KHI “AI” TRỞ THÀNH CÔNG CỤ HỖ TRỢ CỦA MỖI GIẢNG VIÊN
- Thứ bảy - 24/10/2026 05:50
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Trí tuệ nhân tạo (AI) đang từng bước trở thành một công cụ hỗ trợ quen thuộc, giúp giảng viên đổi mới phương pháp làm việc và nâng cao chất lượng giảng dạy. Với khả năng xử lý thông tin, gợi mở ý tưởng, sáng tạo nội dung, AI đang mở ra nhiều cách tiếp cận mới trong quá trình xây dựng bài giảng, thiết kế học liệu và tổ chức các hoạt động học tập. Tại Trường Chính trị tỉnh Đồng Tháp, việc ứng dụng AI vào soạn giảng, xây dựng video, hình ảnh minh họa và thiết kế các sản phẩm trực quan đang góp phần làm cho nội dung giảng dạy trở nên sinh động, dễ tiếp cận, đáp ứng yêu cầu đổi mới phương pháp giảng dạy trong bối cảnh chuyển đổi số.
1. Từ công nghệ đến công cụ hỗ trợ trong công việc
1. Từ công nghệ đến công cụ hỗ trợ trong công việc
Ảnh minh hoạ
Sự phát triển nhanh chóng của AI đang từng bước làm thay đổi cách tiếp cận thông tin của con người, trong xử lý công việc và sáng tạo nội dung. Trong lĩnh vực hoạt động giảng dạy, AI không còn là một khái niệm xa lạ mà ngày càng trở thành công cụ hỗ trợ thiết thực đối với đội ngũ giảng viên. Thực tế cho thấy, để xây dựng một bài giảng có chất lượng, giảng viên phải thực hiện nhiều công việc như nghiên cứu tài liệu, xây dựng đề cương, hệ thống hóa kiến thức, tìm kiếm ý tưởng minh họa và thiết kế các hoạt động học tập phù hợp. Mỗi công đoạn đều đòi hỏi thời gian, sự đầu tư về chuyên môn và khả năng sáng tạo. Trong quá trình đó, AI có thể trở thành một “công cụ số” hỗ trợ giảng viên xử lý một số nhiệm vụ và mở rộng khả năng tiếp cận những phương pháp làm việc mới.
Trên cơ sở yêu cầu của bài giảng và định hướng chuyên môn do giảng viên xác định, AI có thể hỗ trợ xây dựng dàn ý, đề xuất cách tiếp cận nội dung, gợi ý câu hỏi thảo luận, thiết kế tình huống học tập hoặc xây dựng các sản phẩm trực quan. Nhờ đó, giảng viên có thêm nguồn tham khảo, tiết kiệm thời gian ở một số khâu chuẩn bị và tập trung nhiều hơn vào việc nghiên cứu chuyên sâu, liên hệ thực tiễn cũng như nâng cao chất lượng truyền đạt kiến thức.
Tuy nhiên, AI chỉ thực sự phát huy giá trị khi được sử dụng đúng mục đích và có sự kiểm soát của giảng viên. Những nội dung do AI tạo ra cần được giảng viên kiểm tra, chọn lọc, điều chỉnh và đối chiếu với các nguồn thông tin đáng tin cậy trước khi đưa vào sử dụng. Bởi lẽ, AI có thể hỗ trợ quá trình chuẩn bị bài giảng, nhưng không thể thay thế kiến thức chuyên môn, kinh nghiệm thực tiễn và trách nhiệm nghề nghiệp của người giảng viên. Chính giảng viên mới là người quyết định nội dung, phương pháp và cách thức truyền đạt phù hợp với mục tiêu đào tạo, bồi dưỡng cũng như đặc điểm của người học.
2. Khi bài giảng trở nên trực quan, sinh động hơn nhờ AI
Một trong những hướng ứng dụng đáng chú ý của AI tại Trường Chính trị tỉnh Đồng Tháp là hỗ trợ xây dựng video, hình ảnh minh họa và các sản phẩm trực quan phục vụ hoạt động giảng dạy. Giảng viên các khoa từng bước ứng dụng AI và công cụ trực tuyến để tìm kiếm, tổng hợp thông tin, hệ thống hóa kiến thức và thiết kế bài giảng điện tử. Theo số liệu tổng hợp, Khoa Nhà nước và Pháp luật và Xây dựng Đảng có 100% giảng viên ứng dụng AI; Khoa Lý luận cơ sở đạt tỷ lệ 92,3%.[1] Đây không chỉ là sự bổ sung về phương tiện truyền đạt mà còn mở ra những cách thức mới để giảng viên tổ chức bài giảng, giúp người học tiếp cận kiến thức một cách linh hoạt và hiệu quả hơn. Nếu trước đây, nhiều nội dung chủ yếu được truyền tải thông qua lời giảng, tài liệu học tập và các trang trình chiếu, thì hiện nay, giảng viên có thể kết hợp thêm video ngắn, hình ảnh minh họa và những tình huống trực quan được xây dựng với sự hỗ trợ của AI. Sự kết hợp giữa các phương tiện này giúp bài giảng có thêm điểm nhấn, đồng thời tạo điều kiện để người học dễ hình dung những vấn đề được trình bày.
Đặc biệt, đối với những nội dung mang tính lý luận, khái quát hoặc đòi hỏi người học phải liên hệ với thực tiễn, việc kết hợp nội dung giảng của giảng viên với tài liệu, hình ảnh, video và tình huống minh họa có thể tạo ra nhiều cách tiếp cận khác nhau cho người học. Qua đó, những vấn đề vốn tương đối trừu tượng có thể được diễn giải cụ thể hơn, góp phần khơi gợi sự quan tâm, tăng cường trao đổi và nâng cao khả năng vận dụng kiến thức của người học.
Mặt khác, việc ứng dụng AI trong xây dựng học liệu còn giúp giảng viên chủ động hơn trong quá trình thiết kế bài giảng. Thay vì chỉ sử dụng những phương tiện truyền đạt quen thuộc, giảng viên có thể lựa chọn hình thức thể hiện phù hợp với từng nội dung, mục tiêu và đối tượng. Nhờ vậy, hoạt động giảng dạy có thêm điều kiện để đổi mới theo hướng lấy người học làm trung tâm, nâng cao hiệu quả truyền đạt kiến thức.
Từ thực tiễn đó có thể thấy, AI không làm giảm vai trò của giảng viên mà còn tạo thêm công cụ để giảng viên phát huy năng lực chuyên môn và khả năng sáng tạo. Điều quan trọng là giảng viên phải biết lựa chọn, kết hợp và sử dụng các công cụ công nghệ một cách phù hợp.
3. AI - “cộng cụ hỗ trợ” mới của người giảng viên
AI đang từng bước trở thành một “công cụ hỗ trợ” giảng viên trong nhiều hoạt động chuyên môn, góp phần làm cho quá trình chuẩn bị bài giảng trở nên thuận tiện và linh hoạt hơn. Tuy nhiên, cần nhìn nhận rõ rằng AI vẫn có những giới hạn nhất định, không có kinh nghiệm thực tiễn như giảng viên, không thể thay thế khả năng phân tích, đánh giá và xử lý những tình huống sư phạm cụ thể. Đặc biệt, AI không thể thay thế sự tương tác trực tiếp, khả năng lắng nghe, trao đổi và định hướng nhận thức giữa giảng viên với người học.
Đối với giảng viên Trường Chính trị tỉnh Đồng Tháp việc ứng dụng AI trong giảng dạy, xây dựng học liệu số, ngân hàng đề thi, thư viện số và cơ sở dữ liệu khoa học bước đầu tạo nền tảng cho đổi mới phương pháp đào tạo, nghiên cứu và quản trị của Trường. Hoạt động giảng dạy không chỉ dừng lại ở việc truyền đạt kiến thức mà còn gắn liền với phân tích thực tiễn, liên hệ những vấn đề đang đặt ra trong đời sống, tổ chức trao đổi và định hướng nhận thức cho người học. Vì vậy, việc sử dụng AI cần được đặt trong mối quan hệ hài hòa với năng lực chuyên môn, bản lĩnh chính trị và trách nhiệm của giảng viên.
Giá trị của AI không nằm ở số lượng công việc có thể làm thay giảng viên, mà ở cách giảng viên khai thác công nghệ để nâng cao chất lượng và hiệu quả công việc. Khi được sử dụng đúng cách, AI không chỉ hỗ trợ giảng viên tiết kiệm thời gian mà còn góp phần khơi mở ý tưởng, đa dạng hóa phương pháp giảng dạy và tạo thêm điều kiện để nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng.
4. Chủ động sử dụng AI nhưng không phụ thuộc vào AI
Bên cạnh những lợi ích thiết thực, việc ứng dụng AI cũng đặt ra những yêu cầu mới đối với mỗi giảng viên. Mặc dù có khả năng tạo ra nội dung nhanh chóng và hỗ trợ xử lý nhiều loại công việc, AI không phải lúc nào cũng cung cấp thông tin chính xác, đầy đủ hoặc phù hợp với yêu cầu chuyên môn. Vì vậy, nếu sử dụng thiếu kiểm chứng, người dùng có thể tiếp nhận những thông tin sai lệch hoặc đưa vào bài giảng những nội dung chưa được kiểm chứng, đánh giá đầy đủ.
Trước yêu cầu đó, mỗi giảng viên cần chủ động kiểm tra thông tin, đối chiếu các nguồn dữ liệu, đánh giá tính phù hợp của nội dung và chịu trách nhiệm đối với sản phẩm cuối cùng. Đặc biệt, đối với những nội dung liên quan đến chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và các vấn đề thực tiễn, giảng viên cần ưu tiên sử dụng nguồn tài liệu chính thống, bảo đảm tính chính xác, khách quan và phù hợp với mục tiêu đào tạo. Những nội dung có sự hỗ trợ của AI phải được thẩm định kỹ lưỡng trước khi đưa vào bài giảng.
Trong kỷ nguyên số, câu hỏi đặt ra không còn đơn thuần là “AI có thể làm được gì?”, mà quan trọng hơn là “Giảng viên có thể làm tốt hơn những gì khi có AI hỗ trợ?”
Đối với giảng viên, câu trả lời có thể bắt đầu từ những việc làm cụ thể hằng ngày như: chuẩn bị bài giảng hiệu quả hơn, có thêm ý tưởng sáng tạo, xây dựng hệ thống học liệu đa dạng hơn, thiết kế video trực quan hơn và dành nhiều thời gian hơn cho nghiên cứu, trao đổi, tương tác với người học. Những thay đổi dù bắt đầu từ các công việc nhỏ nhưng nếu được thực hiện thường xuyên, có định hướng và phù hợp với yêu cầu chuyên môn, sẽ góp phần tạo nên những chuyển biến tích cực trong hoạt động giảng dạy.
AI có thể trở thành một “công cụ” hữu ích, nhưng giảng viên mới là chủ thể quyết định mục tiêu, phương hướng và hiệu quả sử dụng. Khi mỗi giảng viên chủ động tiếp cận công nghệ, mạnh dạn đổi mới phương pháp làm việc và khai thác AI một cách phù hợp, công cụ này sẽ không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả công việc mà còn mở ra những ý tưởng mới, những cách làm sáng tạo và những giá trị thiết thực cho hoạt động đào tạo, bồi dưỡng trong bối cảnh chuyển đổi số.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1]. Thùy Linh (2025): Giảng viên thời 4.0: Công nghệ trở thành đồng nghiệp, trang điện tử Giáo dục và Thời đại, truy cập ngày 30/12/2025
[2]. Báo cáo số 103-BC/BCĐ ngày 14/10/2026 của Ban chỉ đạo Chuyển đổi số Trường Chính trị tỉnh Đồng Tháp về “Kết quả thực hiện công tác chuyển đổi số 09 tháng đầu năm và nhiệm vụ trọng tâm 03 tháng cuối năm 2026”
Trên cơ sở yêu cầu của bài giảng và định hướng chuyên môn do giảng viên xác định, AI có thể hỗ trợ xây dựng dàn ý, đề xuất cách tiếp cận nội dung, gợi ý câu hỏi thảo luận, thiết kế tình huống học tập hoặc xây dựng các sản phẩm trực quan. Nhờ đó, giảng viên có thêm nguồn tham khảo, tiết kiệm thời gian ở một số khâu chuẩn bị và tập trung nhiều hơn vào việc nghiên cứu chuyên sâu, liên hệ thực tiễn cũng như nâng cao chất lượng truyền đạt kiến thức.
Tuy nhiên, AI chỉ thực sự phát huy giá trị khi được sử dụng đúng mục đích và có sự kiểm soát của giảng viên. Những nội dung do AI tạo ra cần được giảng viên kiểm tra, chọn lọc, điều chỉnh và đối chiếu với các nguồn thông tin đáng tin cậy trước khi đưa vào sử dụng. Bởi lẽ, AI có thể hỗ trợ quá trình chuẩn bị bài giảng, nhưng không thể thay thế kiến thức chuyên môn, kinh nghiệm thực tiễn và trách nhiệm nghề nghiệp của người giảng viên. Chính giảng viên mới là người quyết định nội dung, phương pháp và cách thức truyền đạt phù hợp với mục tiêu đào tạo, bồi dưỡng cũng như đặc điểm của người học.
2. Khi bài giảng trở nên trực quan, sinh động hơn nhờ AI
Một trong những hướng ứng dụng đáng chú ý của AI tại Trường Chính trị tỉnh Đồng Tháp là hỗ trợ xây dựng video, hình ảnh minh họa và các sản phẩm trực quan phục vụ hoạt động giảng dạy. Giảng viên các khoa từng bước ứng dụng AI và công cụ trực tuyến để tìm kiếm, tổng hợp thông tin, hệ thống hóa kiến thức và thiết kế bài giảng điện tử. Theo số liệu tổng hợp, Khoa Nhà nước và Pháp luật và Xây dựng Đảng có 100% giảng viên ứng dụng AI; Khoa Lý luận cơ sở đạt tỷ lệ 92,3%.[1] Đây không chỉ là sự bổ sung về phương tiện truyền đạt mà còn mở ra những cách thức mới để giảng viên tổ chức bài giảng, giúp người học tiếp cận kiến thức một cách linh hoạt và hiệu quả hơn. Nếu trước đây, nhiều nội dung chủ yếu được truyền tải thông qua lời giảng, tài liệu học tập và các trang trình chiếu, thì hiện nay, giảng viên có thể kết hợp thêm video ngắn, hình ảnh minh họa và những tình huống trực quan được xây dựng với sự hỗ trợ của AI. Sự kết hợp giữa các phương tiện này giúp bài giảng có thêm điểm nhấn, đồng thời tạo điều kiện để người học dễ hình dung những vấn đề được trình bày.
Đặc biệt, đối với những nội dung mang tính lý luận, khái quát hoặc đòi hỏi người học phải liên hệ với thực tiễn, việc kết hợp nội dung giảng của giảng viên với tài liệu, hình ảnh, video và tình huống minh họa có thể tạo ra nhiều cách tiếp cận khác nhau cho người học. Qua đó, những vấn đề vốn tương đối trừu tượng có thể được diễn giải cụ thể hơn, góp phần khơi gợi sự quan tâm, tăng cường trao đổi và nâng cao khả năng vận dụng kiến thức của người học.
Mặt khác, việc ứng dụng AI trong xây dựng học liệu còn giúp giảng viên chủ động hơn trong quá trình thiết kế bài giảng. Thay vì chỉ sử dụng những phương tiện truyền đạt quen thuộc, giảng viên có thể lựa chọn hình thức thể hiện phù hợp với từng nội dung, mục tiêu và đối tượng. Nhờ vậy, hoạt động giảng dạy có thêm điều kiện để đổi mới theo hướng lấy người học làm trung tâm, nâng cao hiệu quả truyền đạt kiến thức.
Từ thực tiễn đó có thể thấy, AI không làm giảm vai trò của giảng viên mà còn tạo thêm công cụ để giảng viên phát huy năng lực chuyên môn và khả năng sáng tạo. Điều quan trọng là giảng viên phải biết lựa chọn, kết hợp và sử dụng các công cụ công nghệ một cách phù hợp.
3. AI - “cộng cụ hỗ trợ” mới của người giảng viên
AI đang từng bước trở thành một “công cụ hỗ trợ” giảng viên trong nhiều hoạt động chuyên môn, góp phần làm cho quá trình chuẩn bị bài giảng trở nên thuận tiện và linh hoạt hơn. Tuy nhiên, cần nhìn nhận rõ rằng AI vẫn có những giới hạn nhất định, không có kinh nghiệm thực tiễn như giảng viên, không thể thay thế khả năng phân tích, đánh giá và xử lý những tình huống sư phạm cụ thể. Đặc biệt, AI không thể thay thế sự tương tác trực tiếp, khả năng lắng nghe, trao đổi và định hướng nhận thức giữa giảng viên với người học.
Đối với giảng viên Trường Chính trị tỉnh Đồng Tháp việc ứng dụng AI trong giảng dạy, xây dựng học liệu số, ngân hàng đề thi, thư viện số và cơ sở dữ liệu khoa học bước đầu tạo nền tảng cho đổi mới phương pháp đào tạo, nghiên cứu và quản trị của Trường. Hoạt động giảng dạy không chỉ dừng lại ở việc truyền đạt kiến thức mà còn gắn liền với phân tích thực tiễn, liên hệ những vấn đề đang đặt ra trong đời sống, tổ chức trao đổi và định hướng nhận thức cho người học. Vì vậy, việc sử dụng AI cần được đặt trong mối quan hệ hài hòa với năng lực chuyên môn, bản lĩnh chính trị và trách nhiệm của giảng viên.
Giá trị của AI không nằm ở số lượng công việc có thể làm thay giảng viên, mà ở cách giảng viên khai thác công nghệ để nâng cao chất lượng và hiệu quả công việc. Khi được sử dụng đúng cách, AI không chỉ hỗ trợ giảng viên tiết kiệm thời gian mà còn góp phần khơi mở ý tưởng, đa dạng hóa phương pháp giảng dạy và tạo thêm điều kiện để nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng.
4. Chủ động sử dụng AI nhưng không phụ thuộc vào AI
Bên cạnh những lợi ích thiết thực, việc ứng dụng AI cũng đặt ra những yêu cầu mới đối với mỗi giảng viên. Mặc dù có khả năng tạo ra nội dung nhanh chóng và hỗ trợ xử lý nhiều loại công việc, AI không phải lúc nào cũng cung cấp thông tin chính xác, đầy đủ hoặc phù hợp với yêu cầu chuyên môn. Vì vậy, nếu sử dụng thiếu kiểm chứng, người dùng có thể tiếp nhận những thông tin sai lệch hoặc đưa vào bài giảng những nội dung chưa được kiểm chứng, đánh giá đầy đủ.
Trước yêu cầu đó, mỗi giảng viên cần chủ động kiểm tra thông tin, đối chiếu các nguồn dữ liệu, đánh giá tính phù hợp của nội dung và chịu trách nhiệm đối với sản phẩm cuối cùng. Đặc biệt, đối với những nội dung liên quan đến chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và các vấn đề thực tiễn, giảng viên cần ưu tiên sử dụng nguồn tài liệu chính thống, bảo đảm tính chính xác, khách quan và phù hợp với mục tiêu đào tạo. Những nội dung có sự hỗ trợ của AI phải được thẩm định kỹ lưỡng trước khi đưa vào bài giảng.
Trong kỷ nguyên số, câu hỏi đặt ra không còn đơn thuần là “AI có thể làm được gì?”, mà quan trọng hơn là “Giảng viên có thể làm tốt hơn những gì khi có AI hỗ trợ?”
Đối với giảng viên, câu trả lời có thể bắt đầu từ những việc làm cụ thể hằng ngày như: chuẩn bị bài giảng hiệu quả hơn, có thêm ý tưởng sáng tạo, xây dựng hệ thống học liệu đa dạng hơn, thiết kế video trực quan hơn và dành nhiều thời gian hơn cho nghiên cứu, trao đổi, tương tác với người học. Những thay đổi dù bắt đầu từ các công việc nhỏ nhưng nếu được thực hiện thường xuyên, có định hướng và phù hợp với yêu cầu chuyên môn, sẽ góp phần tạo nên những chuyển biến tích cực trong hoạt động giảng dạy.
AI có thể trở thành một “công cụ” hữu ích, nhưng giảng viên mới là chủ thể quyết định mục tiêu, phương hướng và hiệu quả sử dụng. Khi mỗi giảng viên chủ động tiếp cận công nghệ, mạnh dạn đổi mới phương pháp làm việc và khai thác AI một cách phù hợp, công cụ này sẽ không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả công việc mà còn mở ra những ý tưởng mới, những cách làm sáng tạo và những giá trị thiết thực cho hoạt động đào tạo, bồi dưỡng trong bối cảnh chuyển đổi số.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1]. Thùy Linh (2025): Giảng viên thời 4.0: Công nghệ trở thành đồng nghiệp, trang điện tử Giáo dục và Thời đại, truy cập ngày 30/12/2025
[2]. Báo cáo số 103-BC/BCĐ ngày 14/10/2026 của Ban chỉ đạo Chuyển đổi số Trường Chính trị tỉnh Đồng Tháp về “Kết quả thực hiện công tác chuyển đổi số 09 tháng đầu năm và nhiệm vụ trọng tâm 03 tháng cuối năm 2026”
[1] Báo cáo số 103-BC/BCĐ ngày 14/10/2026 của Ban chỉ đạo Chuyển đổi số Trường Chính trị tỉnh Đồng Tháp về Kết quả thực hiện công tác chuyển đổi số 09 tháng đầu năm và nhiệm vụ trọng tâm 03 tháng cuối năm 2026