NHỮNG TẤM GƯƠNG PHỤ NỮ VIỆT NAM TIÊU BIỂU TRUYỀN CẢM HỨNG CHO KHÁT VỌNG PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC TRONG KỶ NGUYÊN MỚI
- Thứ tư - 15/07/2026 22:14
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn quan tâm và đánh giá cao vai trò của phụ nữ Việt Nam trong quá trình phát triển của lịch sử dân tộc. Người khẳng định trong cuốn sách “Lịch sử nước ta”: “Phụ nữ ta chẳng tầm thường. Ðánh Ðông, dẹp Bắc làm gương để đời”[1]. Trong Thư gửi phụ nữ nhân dịp kỷ niệm Khởi nghĩa Hai Bà Trưng và ngày Quốc tế Phụ nữ (8/3/1952), Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định vai trò quan trọng của phụ nữ trong suốt chiều dài lịch sử dân tộc, Người viết: “Non sông gấm vóc Việt Nam do phụ nữ ta, trẻ cũng như già, ra sức dệt thêu mà thêm tốt đẹp, rực rỡ”[2]. Chủ tịch Hồ Chí Minh còn căn dặn “Phụ nữ ta cần phải cố gắng nhiều để theo kịp chị em các nước bạn, góp phần nhiều hơn nữa trong việc xây dựng chủ nghĩa xã hội[3].
Trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa, nhận thấy phụ nữ có nhiều khả năng làm lãnh đạo, từ cấp cơ sở đến trung ương. Do đó, Người đề nghị Đảng, Chính phủ và các cấp, các ngành phải đặc biệt chú ý, cất nhắc phụ nữ vào đúng những vị trí, chức vụ phù hợp với khả năng để chị em có điều kiện phát huy năng lực của mình. Tại Đại hội liên hoan phụ nữ “Năm tốt”, ngày 30/4/1964, Bác khẳng định: “Dưới sự lãnh đạo của Đảng, phụ nữ ta đã góp phần khá lớn làm cho cách mạng thành công, kháng chiến thắng lợi vẻ vang (…) Trong hàng ngũ vẻ vang những anh hùng quân đội, anh hùng lao động, chiến sĩ thi đua và lao động tiên tiến đều có phụ nữ. Phụ nữ ta tham gia ngày càng đông và càng đắc lực trong các ngành kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội”[4]. Ngày 8/3/1965, nhân kỷ niệm 55 năm ngày quốc tế phụ nữ (1910-1965) Bác dành tặng phụ nữ Việt Nam bức trướng thêu 8 chữ vàng: “Anh hùng - Bất khuất - Trung hậu - Đảm đang”.
Lịch sử, đất nước Việt Nam đã có nhiều gương phụ nữ anh hùng từ thời Bà Trưng, Bà Triệu đã phất cờ khởi nghĩa, đánh giặc, cứu dân. Lịch sử còn ghi nhận câu nói nổi tiếng của Bà Triệu khi tiến hành cuộc khởi nghĩa vào năm 248 “Tôi muốn cưỡi con gió mạnh, đạp luồng sóng dữ, chém cá kình ở biển khơi, đánh đuổi quân Ngô giành lại giang sơn, cởi ách nô lệ, đâu chịu khom lưng làm tì thiếp cho người!”[5]. Nối tiếp truyền thống hào hùng của phụ nữ Việt Nam và đáp lại niềm tin tưởng và tình cảm trân quý của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước của Nhân dân Việt Nam ở thế kỷ XX, phụ nữ Việt Nam đã có nhiều đóng góp rất quan trọng trên các mặt trận ngoại giao và trên chiến trường. Phụ nữ Việt Nam đã không quản ngại khó khăn vất vả, luôn anh dũng chiến đấu, kề vai sát cánh cùng nam giới trong suốt hai cuộc kháng chiến trường kỳ của dân tộc để đấu tranh giành độc lập cho dân tộc, thống nhất đất nước.
Với tinh thần cách mạng, ý chí sắt đá, đầu óc khôn ngoan, linh hoạt, phụ nữ Việt Nam đã có những tác động tích cực, tranh thủ được sự ủng hộ của những lực lượng tiến bộ, những người yêu chuộng hòa bình, chính nghĩa trên khắp thế giới, đồng thời tham gia chiến đấu dũng cảm, kiên cường, trực tiếp đối mặt với kẻ thù ngoài chiến trường, góp phần vào thắng lợi chung của Nhân dân Việt Nam trong hai cuộc kháng chiến vệ quốc vĩ đại. Đó là gương đồng chí Nguyễn Thị Minh Khai vẫn giữ vững khí tiết của một chiến sĩ cộng sản cho tới giây phút cuối cùng. Đó là gương nữ anh hùng vùng đất Đỏ - Võ Thị Sáu. Khi giặc Pháp đưa chị ra xử bắn, với nét mặt ung dung, bước đi vững chắc, ngẩng cao đầu, cất lên bài hát Quốc tế ca, với tinh thần lạc quan cách mạng, chị đã thể hiện tinh thần bất khuất của người chiến sĩ cộng sản.
Không dừng lại ở đó, thực hiện theo lời dạy của Bác “Đảng và Chính phủ cần phải có kế hoạch thiết thực để bồi dưỡng, cất nhắc và giúp đỡ để ngày càng thêm nhiều phụ nữ phụ trách mọi công việc kể cả công việc lãnh đạo”[6]… Lịch sử Việt Nam ghi nhận những đóng góp quan trọng của người phụ nữ Nguyễn Thị Định - Nữ tướng đầu tiên của Quân đội Nhân dân Việt Nam. Bà là người chỉ huy thắng lợi cuộc Đồng khởi ở Bến Tre, cũng như tham gia chỉ huy trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1968, là Hội trưởng Hội Liên hiệp Phụ nữ giải phóng miền Nam, bà đã lãnh đạo đội quân tóc dài lập nên nhiều chiến công lừng lẫy, làm giặc nhiều phen lao đao, lúng túng, góp phần đưa phong trào cách mạng Việt Nam chuyển từ thế phòng ngự, sang thế tấn công dẫn đến thắng lợi hoàn toàn. Bà đã được Đảng và Nhà nước cùng các tổ chức quốc tế tặng thưởng nhiều huân chương và giải thưởng cao quý như: Huân chương Hồ Chí Minh, giải thưởng hòa bình quốc tế Lê-nin, Huân chương Liên đoàn Phụ nữ dân chủ thế giới. Lúc sinh thời, bà đã từng được Bác Hồ khen ngợi: “Phó Tổng Tư lệnh quân giải phóng miền Nam là cô Nguyễn Thị Định. Cả thế giới chỉ có nước ta có vị tướng quân là nữ như vậy. Thật vẻ vang cho cả miền Nam và cho cả dân tộc ta”[7].
Ngược dòng lịch sử, Hiệp định về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam đã được ký kết tại Paris ngày 27/1/1973 giữa bốn bên: Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Mỹ, Cộng hòa miền Nam Việt Nam và Việt Nam Cộng hòa. Đã có một người phụ nữ, có tầm vóc và ảnh hưởng đến Hội nghị Paris đó là bà Nguyễn Thị Bình – nguyên Phó Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Người được biết đến là một trong những nhân vật chủ chốt trong Hội nghị Paris. Bà đã có đóng góp quan trọng góp phần thực hiện mục tiêu trước sau như một của chúng ta là: độc lập dân tộc và thống nhất Tổ quốc. Nước Việt Nam là một, kẻ thù xâm lược đến Việt Nam, người Việt Nam dù ở miền Nam hay miền Bắc đều có quyền và nghĩa vụ chiến đấu chống xâm lược. Những lý lẽ đanh thép nhưng có tình, có lý nói trên đã tỏa đi khắp các nước, trong dư luận quốc tế, qua các báo chí, vô tuyến truyền hình, các phương tiện truyền thông, khơi dậy một tình cảm mến phục mạnh mẽ của mọi người đối với một dân tộc nhỏ, dám đứng lên chống lại nước lớn để bảo vệ quyền được sống trong độc lâp và tự do.
Không chỉ trên tiền tuyến mà ở cả hậu phương, chị em phụ nữ cũng luôn phấn đấu thi đua tăng gia sản xuất, nuôi dạy con ngoan, làm hậu phương vững chắc cho tiền tuyến. Trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước, đã có nhiều gương phụ nữ thành đạt có những đóng góp quan trọng cho sự phát triển kinh tế xã hội. Ngày càng có nhiều phụ nữ tài năng và sáng tạo, đóng góp xuất sắc trong lĩnh vực phát triển kinh tế. Đội ngũ doanh nhân nữ, phụ nữ làm chủ các cơ sở sản xuất kinh doanh, trang trại, hợp tác xã, câu lạc bộ phụ nữ làm kinh tế giỏi ngày càng phát triển cả về số lượng và chất lượng, đóng vai trò ngày càng quan trọng trong phát triển kinh tế, giải quyết việc làm, nhiều sản phẩm tiêu biểu của chị em được tôn vinh…
Và mới đây là PGS.TS Nguyễn Thị Lan Anh, Phó Giám đốc Học viện Ngoại giao, là ứng viên Việt Nam đầu tiên trong lịch sử trúng cử tại Tòa án Luật Biển Quốc tế (ITLOS) nhiệm kỳ 2026 – 2035 kể từ khi cơ quan tài phán quốc tế này được thành lập vào năm 1996, đồng thời là nữ thẩm phán Việt Nam đầu tiên xuất hiện trong thiết chế chuyên trách về luật biển ở cấp độ toàn cầu. Bên cạnh ý nghĩa đối với vị thế quốc tế của Việt Nam, kết quả bầu cử lần này còn thu hút sự chú ý bởi một dấu mốc khác: lần đầu tiên một nữ chuyên gia pháp lý Việt Nam được bầu vào ITLOS.
Phụ nữ là một trong những chủ thể quan trọng kiến tạo tương lai phát triển của đất nước. Việc một nữ chuyên gia pháp lý Việt Nam lần đầu được bầu vào ITLOS cho thấy phụ nữ Việt Nam ngày càng hiện diện rõ nét hơn trong các không gian ra quyết định toàn cầu, đặc biệt trong các lĩnh vực chuyên môn cao như luật quốc tế và quản trị biển. Điều đó cho thấy, phạm vi đóng góp của phụ nữ Việt Nam trong các thiết chế toàn cầu đang tiếp tục được mở rộng.
Trong tiến trình lịch sử, phụ nữ Việt Nam đã đóng góp một phần không nhỏ vào việc bảo tồn, gìn giữ, phát huy những giá trị bản sắc của dân tộc ta từ thế hệ này qua thế hệ khác. Sự đóng góp ấy đã dần kết tinh thành những phẩm chất đạo đức tuyệt vời của người phụ nữ Việt Nam trong thời đại mới. Cùng với thời gian, phụ nữ Việt Nam đã, đang và sẽ tiếp tục vượt qua mọi thành kiến, thử thách, ngày càng hoàn thiện bản thân, khẳng định vai trò không chỉ trong đời sống mà còn trong mọi lĩnh vực của xã hội, góp phần quan trọng trong công cuộc xây dựng đất nước giàu đẹp.
Trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa, nhận thấy phụ nữ có nhiều khả năng làm lãnh đạo, từ cấp cơ sở đến trung ương. Do đó, Người đề nghị Đảng, Chính phủ và các cấp, các ngành phải đặc biệt chú ý, cất nhắc phụ nữ vào đúng những vị trí, chức vụ phù hợp với khả năng để chị em có điều kiện phát huy năng lực của mình. Tại Đại hội liên hoan phụ nữ “Năm tốt”, ngày 30/4/1964, Bác khẳng định: “Dưới sự lãnh đạo của Đảng, phụ nữ ta đã góp phần khá lớn làm cho cách mạng thành công, kháng chiến thắng lợi vẻ vang (…) Trong hàng ngũ vẻ vang những anh hùng quân đội, anh hùng lao động, chiến sĩ thi đua và lao động tiên tiến đều có phụ nữ. Phụ nữ ta tham gia ngày càng đông và càng đắc lực trong các ngành kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội”[4]. Ngày 8/3/1965, nhân kỷ niệm 55 năm ngày quốc tế phụ nữ (1910-1965) Bác dành tặng phụ nữ Việt Nam bức trướng thêu 8 chữ vàng: “Anh hùng - Bất khuất - Trung hậu - Đảm đang”.
Lịch sử, đất nước Việt Nam đã có nhiều gương phụ nữ anh hùng từ thời Bà Trưng, Bà Triệu đã phất cờ khởi nghĩa, đánh giặc, cứu dân. Lịch sử còn ghi nhận câu nói nổi tiếng của Bà Triệu khi tiến hành cuộc khởi nghĩa vào năm 248 “Tôi muốn cưỡi con gió mạnh, đạp luồng sóng dữ, chém cá kình ở biển khơi, đánh đuổi quân Ngô giành lại giang sơn, cởi ách nô lệ, đâu chịu khom lưng làm tì thiếp cho người!”[5]. Nối tiếp truyền thống hào hùng của phụ nữ Việt Nam và đáp lại niềm tin tưởng và tình cảm trân quý của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước của Nhân dân Việt Nam ở thế kỷ XX, phụ nữ Việt Nam đã có nhiều đóng góp rất quan trọng trên các mặt trận ngoại giao và trên chiến trường. Phụ nữ Việt Nam đã không quản ngại khó khăn vất vả, luôn anh dũng chiến đấu, kề vai sát cánh cùng nam giới trong suốt hai cuộc kháng chiến trường kỳ của dân tộc để đấu tranh giành độc lập cho dân tộc, thống nhất đất nước.
Với tinh thần cách mạng, ý chí sắt đá, đầu óc khôn ngoan, linh hoạt, phụ nữ Việt Nam đã có những tác động tích cực, tranh thủ được sự ủng hộ của những lực lượng tiến bộ, những người yêu chuộng hòa bình, chính nghĩa trên khắp thế giới, đồng thời tham gia chiến đấu dũng cảm, kiên cường, trực tiếp đối mặt với kẻ thù ngoài chiến trường, góp phần vào thắng lợi chung của Nhân dân Việt Nam trong hai cuộc kháng chiến vệ quốc vĩ đại. Đó là gương đồng chí Nguyễn Thị Minh Khai vẫn giữ vững khí tiết của một chiến sĩ cộng sản cho tới giây phút cuối cùng. Đó là gương nữ anh hùng vùng đất Đỏ - Võ Thị Sáu. Khi giặc Pháp đưa chị ra xử bắn, với nét mặt ung dung, bước đi vững chắc, ngẩng cao đầu, cất lên bài hát Quốc tế ca, với tinh thần lạc quan cách mạng, chị đã thể hiện tinh thần bất khuất của người chiến sĩ cộng sản.
Không dừng lại ở đó, thực hiện theo lời dạy của Bác “Đảng và Chính phủ cần phải có kế hoạch thiết thực để bồi dưỡng, cất nhắc và giúp đỡ để ngày càng thêm nhiều phụ nữ phụ trách mọi công việc kể cả công việc lãnh đạo”[6]… Lịch sử Việt Nam ghi nhận những đóng góp quan trọng của người phụ nữ Nguyễn Thị Định - Nữ tướng đầu tiên của Quân đội Nhân dân Việt Nam. Bà là người chỉ huy thắng lợi cuộc Đồng khởi ở Bến Tre, cũng như tham gia chỉ huy trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1968, là Hội trưởng Hội Liên hiệp Phụ nữ giải phóng miền Nam, bà đã lãnh đạo đội quân tóc dài lập nên nhiều chiến công lừng lẫy, làm giặc nhiều phen lao đao, lúng túng, góp phần đưa phong trào cách mạng Việt Nam chuyển từ thế phòng ngự, sang thế tấn công dẫn đến thắng lợi hoàn toàn. Bà đã được Đảng và Nhà nước cùng các tổ chức quốc tế tặng thưởng nhiều huân chương và giải thưởng cao quý như: Huân chương Hồ Chí Minh, giải thưởng hòa bình quốc tế Lê-nin, Huân chương Liên đoàn Phụ nữ dân chủ thế giới. Lúc sinh thời, bà đã từng được Bác Hồ khen ngợi: “Phó Tổng Tư lệnh quân giải phóng miền Nam là cô Nguyễn Thị Định. Cả thế giới chỉ có nước ta có vị tướng quân là nữ như vậy. Thật vẻ vang cho cả miền Nam và cho cả dân tộc ta”[7].
Ngược dòng lịch sử, Hiệp định về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam đã được ký kết tại Paris ngày 27/1/1973 giữa bốn bên: Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Mỹ, Cộng hòa miền Nam Việt Nam và Việt Nam Cộng hòa. Đã có một người phụ nữ, có tầm vóc và ảnh hưởng đến Hội nghị Paris đó là bà Nguyễn Thị Bình – nguyên Phó Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Người được biết đến là một trong những nhân vật chủ chốt trong Hội nghị Paris. Bà đã có đóng góp quan trọng góp phần thực hiện mục tiêu trước sau như một của chúng ta là: độc lập dân tộc và thống nhất Tổ quốc. Nước Việt Nam là một, kẻ thù xâm lược đến Việt Nam, người Việt Nam dù ở miền Nam hay miền Bắc đều có quyền và nghĩa vụ chiến đấu chống xâm lược. Những lý lẽ đanh thép nhưng có tình, có lý nói trên đã tỏa đi khắp các nước, trong dư luận quốc tế, qua các báo chí, vô tuyến truyền hình, các phương tiện truyền thông, khơi dậy một tình cảm mến phục mạnh mẽ của mọi người đối với một dân tộc nhỏ, dám đứng lên chống lại nước lớn để bảo vệ quyền được sống trong độc lâp và tự do.
Không chỉ trên tiền tuyến mà ở cả hậu phương, chị em phụ nữ cũng luôn phấn đấu thi đua tăng gia sản xuất, nuôi dạy con ngoan, làm hậu phương vững chắc cho tiền tuyến. Trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước, đã có nhiều gương phụ nữ thành đạt có những đóng góp quan trọng cho sự phát triển kinh tế xã hội. Ngày càng có nhiều phụ nữ tài năng và sáng tạo, đóng góp xuất sắc trong lĩnh vực phát triển kinh tế. Đội ngũ doanh nhân nữ, phụ nữ làm chủ các cơ sở sản xuất kinh doanh, trang trại, hợp tác xã, câu lạc bộ phụ nữ làm kinh tế giỏi ngày càng phát triển cả về số lượng và chất lượng, đóng vai trò ngày càng quan trọng trong phát triển kinh tế, giải quyết việc làm, nhiều sản phẩm tiêu biểu của chị em được tôn vinh…
Và mới đây là PGS.TS Nguyễn Thị Lan Anh, Phó Giám đốc Học viện Ngoại giao, là ứng viên Việt Nam đầu tiên trong lịch sử trúng cử tại Tòa án Luật Biển Quốc tế (ITLOS) nhiệm kỳ 2026 – 2035 kể từ khi cơ quan tài phán quốc tế này được thành lập vào năm 1996, đồng thời là nữ thẩm phán Việt Nam đầu tiên xuất hiện trong thiết chế chuyên trách về luật biển ở cấp độ toàn cầu. Bên cạnh ý nghĩa đối với vị thế quốc tế của Việt Nam, kết quả bầu cử lần này còn thu hút sự chú ý bởi một dấu mốc khác: lần đầu tiên một nữ chuyên gia pháp lý Việt Nam được bầu vào ITLOS.
Phụ nữ là một trong những chủ thể quan trọng kiến tạo tương lai phát triển của đất nước. Việc một nữ chuyên gia pháp lý Việt Nam lần đầu được bầu vào ITLOS cho thấy phụ nữ Việt Nam ngày càng hiện diện rõ nét hơn trong các không gian ra quyết định toàn cầu, đặc biệt trong các lĩnh vực chuyên môn cao như luật quốc tế và quản trị biển. Điều đó cho thấy, phạm vi đóng góp của phụ nữ Việt Nam trong các thiết chế toàn cầu đang tiếp tục được mở rộng.
Trong tiến trình lịch sử, phụ nữ Việt Nam đã đóng góp một phần không nhỏ vào việc bảo tồn, gìn giữ, phát huy những giá trị bản sắc của dân tộc ta từ thế hệ này qua thế hệ khác. Sự đóng góp ấy đã dần kết tinh thành những phẩm chất đạo đức tuyệt vời của người phụ nữ Việt Nam trong thời đại mới. Cùng với thời gian, phụ nữ Việt Nam đã, đang và sẽ tiếp tục vượt qua mọi thành kiến, thử thách, ngày càng hoàn thiện bản thân, khẳng định vai trò không chỉ trong đời sống mà còn trong mọi lĩnh vực của xã hội, góp phần quan trọng trong công cuộc xây dựng đất nước giàu đẹp.
[1] Hồ Chí Minh: toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, Năm 2009, tập 3, tr.222.
[2] Hồ Chí Minh: toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, Năm 2009, tập 6, tr.432.
[3] Hồ Chí Minh: toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, Năm 2009, tập 10, tr.85.
[4] Hồ Chí Minh: toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, Năm 2009, tập 11, tr.256.
[5] https://baothanhhoa.vn/le-hoi-den-ba-trieu-va-man-ruoc-kieu-thang-hoa-178830.htm
[6] Di Chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Nxb CTQG, H.2010, tr.30
[7] Hồ Chí Minh: Toàn tập, t.15, Nxb Chính trị quốc gia - Sự thật, Hà Nội, 2011, tr. 173