cốt lõi trong công tác tín ngưỡng, tôn giáo của Đảng và Nhà nước nhưng thực tế ở một số địa phương, công tác này thực hiện chưa ngang tầm với yêu cầu đặt ra trong tình hình mới.
Công tác phổ biến, quán triệt các văn bản pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo ở một số cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc cấp cơ sở tuy đã thực hiện nhưng chưa thường xuyên, chưa được quán triệt sâu rộng nên trong một số bộ phận tín đồ chưa hiểu dẫn đến thực hiện chưa đúng.
- Thứ ba, đối với tổ chức, cá nhân tôn giáo:
Một số chức sắc tôn giáo, người đại diện cơ sở tín ngưỡng có tư tưởng cực đoan, thiếu thiện chí trong hợp tác với chính quyền để giải quyết những vấn đề liên quan đến tín ngưỡng, tôn giáo như tự ý tổ chức các hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo ngoài chương trình, tự ý xây dựng, tu sửa các cơ sở thờ tự, cơ sở tín ngưỡng …không xin phép cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền buộc chính quyền phải chạy theo giải quyết.
* Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo trên địa bàn tỉnh khi thực hiện chính quyền địa phương 02 cấp trong thời gian tới:
- Thứ nhất, công tác tín ngưỡng, tôn giáo phải đặt dưới sự lãnh đạo của các cấp ủy Đảng, chính quyền. Cán bộ đảng viên phải nhận thức đúng đắn, hiểu biết sâu về tín ngưỡng, tôn giáo và thực hiện nhất quán chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo.
- Thứ hai, thực tế từng lúc, từng nơi vẫn còn những hiện tượng sai phạm do Luật không có biện pháp chế tài hoặc áp dụng các Bộ Luật khác chưa đủ sức răn đe nên vẫn còn tình trạng sai phạm, gây lúng túng trong giải quyết các sai phạm. Chính phủ cần bổ sung hoàn thiện hệ thống pháp luật để chế tài trong hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo vi phạm pháp luật, đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật.
- Thứ ba, công tác vận động chức sắc và tín đồ các cơ sở tín ngưỡng, tôn giáo là một việc làm khó cần phải kiên trì, khéo léo, chân tình, cởi mở trên cơ sở hiểu biết, tôn trọng lẫn nhau. Do đó, ngân sách tỉnh cần dành một số khoản cho chương trình đào tạo, bồi dưỡng, bố trí cán bộ, công chức làm công tác quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo từ tỉnh đến cơ sở đủ mạnh ngang tầm với sự phát triển của các tôn giáo nhất là gắn với vị trí việc làm. Công tác vận động phải tiến hành thường xuyên, phải có sự phối hợp và thống nhất hành động trong cả hệ thống chính trị của tỉnh. Nội dung vận động phải phù hợp với đặc thù của từng tín ngưỡng, tôn giáo.
- Thứ tư, công tác tín ngưỡng, tôn giáo là công tác nhạy cảm, khó khăn, phức tạp, địa bàn rộng. Để người làm công tác tín ngưỡng, tôn giáo tâm huyết với công việc, thu hút được cán bộ làm công tác tín ngưỡng, tôn giáo, tùy ngân sách địa phương, lãnh đạo tỉnh cần có chính sách đãi ngộ đối với đội ngũ làm công tác này.
- Thứ năm, cùng với quá trình đổi mới, hội nhập của đất nước, đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào tín ngưỡng, tôn giáo được cải thiện, số lượng người có tín ngưỡng, tín đồ tổ chức tôn giáo ngày càng tăng lên nên đặt ra cho các cấp, ngành trong tỉnh nhiều vấn đề phải tham mưu giải quyết nhu cầu chính đáng của người dân, nhất là nhu cầu về nhà, đất sử dụng xây dựng cơ sở cho mục đích hoạt động từ thiện xã hội của tín ngưỡng, tôn giáo như xã hội hóa về y tế, giáo dục, bảo trợ xã hội, dạy nghề nhằm phát huy các giá trị đạo đức của tín ngưỡng, tôn giáo.
- Thứ sáu, thường xuyên sơ kết, tổng kết, đánh giá rút kinh nghiệm công tác lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện của các cấp ủy Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc từ tỉnh đến cơ sở nhất là công tác vận động người có tín ngưỡng, chức sắc, nhà tu hành và tín đồ tôn giáo./.
Từ khi Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (Luật) được Quốc hội thông qua ngày 18/11/2016 và có hiệu lực thi hành ngày 01/01/2018, công tác quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo ở tỉnh Đồng Tháp đạt được một số kết quả nổi bật sau:
- Thứ nhất, kết quả về công tác chỉ đạo, điều hành:
Ủy ban nhân dân tỉnh đã tập trung chỉ đạo triển khai thực hiện các nội dung của Luật bằng việc ban hành các văn bản như Kế hoạch số 113/KH-UBND ngày 27/4/2017 về việc triển khai thực hiện Luật trên địa bàn tỉnh; Quyết định số 1290/QĐ-UBND ngày 17/5/ 2018 về việc công bố danh mục thủ tục hành chính trong lĩnh vực chính quyền địa phương và tín ngưỡng, tôn giáo thuộc phạm vi chức năng quản lý nhà nước của Sở Nội vụ; Kế hoạch số 14/KH-UBND ngày 03/02/2021 về công tác đối với đạo Tin Lành giai đoạn 2021 – 2030 triển khai trên địa bàn tỉnh; Kế hoạch số 309/KH-UBND ngày 20/10/2021 của Ủy ban nhân dân tỉnh về tuyên truyền, phổ biến chính sách pháp luật cho chức sắc, chức việc, nhà tu hành các tôn giáo và người đại diện các cơ sở tín ngưỡng năm 2022; Kế hoạch số 61/KH-UBND ngày 01/3/2024 về việc triển khai thi hành Nghị định số 95/2023/NĐ-CP ngày 29/12/2023 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Tín ngưỡng, tôn giáo năm 2016; Kế hoạch số 102/KH-UBND ngày 27/3/2024 về việc triển khai thực hiện Quyết định số 43/QĐ-TTg ngày 11/01/2022 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án “Bồi dưỡng nghiệp vụ đối với cán bộ, công chức làm công tác tín ngưỡng, tôn giáo giai đoạn 2022 - 2026”; Quyết định số 1670/QĐ-UBND ngày 06/8/2024 về việc công bố thủ tục hành chính trong lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo thuộc phạm vi chức năng quản lý nhà nước của ngành Nội vụ; Kế hoạch số 174/KH-UBND ngày 04/10/2024 về công tác đối với đạo Công giáo giai đoạn (2024 – 2034); Kế hoạch số 118/KH-UBND ngày 06/8/2024 về việc triển khai thực hiện Kết luận số 51-KL/TW ngày 18/4/2023 của Ban Bí thư về tiếp tục thực hiện chủ trương công tác đối với đạo Cao Đài trong tình hình mới.
Công tác ban hành văn bản chỉ đạo điều hành thực hiện Luật và các văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến tín ngưỡng và tôn giáo phù hợp với thực tế địa phương, đáp ứng được nhu cầu hoạt động tâm linh của tổ chức, cá nhân tín ngưỡng, tôn giáo và công tác quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo trên địa bàn tỉnh.
- Thứ hai, kết quả về công tác truyên truyền, phổ biến pháp luật:
Ủy ban nhân dân tỉnh đã quan tâm chỉ đạo và tổ chức quán triệt sâu rộng Luật đến các cấp, ngành và địa phương được 331 cuộc cho 38.493 lượt cán bộ, công chức, đảng viên. Qua đó, nhận thức của cán bộ có chuyển biến tích cực; các tổ chức trong hệ thống chính trị ý thức được trách nhiệm của mình, tham gia chủ động hơn trong việc giải quyết các vấn đề có liên quan đến tôn giáo; sự phối hợp giữa các cơ quan, các ngành về công tác tôn giáo được thường xuyên, đồng bộ hơn, tạo điều kiện cho các hoạt động tôn giáo diễn ra thuận lợi đúng với quy định của pháp luật, bảo đảm chính sách tôn trọng quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của mọi người.
Bên cạnh đó, các cấp ngành tổ chức tuyên truyền Luật được 1.003 cuộc, với 46.361 lượt chức sắc, chức việc, nhà tu hành, tín đồ các tôn giáo bằng các hình thức tuyên truyền, phổ biến qua các lớp bồi dưỡng giáo lý hạnh đường hành chánh đạo của Cao Đài, lớp giáo lý căn bản của Phật giáo Hòa Hảo, Tịnh độ Cư sĩ Phật hội Việt Nam; An cư Kiết hạ của Phật giáo và các lớp giáo dục kiến thức Quốc phòng - An ninh do Hội đồng giáo dục Quốc phòng - An ninh của tỉnh tổ chức.
- Thứ ba, kết quả về công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động tín ngưỡng:
Công tác quản lý nhà nước về tín ngưỡng tại địa phương được tăng cường, việc phối hợp giải quyết các nhu cầu sinh hoạt tín ngưỡng, xây dựng sửa chữa cơ sở tín ngưỡng kịp thời, hiệu quả. Có 195 cơ sở tín ngưỡng đã được xếp hạng hoặc được Ủy ban nhân dân cấp tỉnh đưa vào danh mục kiểm kê di tích của địa phương; xét công nhận Ban quản lý cho 1.011/1.025 cơ sở; cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho 326/1.023 cơ sở tín ngưỡng; có 880/1.025 cơ sở có đăng ký chương trình hoạt động hằng năm với chính quyền địa phương. Các hoạt động tín ngưỡng tuân thủ quy định của pháp luật, diễn ra đúng với truyền thống và phong tục tập quán của người dân địa phương.
- Thứ tư, kết quả về công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động tôn giáo:
Các cấp, ngành phối hợp tham mưu cấp có thẩm quyền chấp thuận để tổ chức tôn giáo bổ nhiệm 1.226 lượt chức sắc, bổ nhiệm 3.071 lượt chức việc; tiếp nhận thông báo bãi nhiệm, cách chức 209 trường hợp, thuyên chuyển chức sắc, nhà tu hành cho 462 trường hợp; chấp thuận để các tổ chức tôn giáo: mở 858 lớp đào tạo, bồi dưỡng chức sắc, nhà tu hành cho 29.120 lượt người không chuyên hoạt động tôn giáo (tín đồ) và 57 lớp cho 15.224 lượt người chuyên hoạt động tôn giáo (tu sĩ); chấp thuận cho 10 đoàn tôn giáo nước ngoài vào tỉnh hoạt động tôn giáo; cấp phép xây dựng cho 138 tổ chức tôn giáo trực thuộc; cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho 891/1.024 cơ sở tôn giáo; chấp thuận đăng ký 49 điểm nhóm sinh hoạt tôn giáo tập trung.
* Nguyên nhân của những thành tựu
Đạt được một số kết quả trên trong công tác quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp xuất phát từ những nguyên nhân sau đây:
- Thứ nhất, chức sắc, nhà tu hành, tín đồ các tôn giáo và người theo tín ngưỡng tin tưởng vào đường lối, chủ trương của Đảng, sự chỉ đạo điều hành của Nhà nước về vấn đề tín ngưỡng và tôn giáo nên yên tâm tổ chức các sinh hoạt tôn giáo thuần túy, tuân thủ qui định của pháp luật; tích cực tham gia các phong trào phát triển kinh tế, văn hóa - xã hội, từ thiện nhân đạo, xóa đói giảm nghèo, tham gia các phong trào xây dựng đời sống văn hoá ở khu dân cư, xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh, tham gia vào các cơ quan dân cử, làm thành viên Mặt trận Tổ quốc các cấp.
- Thứ hai, Luật được ban hành rất cụ thể đã giúp cán bộ, công chức, viên chức, chức sắc, nhà tu hành, tín đồ các tôn giáo, người theo tín ngưỡng dân gian dễ đọc, dễ hiểu. Nhất là có các biểu mẫu hành chính ban hành cùng với Nghị định hướng dẫn thực hiện Luật đã giúp cơ quan quản lý trả lời tổ chức và cá nhân tín ngưỡng, tôn giáo được thống nhất, đồng thời giúp người dân thuận lợi trong việc đăng ký, đề nghị, thông báo các hoạt động tín ngưỡng và tôn giáo đến cơ quan nhà nước, góp phần quan trọng trong thực hiện công tác cải cách hành chính và Chính phủ điện tử.
- Thứ ba, công tác quản lý nhà nước về tín ngưỡng và tôn giáo được các cấp ủy Đảng, chính quyền quan tâm. Cán bộ, công chức làm công tác tôn giáo các cấp ngành nhận thức đầy đủ về trách nhiệm, quyền hạn, có cách nhìn đúng hơn về sự tồn tại của tín ngưỡng và tôn giáo trong đời sống xã hội hiện nay nên mạnh dạn giải quyết nhu cầu tín ngưỡng và tôn giáo theo luật định, góp phần quan trọng cùng Đảng, Nhà nước trong việc chăm lo đời sống tinh thần của người dân.
* Hạn chế
Bên cạnh những thành tựu đạt được, công tác quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo vừa qua trên địa bàn tỉnh cũng có những hạn chế sau:
- Thứ nhất, hệ thống pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo chưa đầy đủ nên chưa phát huy hết nguồn lực của các tổ chức tín ngưỡng, tôn giáo trong tham gia chủ trương xã hội hóa y tế, giáo dục, dạy nghề, chưa phát huy được nhiều các giá trị văn hóa đạo đức của tôn giáo trong đời sống xã hội và hoạt động an sinh tại địa phương.
Thứ hai, một số nơi cấp ủy Đảng, chính quyền còn chưa quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo về công tác tín ngưỡng, tôn giáo, chậm đổi mới phương thức lãnh đạo. Cán bộ, công chức làm công tác tín ngưỡng, tôn giáo không am hiểu nhiều về đối tượng quản lý. Cơ chế phối hợp trong lãnh đạo, chỉ đạo công tác tín ngưỡng, tôn giáo của một số sở, ngành chức năng và chính quyền địa phương chưa thật sự nhịp nhàng, thông suốt.
* Nguyên nhân hạn chế
- Thứ nhất, đối với cơ quan quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo:
Tổ chức bộ máy và cán bộ, công chức làm công tác quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo ở cơ sở thiếu tính ổn định, chưa được đào tạo bài bản, đa số kiêm nhiệm nhiều việc do bước đầu thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp nên không tập trung nghiên cứu sâu về lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo. Một số nội dung công tác, hướng dẫn, đào tạo chuyên môn, nghiệp vụ, thông tin về tình hình tín ngưỡng, tôn giáo nhất là các hiện tượng tín ngưỡng, tôn giáo mới, tôn giáo lạ từ trung ương đến các địa phương chưa kịp thời, đồng bộ.
Công tác quy hoạch, đào tạo gắn với bố trí vị trí việc làm sử dụng cán bộ, công chức làm công tác tín ngưỡng, tôn giáo còn nhiều bất cập về chuyên môn, nghiệp vụ. Nhận thức về tín ngưỡng, tôn giáo của cán bộ, công chức làm công tác tín ngưỡng, tôn giáo ở các cấp, ngành không đồng đều chưa gắn với việc trí việc làm.
- Thứ hai, đối với công tác vận động, tuyên truyền, phổ biến pháp luật:
Công tác vận động quần chúng có đạo là vấn đề cốt lõi trong công tác tín ngưỡng, tôn giáo của Đảng và Nhà nước nhưng thực tế ở một số địa phương, công tác này thực hiện chưa ngang tầm với yêu cầu đặt ra trong tình hình mới.
Công tác phổ biến, quán triệt các văn bản pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo ở một số cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc cấp cơ sở tuy đã thực hiện nhưng chưa thường xuyên, chưa được quán triệt sâu rộng nên trong một số bộ phận tín đồ chưa hiểu dẫn đến thực hiện chưa đúng.
- Thứ ba, đối với tổ chức, cá nhân tôn giáo:
Một số chức sắc tôn giáo, người đại diện cơ sở tín ngưỡng có tư tưởng cực đoan, thiếu thiện chí trong hợp tác với chính quyền để giải quyết những vấn đề liên quan đến tín ngưỡng, tôn giáo như tự ý tổ chức các hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo ngoài chương trình, tự ý xây dựng, tu sửa các cơ sở thờ tự, cơ sở tín ngưỡng …không xin phép cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền buộc chính quyền phải chạy theo giải quyết.
* Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo trên địa bàn tỉnh khi thực hiện chính quyền địa phương 02 cấp trong thời gian tới:
- Thứ nhất, công tác tín ngưỡng, tôn giáo phải đặt dưới sự lãnh đạo của các cấp ủy Đảng, chính quyền. Cán bộ đảng viên phải nhận thức đúng đắn, hiểu biết sâu về tín ngưỡng, tôn giáo và thực hiện nhất quán chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo.
- Thứ hai, thực tế từng lúc, từng nơi vẫn còn những hiện tượng sai phạm do Luật không có biện pháp chế tài hoặc áp dụng các Bộ Luật khác chưa đủ sức răn đe nên vẫn còn tình trạng sai phạm, gây lúng túng trong giải quyết các sai phạm. Chính phủ cần bổ sung hoàn thiện hệ thống pháp luật để chế tài trong hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo vi phạm pháp luật, đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật.
- Thứ ba, công tác vận động chức sắc và tín đồ các cơ sở tín ngưỡng, tôn giáo là một việc làm khó cần phải kiên trì, khéo léo, chân tình, cởi mở trên cơ sở hiểu biết, tôn trọng lẫn nhau. Do đó, ngân sách tỉnh cần dành một số khoản cho chương trình đào tạo, bồi dưỡng, bố trí cán bộ, công chức làm công tác quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo từ tỉnh đến cơ sở đủ mạnh ngang tầm với sự phát triển của các tôn giáo nhất là gắn với vị trí việc làm. Công tác vận động phải tiến hành thường xuyên, phải có sự phối hợp và thống nhất hành động trong cả hệ thống chính trị của tỉnh. Nội dung vận động phải phù hợp với đặc thù của từng tín ngưỡng, tôn giáo.
- Thứ tư, công tác tín ngưỡng, tôn giáo là công tác nhạy cảm, khó khăn, phức tạp, địa bàn rộng. Để người làm công tác tín ngưỡng, tôn giáo tâm huyết với công việc, thu hút được cán bộ làm công tác tín ngưỡng, tôn giáo, tùy ngân sách địa phương, lãnh đạo tỉnh cần có chính sách đãi ngộ đối với đội ngũ làm công tác này.
- Thứ năm, cùng với quá trình đổi mới, hội nhập của đất nước, đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào tín ngưỡng, tôn giáo được cải thiện, số lượng người có tín ngưỡng, tín đồ tổ chức tôn giáo ngày càng tăng lên nên đặt ra cho các cấp, ngành trong tỉnh nhiều vấn đề phải tham mưu giải quyết nhu cầu chính đáng của người dân, nhất là nhu cầu về nhà, đất sử dụng xây dựng cơ sở cho mục đích hoạt động từ thiện xã hội của tín ngưỡng, tôn giáo như xã hội hóa về y tế, giáo dục, bảo trợ xã hội, dạy nghề nhằm phát huy các giá trị đạo đức của tín ngưỡng, tôn giáo.
- Thứ sáu, thường xuyên sơ kết, tổng kết, đánh giá rút kinh nghiệm công tác lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện của các cấp ủy Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc từ tỉnh đến cơ sở nhất là công tác vận động người có tín ngưỡng, chức sắc, nhà tu hành và tín đồ tôn giáo./.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
- Báo cáo tổng kết thi hành Luật Tín ngưỡng, tôn giáo trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp (2018-2025).
- Các báo cáo công tác tôn giáo từ năm 2017 đến năm 2025 của Sở Nội vụ tỉnh Tiền Giang và tỉnh Đồng Tháp (cũ).
- Luật Tín ngưỡng, tôn giáo 2016.
- Nghị định số 95/2023/NĐ-CP ngày 29/12/2023 của Chính phủ Quy định chi tiết một số điều và biệp pháp thi hành Luật Tín ngưỡng, Tôn giáo.
- Nghị định số 124/2025/NĐ-CP ngày 11/6/2025 của Chính phủ Quy định về phân quyền, phân cấp; phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương 02 cấp trong lĩnh vực công tác dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo.