GIẢI PHÁP TẠO ĐỘT PHÁ VỀ CHUYỂN ĐỔI SỐ Ở TỈNH ĐỒNG THÁP TRONG BỐI CẢNH MỚI
- Thứ tư - 28/10/2026 22:25
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Tóm tắt: Chuyển đổi số đang trở thành động lực quan trọng thúc đẩy đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị và cải thiện chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp. Trong bối cảnh triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, tỉnh Đồng Tháp đứng trước cả cơ hội và yêu cầu phải tạo ra những đột phá mới trong chuyển đổi số. Bài viết phân tích bối cảnh, đánh giá thực trạng và đề xuất một số giải pháp đột phá về chuyển đổi số ở tỉnh đồng tháp trong bối cảnh mới.
Từ khóa: đột phá, chuyển đổi số, tỉnh Đồng Tháp, bối cảnh mới,..
1. Đặt vấn đề
Cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang làm thay đổi sâu sắc mọi lĩnh vực của đời sống xã hội. Trong bối cảnh đó, chuyển đổi số không chỉ là ứng dụng công nghệ thông tin mà còn là quá trình đổi mới toàn diện phương thức lãnh đạo, quản lý, sản xuất và cung cấp dịch vụ trên nền tảng công nghệ và dữ liệu số. Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị đã xác định “Phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là đột phá quan trọng hàng đầu”[1]. Đặc biệt, Đại hội XIV của Đảng nhấn mạnh yêu cầu “lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính”[3].
Đối với Đồng Tháp, chuyển đổi số càng có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh tỉnh đang định hình lại không gian phát triển, mô hình quản trị và phương thức huy động các nguồn lực cho tăng trưởng. Vấn đề đặt ra không còn chỉ là “thực hiện chuyển đổi số” mà phải chuyển sang tạo ra những đột phá cụ thể, có thể đo lường được và trực tiếp tạo giá trị cho người dân, doanh nghiệp và chính quyền.
2. Nội dung nghiên cứu
2.1. Bối cảnh mới đặt ra yêu cầu tạo đột phá về chuyển đổi số ở tỉnh Đồng Tháp
Đối với tỉnh Đồng Tháp, việc sắp xếp đơn vị hành chính, mở rộng không gian phát triển và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp từ ngày 01/7/2025 đặt ra yêu cầu cấp thiết về đồng bộ hạ tầng số, liên thông dữ liệu, nâng cao hiệu quả quản lý và chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.
Trước yêu cầu đó, UBND tỉnh Đồng Tháp đã ban hành Kế hoạch số 294/KH-UBND ngày 16/3/2026 về chuyển đổi số năm 2026; Kế hoạch số 283/KH-UBND ngày 16/3/2026 về nâng cao chỉ số chuyển đổi số và Kế hoạch số 1109/KH-UBND ngày 15/7/2026 về chuyển đổi số giai đoạn 2026-2030. Các văn bản này thể hiện quyết tâm thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện, gắn với phát triển chính quyền số, kinh tế số và xã hội số.
Trong bối cảnh mới, yêu cầu đặt ra đối với Đồng Tháp là chuyển từ ứng dụng công nghệ sang đổi mới phương thức quản trị; từ số hóa dữ liệu sang khai thác dữ liệu tạo giá trị; từ triển khai nhiệm vụ sang đánh giá hiệu quả thực chất, qua đó đưa chuyển đổi số trở thành động lực quan trọng thúc đẩy phát triển nhanh và bền vững của tỉnh. Điểm thay đổi căn bản của mô hình chính quyền địa phương hai cấp là cấp xã trở thành đầu mối xử lý nhiều nhu cầu hành chính trực tiếp hơn, trong khi cấp tỉnh phải bảo đảm chuẩn dữ liệu, nền tảng dùng chung và cơ chế giám sát thống nhất. Nếu mỗi đơn vị duy trì kho dữ liệu và quy trình riêng, người dân có thể phải kê khai lặp lại, cán bộ mất thời gian đối soát và việc tổng hợp số liệu điều hành thiếu nhất quán. Vì vậy, liên thông dữ liệu không chỉ là yêu cầu kỹ thuật mà còn là vấn đề phân công trách nhiệm: cơ quan cấp tỉnh xác lập chuẩn, quyền truy cập và trách nhiệm bảo đảm chất lượng; chính quyền cấp xã cập nhật dữ liệu tại nguồn, kiểm tra tính chính xác và phản hồi sai lệch.
2.2. Thực trạng chuyển đổi số ở tỉnh Đồng Tháp
2.2.1. Kết quả đạt được
Thứ nhất, chuyển đổi số trong hoạt động của chính quyền và cung cấp dịch vụ công đạt nhiều kết quả tích cực. Từ ngày 01/7/2025 đến thời điểm báo cáo năm 2026, tỉnh đã tiếp nhận hơn 983.500 hồ sơ, giải quyết hơn 966.200 hồ sơ, tỷ lệ đúng và trước hạn đạt 98%. Tỷ lệ hồ sơ nộp trực tuyến tăng từ hơn 84% năm 2025 lên gần 94% trong bốn tháng đầu năm 2026; tỷ lệ thanh toán trực tuyến đạt hơn 78%[2], góp phần nâng cao hiệu quả giải quyết thủ tục hành chính và chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp
Thứ hai, hạ tầng số, dữ liệu số và các nền tảng phục vụ quản lý, điều hành từng bước được phát triển. Thực hiện Kế hoạch số 294/KH-UBND ngày 16/3/2026 tiếp tục xác định “tập trung phát triển đồng bộ hạ tầng số, nền tảng số, dữ liệu số cùng cơ chế, chính sách và nguồn nhân lực để tạo nền tảng cho chuyển đổi số toàn diện”[6].
Thứ ba, công tác lãnh đạo, chỉ đạo và định hướng phát triển chuyển đổi số ngày càng được chú trọng. UBND tỉnh đã ban hành Kế hoạch số 294/KH-UBND ngày 16/3/2026 về chuyển đổi số năm 2026 và Kế hoạch số 283/KH-UBND cùng ngày về nâng cao chỉ số chuyển đổi số. Theo đó, tỉnh đặt mục tiêu chỉ số DTI đạt từ 0,7 trở lên, tỷ trọng kinh tế số đạt 20% GRDP trong năm 2026[3], thể hiện quyết tâm thúc đẩy chuyển đổi số trên cả ba trụ cột chính quyền số, kinh tế số và xã hội số.
2.2.2. Hạn chế
Thứ nhất, hạ tầng số và khả năng kết nối, chia sẻ dữ liệu chưa đồng bộ. Theo thông tin tại Hội nghị sơ kết việc vận hành chính quyền địa phương hai cấp ngày 29/5/2026 ở tỉnh Đồng Tháp, trong tổng số hơn 2.000 thủ tục hành chính, tỷ lệ cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình mới đạt gần 49%[2]. Đặc biệt, tỉnh cũng đã chỉ ra những điểm nghẽn như “Hệ thống dữ liệu còn phân tán, chưa kết nối; tỷ lệ sử dụng dịch vụ công trực tuyến chưa cao; hạ tầng, thiết bị phục vụ cấp xã còn hạn chế; tiến độ giải ngân các dự án chuyển đổi số còn chậm”[4].
Thứ hai, chất lượng nguồn nhân lực và năng lực ứng dụng công nghệ số chưa đồng đều. Theo thông tin công bố ngày 29/5/2026, sau sắp xếp đơn vị hành chính “Đội ngũ cán bộ, công chức sau sắp xếp còn tình trạng thừa, thiếu cục bộ; năng lực cán bộ cấp xã chưa đồng đều, nhất là ở các lĩnh vực công nghệ thông tin, đất đai, xây dựng, kế toán”[2].
Thứ ba, chuyển đổi số trong doanh nghiệp nhỏ và vừa chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu phát triển kinh tế số. Kế hoạch số 832/KH-UBND ngày 07/6/2026 đặt mục tiêu đến năm 2030 có ít nhất 13.000 doanh nghiệp nhỏ và vừa được tiếp cận các hoạt động hỗ trợ chuyển đổi số, tỷ lệ ứng dụng sản phẩm công nghệ số và trí tuệ nhân tạo đạt tối thiểu 60%; hình thành ít nhất 20 doanh nghiệp tiêu biểu về chuyển đổi số[7].
2.3. Những đột phá cần tập trung trong chuyển đổi số tỉnh Đồng Tháp
Thứ nhất, đột phá về tư duy và thể chế số.
Đây cần được xem là đột phá đầu tiên. Chuyển đổi số phải trở thành nhiệm vụ của người đứng đầu và của toàn bộ hệ thống chính trị, thay vì chỉ là nhiệm vụ kỹ thuật của cơ quan chuyên môn. Việc đánh giá chuyển đổi số cần chuyển mạnh từ đánh giá số lượng văn bản, phần mềm, hệ thống sang đo lường kết quả thực chất như thời gian xử lý công việc, chi phí xã hội được tiết giảm, mức độ hài lòng của người dân và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.
Thứ hai, đột phá về dữ liệu số.
Dữ liệu phải được xem là một nguồn lực phát triển mới của tỉnh. Cần xây dựng kiến trúc dữ liệu thống nhất, hình thành kho dữ liệu dùng chung và từng bước xây dựng các cơ sở dữ liệu lớn trong những lĩnh vực có lợi thế của Đồng Tháp như: nông nghiệp; đất đai và quy hoạch; dân cư; doanh nghiệp; du lịch; giao thông và logistics; giáo dục và y tế.
Thứ ba, đột phá về chính quyền số và quản trị thông minh.
Các hệ thống số phải hỗ trợ trực tiếp cho quá trình lãnh đạo, chỉ đạo và điều hành. Tỉnh cần phát triển các hệ thống phân tích dữ liệu, bảng điều hành số và công cụ cảnh báo sớm để hỗ trợ người đứng đầu theo dõi tình hình kinh tế - xã hội theo thời gian thực. Có thể từng bước ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong: tổng hợp, phân tích văn bản; hỗ trợ xử lý thủ tục hành chính; dự báo nhu cầu dịch vụ công; phân tích phản ánh của người dân; hỗ trợ hoạch định chính sách.
Thứ tư, đột phá chuyển đổi số trong các ngành kinh tế có lợi thế.
Chuyển đổi số phải trực tiếp tạo ra giá trị kinh tế. Đối với Đồng Tháp, trọng tâm trước hết nên đặt vào nông nghiệp số và chuỗi giá trị nông sản. Có thể phát triển các mô hình: Vùng nguyên liệu số → nhật ký sản xuất điện tử → truy xuất nguồn gốc → mã vùng trồng → logistics → thương mại điện tử → dữ liệu thị trường. Song song đó là thúc đẩy chuyển đổi số trong thương mại, du lịch, logistics, công nghiệp chế biến và doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Thứ năm, đột phá về nguồn nhân lực và công dân số.
Chuyển đổi số chỉ bền vững khi người dân và đội ngũ cán bộ có năng lực sử dụng công nghệ. Đối với cán bộ, cần chuyển từ đào tạo kỹ năng sử dụng phần mềm sang năng lực: khai thác dữ liệu; sử dụng trí tuệ nhân tạo; phân tích và ra quyết định dựa trên dữ liệu; bảo đảm an toàn thông tin. Đối với người dân, cần tiếp tục phát huy các tổ công nghệ số cộng đồng, nhưng chuyển trọng tâm từ “hướng dẫn cài ứng dụng” sang hỗ trợ người dân thực hiện các hoạt động thiết thực trên môi trường số.
Thứ sáu, đột phá về phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo số.
Tỉnh cần tạo môi trường để doanh nghiệp công nghệ, trường đại học, cơ sở nghiên cứu, doanh nghiệp truyền thống và cơ quan nhà nước cùng tham gia giải quyết các bài toán thực tiễn của địa phương. Qua đó hình thành cơ chế “bài toán địa phương – doanh nghiệp công nghệ – sản phẩm số”, tạo thị trường cho đổi mới sáng tạo ngay tại Đồng Tháp.
2.4. Giải pháp tạo đột phá chuyển đổi số ở tỉnh Đồng Tháp
Để tạo đột phá về chuyển đổi số ở tỉnh Đồng Tháp cần thực hiện tốt một số giải pháp sau:
Một là, chuẩn hóa dữ liệu và thực hiện thí điểm dịch vụ liên thông. Đề xuất UBND tỉnh giao Sở Khoa học và Công nghệ phối hợp Văn phòng UBND tỉnh, các sở quản lý dữ liệu và một số UBND cấp xã lựa chọn 3-5 thủ tục liên thông có tần suất cao; lập danh mục trường dữ liệu, đầu mối cập nhật, quy chế chia sẻ, nhật ký truy cập và cơ chế xử lý sai lệch. Nguồn lực gồm kinh phí chuyển đổi số theo dự toán được phê duyệt, nền tảng hiện có và nhân lực chuyên trách. Đo bằng tỷ lệ trường dữ liệu chuẩn hóa, tỷ lệ hồ sơ tái sử dụng được dữ liệu, số lượt yêu cầu bổ sung giấy tờ và thời gian xử lý trung vị.
Hai là, thiết lập bảng theo dõi kết quả phục vụ thay cho chỉ giám sát số lượng hồ sơ. Đề xuất Văn phòng UBND tỉnh phối hợp cơ quan phụ trách giải quyết thủ tục hành chính và UBND cấp xã thống nhất cách ghi nhận tỷ lệ hồ sơ toàn trình, thời gian xử lý, tỷ lệ hồ sơ phải bổ sung, mức hài lòng và số sự cố hệ thống. Công bố theo quý ở cấp tổng hợp, tuân thủ quy định bảo vệ dữ liệu. Tận dụng hạ tầng thống kê hiện có, hạn chế mua sắm trùng lặp. Kết quả đánh giá gồm tỷ lệ chỉ tiêu có dữ liệu tin cậy và mức cải thiện sau mỗi quý.
Ba là, nâng năng lực thực thi tại cấp xã theo nhu cầu công việc. Đề xuất Sở Khoa học và Công nghệ phối hợp cơ quan quản lý công chức và đơn vị đào tạo đánh giá kỹ năng theo nhóm nhiệm vụ: tiếp nhận hồ sơ số, kiểm tra dữ liệu, bảo mật, hỗ trợ công dân. Tổ chức hướng dẫn tại vị trí làm việc, nhóm hỗ trợ kỹ thuật liên cụm xã và đánh giá trước, sau đào tạo. Nguồn lực từ kinh phí đào tạo được bố trí và chuyên gia của các đơn vị công nghệ theo hợp đồng hợp pháp. Đo bằng tỷ lệ cán bộ đạt chuẩn kỹ năng, số lỗi thao tác và tỷ lệ hồ sơ phải chuyển hỗ trợ.
Bốn là, tổ chức một số mô hình nông nghiệp số có thể kiểm chứng giá trị. Đề xuất cơ quan quản lý nông nghiệp phối hợp hợp tác xã, doanh nghiệp thu mua và Sở Khoa học và Công nghệ lựa chọn chuỗi sản phẩm có điều kiện thực hiện, kết nối nhật ký điện tử, truy xuất nguồn gốc và dữ liệu thị trường. Huy động kinh phí hợp pháp từ chương trình hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã và đóng góp tự nguyện của các bên. Chỉ nhân rộng khi có số liệu so sánh về tỷ lệ lô hàng truy xuất được, chi phí ghi chép, thời gian giao dịch, giá trị tiêu thụ và mức tham gia thực tế.
Năm là, triển khai quản trị danh mục đầu tư số theo hiệu quả. Đề xuất UBND tỉnh chỉ đạo rà soát dự án đang triển khai, ưu tiên kết nối hệ thống sẵn có, khắc phục dự án chậm giải ngân và áp dụng tiêu chí đánh giá trước, trong và sau thí điểm. Sở Tài chính cùng đơn vị chuyên môn tổng hợp vốn, chi phí vận hành và lợi ích dự kiến để tham mưu thứ tự phân bổ theo quy định. Đo bằng tỷ lệ nhiệm vụ hoàn thành đúng tiến độ, chi phí duy trì trên đơn vị sử dụng, mức sử dụng thực tế và khả năng chia sẻ dữ liệu giữa các hệ thống.
3. Kết luận
Trong bối cảnh mới, chuyển đổi số của Đồng Tháp cần bước sang một giai đoạn phát triển cao hơn: từ ứng dụng công nghệ sang đổi mới phương thức quản trị; từ số hóa hồ sơ sang khai thác dữ liệu; từ xây dựng nền tảng sang tạo giá trị; từ hoàn thành nhiệm vụ sang tạo ra sản phẩm và kết quả cụ thể. Đột phá chuyển đổi số vì vậy không chỉ nằm ở việc đầu tư thêm công nghệ mà quan trọng hơn là sự thay đổi tư duy quản trị, phương thức tổ chức công việc và khả năng huy động dữ liệu, công nghệ, con người trở thành nguồn lực phát triển. Nếu lựa chọn đúng các khâu đột phá về thể chế, dữ liệu, chính quyền số, kinh tế số và nhân lực số, Đồng Tháp có điều kiện biến chuyển đổi số thành một động lực mới để nâng cao năng suất, chất lượng quản trị, sức cạnh tranh và chất lượng cuộc sống của người dân trong giai đoạn phát triển mới.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Từ khóa: đột phá, chuyển đổi số, tỉnh Đồng Tháp, bối cảnh mới,..
1. Đặt vấn đề
Cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang làm thay đổi sâu sắc mọi lĩnh vực của đời sống xã hội. Trong bối cảnh đó, chuyển đổi số không chỉ là ứng dụng công nghệ thông tin mà còn là quá trình đổi mới toàn diện phương thức lãnh đạo, quản lý, sản xuất và cung cấp dịch vụ trên nền tảng công nghệ và dữ liệu số. Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị đã xác định “Phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là đột phá quan trọng hàng đầu”[1]. Đặc biệt, Đại hội XIV của Đảng nhấn mạnh yêu cầu “lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính”[3].
Đối với Đồng Tháp, chuyển đổi số càng có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh tỉnh đang định hình lại không gian phát triển, mô hình quản trị và phương thức huy động các nguồn lực cho tăng trưởng. Vấn đề đặt ra không còn chỉ là “thực hiện chuyển đổi số” mà phải chuyển sang tạo ra những đột phá cụ thể, có thể đo lường được và trực tiếp tạo giá trị cho người dân, doanh nghiệp và chính quyền.
2. Nội dung nghiên cứu
2.1. Bối cảnh mới đặt ra yêu cầu tạo đột phá về chuyển đổi số ở tỉnh Đồng Tháp
Đối với tỉnh Đồng Tháp, việc sắp xếp đơn vị hành chính, mở rộng không gian phát triển và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp từ ngày 01/7/2025 đặt ra yêu cầu cấp thiết về đồng bộ hạ tầng số, liên thông dữ liệu, nâng cao hiệu quả quản lý và chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.
Trước yêu cầu đó, UBND tỉnh Đồng Tháp đã ban hành Kế hoạch số 294/KH-UBND ngày 16/3/2026 về chuyển đổi số năm 2026; Kế hoạch số 283/KH-UBND ngày 16/3/2026 về nâng cao chỉ số chuyển đổi số và Kế hoạch số 1109/KH-UBND ngày 15/7/2026 về chuyển đổi số giai đoạn 2026-2030. Các văn bản này thể hiện quyết tâm thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện, gắn với phát triển chính quyền số, kinh tế số và xã hội số.
Trong bối cảnh mới, yêu cầu đặt ra đối với Đồng Tháp là chuyển từ ứng dụng công nghệ sang đổi mới phương thức quản trị; từ số hóa dữ liệu sang khai thác dữ liệu tạo giá trị; từ triển khai nhiệm vụ sang đánh giá hiệu quả thực chất, qua đó đưa chuyển đổi số trở thành động lực quan trọng thúc đẩy phát triển nhanh và bền vững của tỉnh. Điểm thay đổi căn bản của mô hình chính quyền địa phương hai cấp là cấp xã trở thành đầu mối xử lý nhiều nhu cầu hành chính trực tiếp hơn, trong khi cấp tỉnh phải bảo đảm chuẩn dữ liệu, nền tảng dùng chung và cơ chế giám sát thống nhất. Nếu mỗi đơn vị duy trì kho dữ liệu và quy trình riêng, người dân có thể phải kê khai lặp lại, cán bộ mất thời gian đối soát và việc tổng hợp số liệu điều hành thiếu nhất quán. Vì vậy, liên thông dữ liệu không chỉ là yêu cầu kỹ thuật mà còn là vấn đề phân công trách nhiệm: cơ quan cấp tỉnh xác lập chuẩn, quyền truy cập và trách nhiệm bảo đảm chất lượng; chính quyền cấp xã cập nhật dữ liệu tại nguồn, kiểm tra tính chính xác và phản hồi sai lệch.
2.2. Thực trạng chuyển đổi số ở tỉnh Đồng Tháp
2.2.1. Kết quả đạt được
Thứ nhất, chuyển đổi số trong hoạt động của chính quyền và cung cấp dịch vụ công đạt nhiều kết quả tích cực. Từ ngày 01/7/2025 đến thời điểm báo cáo năm 2026, tỉnh đã tiếp nhận hơn 983.500 hồ sơ, giải quyết hơn 966.200 hồ sơ, tỷ lệ đúng và trước hạn đạt 98%. Tỷ lệ hồ sơ nộp trực tuyến tăng từ hơn 84% năm 2025 lên gần 94% trong bốn tháng đầu năm 2026; tỷ lệ thanh toán trực tuyến đạt hơn 78%[2], góp phần nâng cao hiệu quả giải quyết thủ tục hành chính và chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp
Thứ hai, hạ tầng số, dữ liệu số và các nền tảng phục vụ quản lý, điều hành từng bước được phát triển. Thực hiện Kế hoạch số 294/KH-UBND ngày 16/3/2026 tiếp tục xác định “tập trung phát triển đồng bộ hạ tầng số, nền tảng số, dữ liệu số cùng cơ chế, chính sách và nguồn nhân lực để tạo nền tảng cho chuyển đổi số toàn diện”[6].
Thứ ba, công tác lãnh đạo, chỉ đạo và định hướng phát triển chuyển đổi số ngày càng được chú trọng. UBND tỉnh đã ban hành Kế hoạch số 294/KH-UBND ngày 16/3/2026 về chuyển đổi số năm 2026 và Kế hoạch số 283/KH-UBND cùng ngày về nâng cao chỉ số chuyển đổi số. Theo đó, tỉnh đặt mục tiêu chỉ số DTI đạt từ 0,7 trở lên, tỷ trọng kinh tế số đạt 20% GRDP trong năm 2026[3], thể hiện quyết tâm thúc đẩy chuyển đổi số trên cả ba trụ cột chính quyền số, kinh tế số và xã hội số.
2.2.2. Hạn chế
Thứ nhất, hạ tầng số và khả năng kết nối, chia sẻ dữ liệu chưa đồng bộ. Theo thông tin tại Hội nghị sơ kết việc vận hành chính quyền địa phương hai cấp ngày 29/5/2026 ở tỉnh Đồng Tháp, trong tổng số hơn 2.000 thủ tục hành chính, tỷ lệ cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình mới đạt gần 49%[2]. Đặc biệt, tỉnh cũng đã chỉ ra những điểm nghẽn như “Hệ thống dữ liệu còn phân tán, chưa kết nối; tỷ lệ sử dụng dịch vụ công trực tuyến chưa cao; hạ tầng, thiết bị phục vụ cấp xã còn hạn chế; tiến độ giải ngân các dự án chuyển đổi số còn chậm”[4].
Thứ hai, chất lượng nguồn nhân lực và năng lực ứng dụng công nghệ số chưa đồng đều. Theo thông tin công bố ngày 29/5/2026, sau sắp xếp đơn vị hành chính “Đội ngũ cán bộ, công chức sau sắp xếp còn tình trạng thừa, thiếu cục bộ; năng lực cán bộ cấp xã chưa đồng đều, nhất là ở các lĩnh vực công nghệ thông tin, đất đai, xây dựng, kế toán”[2].
Thứ ba, chuyển đổi số trong doanh nghiệp nhỏ và vừa chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu phát triển kinh tế số. Kế hoạch số 832/KH-UBND ngày 07/6/2026 đặt mục tiêu đến năm 2030 có ít nhất 13.000 doanh nghiệp nhỏ và vừa được tiếp cận các hoạt động hỗ trợ chuyển đổi số, tỷ lệ ứng dụng sản phẩm công nghệ số và trí tuệ nhân tạo đạt tối thiểu 60%; hình thành ít nhất 20 doanh nghiệp tiêu biểu về chuyển đổi số[7].
2.3. Những đột phá cần tập trung trong chuyển đổi số tỉnh Đồng Tháp
Thứ nhất, đột phá về tư duy và thể chế số.
Đây cần được xem là đột phá đầu tiên. Chuyển đổi số phải trở thành nhiệm vụ của người đứng đầu và của toàn bộ hệ thống chính trị, thay vì chỉ là nhiệm vụ kỹ thuật của cơ quan chuyên môn. Việc đánh giá chuyển đổi số cần chuyển mạnh từ đánh giá số lượng văn bản, phần mềm, hệ thống sang đo lường kết quả thực chất như thời gian xử lý công việc, chi phí xã hội được tiết giảm, mức độ hài lòng của người dân và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.
Thứ hai, đột phá về dữ liệu số.
Dữ liệu phải được xem là một nguồn lực phát triển mới của tỉnh. Cần xây dựng kiến trúc dữ liệu thống nhất, hình thành kho dữ liệu dùng chung và từng bước xây dựng các cơ sở dữ liệu lớn trong những lĩnh vực có lợi thế của Đồng Tháp như: nông nghiệp; đất đai và quy hoạch; dân cư; doanh nghiệp; du lịch; giao thông và logistics; giáo dục và y tế.
Thứ ba, đột phá về chính quyền số và quản trị thông minh.
Các hệ thống số phải hỗ trợ trực tiếp cho quá trình lãnh đạo, chỉ đạo và điều hành. Tỉnh cần phát triển các hệ thống phân tích dữ liệu, bảng điều hành số và công cụ cảnh báo sớm để hỗ trợ người đứng đầu theo dõi tình hình kinh tế - xã hội theo thời gian thực. Có thể từng bước ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong: tổng hợp, phân tích văn bản; hỗ trợ xử lý thủ tục hành chính; dự báo nhu cầu dịch vụ công; phân tích phản ánh của người dân; hỗ trợ hoạch định chính sách.
Thứ tư, đột phá chuyển đổi số trong các ngành kinh tế có lợi thế.
Chuyển đổi số phải trực tiếp tạo ra giá trị kinh tế. Đối với Đồng Tháp, trọng tâm trước hết nên đặt vào nông nghiệp số và chuỗi giá trị nông sản. Có thể phát triển các mô hình: Vùng nguyên liệu số → nhật ký sản xuất điện tử → truy xuất nguồn gốc → mã vùng trồng → logistics → thương mại điện tử → dữ liệu thị trường. Song song đó là thúc đẩy chuyển đổi số trong thương mại, du lịch, logistics, công nghiệp chế biến và doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Thứ năm, đột phá về nguồn nhân lực và công dân số.
Chuyển đổi số chỉ bền vững khi người dân và đội ngũ cán bộ có năng lực sử dụng công nghệ. Đối với cán bộ, cần chuyển từ đào tạo kỹ năng sử dụng phần mềm sang năng lực: khai thác dữ liệu; sử dụng trí tuệ nhân tạo; phân tích và ra quyết định dựa trên dữ liệu; bảo đảm an toàn thông tin. Đối với người dân, cần tiếp tục phát huy các tổ công nghệ số cộng đồng, nhưng chuyển trọng tâm từ “hướng dẫn cài ứng dụng” sang hỗ trợ người dân thực hiện các hoạt động thiết thực trên môi trường số.
Thứ sáu, đột phá về phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo số.
Tỉnh cần tạo môi trường để doanh nghiệp công nghệ, trường đại học, cơ sở nghiên cứu, doanh nghiệp truyền thống và cơ quan nhà nước cùng tham gia giải quyết các bài toán thực tiễn của địa phương. Qua đó hình thành cơ chế “bài toán địa phương – doanh nghiệp công nghệ – sản phẩm số”, tạo thị trường cho đổi mới sáng tạo ngay tại Đồng Tháp.
2.4. Giải pháp tạo đột phá chuyển đổi số ở tỉnh Đồng Tháp
Để tạo đột phá về chuyển đổi số ở tỉnh Đồng Tháp cần thực hiện tốt một số giải pháp sau:
Một là, chuẩn hóa dữ liệu và thực hiện thí điểm dịch vụ liên thông. Đề xuất UBND tỉnh giao Sở Khoa học và Công nghệ phối hợp Văn phòng UBND tỉnh, các sở quản lý dữ liệu và một số UBND cấp xã lựa chọn 3-5 thủ tục liên thông có tần suất cao; lập danh mục trường dữ liệu, đầu mối cập nhật, quy chế chia sẻ, nhật ký truy cập và cơ chế xử lý sai lệch. Nguồn lực gồm kinh phí chuyển đổi số theo dự toán được phê duyệt, nền tảng hiện có và nhân lực chuyên trách. Đo bằng tỷ lệ trường dữ liệu chuẩn hóa, tỷ lệ hồ sơ tái sử dụng được dữ liệu, số lượt yêu cầu bổ sung giấy tờ và thời gian xử lý trung vị.
Hai là, thiết lập bảng theo dõi kết quả phục vụ thay cho chỉ giám sát số lượng hồ sơ. Đề xuất Văn phòng UBND tỉnh phối hợp cơ quan phụ trách giải quyết thủ tục hành chính và UBND cấp xã thống nhất cách ghi nhận tỷ lệ hồ sơ toàn trình, thời gian xử lý, tỷ lệ hồ sơ phải bổ sung, mức hài lòng và số sự cố hệ thống. Công bố theo quý ở cấp tổng hợp, tuân thủ quy định bảo vệ dữ liệu. Tận dụng hạ tầng thống kê hiện có, hạn chế mua sắm trùng lặp. Kết quả đánh giá gồm tỷ lệ chỉ tiêu có dữ liệu tin cậy và mức cải thiện sau mỗi quý.
Ba là, nâng năng lực thực thi tại cấp xã theo nhu cầu công việc. Đề xuất Sở Khoa học và Công nghệ phối hợp cơ quan quản lý công chức và đơn vị đào tạo đánh giá kỹ năng theo nhóm nhiệm vụ: tiếp nhận hồ sơ số, kiểm tra dữ liệu, bảo mật, hỗ trợ công dân. Tổ chức hướng dẫn tại vị trí làm việc, nhóm hỗ trợ kỹ thuật liên cụm xã và đánh giá trước, sau đào tạo. Nguồn lực từ kinh phí đào tạo được bố trí và chuyên gia của các đơn vị công nghệ theo hợp đồng hợp pháp. Đo bằng tỷ lệ cán bộ đạt chuẩn kỹ năng, số lỗi thao tác và tỷ lệ hồ sơ phải chuyển hỗ trợ.
Bốn là, tổ chức một số mô hình nông nghiệp số có thể kiểm chứng giá trị. Đề xuất cơ quan quản lý nông nghiệp phối hợp hợp tác xã, doanh nghiệp thu mua và Sở Khoa học và Công nghệ lựa chọn chuỗi sản phẩm có điều kiện thực hiện, kết nối nhật ký điện tử, truy xuất nguồn gốc và dữ liệu thị trường. Huy động kinh phí hợp pháp từ chương trình hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã và đóng góp tự nguyện của các bên. Chỉ nhân rộng khi có số liệu so sánh về tỷ lệ lô hàng truy xuất được, chi phí ghi chép, thời gian giao dịch, giá trị tiêu thụ và mức tham gia thực tế.
Năm là, triển khai quản trị danh mục đầu tư số theo hiệu quả. Đề xuất UBND tỉnh chỉ đạo rà soát dự án đang triển khai, ưu tiên kết nối hệ thống sẵn có, khắc phục dự án chậm giải ngân và áp dụng tiêu chí đánh giá trước, trong và sau thí điểm. Sở Tài chính cùng đơn vị chuyên môn tổng hợp vốn, chi phí vận hành và lợi ích dự kiến để tham mưu thứ tự phân bổ theo quy định. Đo bằng tỷ lệ nhiệm vụ hoàn thành đúng tiến độ, chi phí duy trì trên đơn vị sử dụng, mức sử dụng thực tế và khả năng chia sẻ dữ liệu giữa các hệ thống.
3. Kết luận
Trong bối cảnh mới, chuyển đổi số của Đồng Tháp cần bước sang một giai đoạn phát triển cao hơn: từ ứng dụng công nghệ sang đổi mới phương thức quản trị; từ số hóa hồ sơ sang khai thác dữ liệu; từ xây dựng nền tảng sang tạo giá trị; từ hoàn thành nhiệm vụ sang tạo ra sản phẩm và kết quả cụ thể. Đột phá chuyển đổi số vì vậy không chỉ nằm ở việc đầu tư thêm công nghệ mà quan trọng hơn là sự thay đổi tư duy quản trị, phương thức tổ chức công việc và khả năng huy động dữ liệu, công nghệ, con người trở thành nguồn lực phát triển. Nếu lựa chọn đúng các khâu đột phá về thể chế, dữ liệu, chính quyền số, kinh tế số và nhân lực số, Đồng Tháp có điều kiện biến chuyển đổi số thành một động lực mới để nâng cao năng suất, chất lượng quản trị, sức cạnh tranh và chất lượng cuộc sống của người dân trong giai đoạn phát triển mới.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
- Bộ Chính trị (2024), Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
- Cổng thông tin điện tử tỉnh Đồng Tháp (2026), Đồng Tháp: Chính quyền địa phương 2 cấp vận hành ổn định, thông suốt. Truy cập tại: https://dongthap.gov.vn/web/cong-thong-tin-dtp/tin-tuc/chi-tiet?id=9018124.
- Cổng thông tin điện tử tỉnh Đồng Tháp (2026), Đồng Tháp: Mục tiêu phấn đấu DTI đạt trên 0,7 vào năm 2026, ngày 17/3/2026.
- Cổng thông tin điện tử tỉnh Đồng Tháp (2026), Triển khai Kế hoạch hành động 100 ngày xử lý các điểm nghẽn về chuyển đổi số, ngày 22/7/2026.
- Đảng Cộng sản Việt Nam (2026), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, Nxb.Chính trị quốc gia Sự thật, t.2, tr. 260.
- Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Tháp (2026), Kế hoạch số 294/ KH-UBND ngày 16/3/2026 của Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Tháp về Chuyển đổi số tỉnh Đồng Tháp năm 2026.
- Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Tháp (2026), Kế hoạch số 832/ KH-UBND ngày 07/6/2026 của Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Tháp triển khai thực hiện hỗ trợ chuyển đổi số các doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp giai đoạn 2026 – 2030.