Trường Chính Trị Tỉnh Đồng Tháphttp://truongchinhtri.dongthap.gov.vn/uploads/logo1.png
Thứ hai - 13/04/2026 15:25160
Quang cảnh Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam
1. Đặt vấn đề Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng là dấu mốc có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, mở ra giai đoạn phát triển mới của đất nước. Đây là “Đại hội khởi đầu cho kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc”, thể hiện khát vọng xây dựng nước Việt Nam “giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc”[1]. Trong bối cảnh đó, yêu cầu đối với đội ngũ cán bộ ngày càng cao, đặc biệt là đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp cơ sở – lực lượng trực tiếp tổ chức triển khai các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy một bộ phận cán bộ còn hạn chế về năng lực tư duy, kỹ năng quản lý và khả năng thích ứng với những biến động nhanh chóng của môi trường phát triển mới. Do đó, việc nâng cao chất lượng công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ cấp cơ sở không chỉ là nhiệm vụ thường xuyên mà còn là yêu cầu cấp thiết, mang tính chiến lược trong giai đoạn hiện nay. 2. Sự cần thiết của công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cho cán bộ lãnh đạo và quản lý cấp cơ sở trong kỷ nguyên mới
Thứ nhất, thông qua việc thực hiện công tác đào tạo, bồi dưỡng giáo dục về lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ, đảng viên các cấp không những rèn luyện phẩm chất đạo đức, kiến thức, kỹ năng lãnh đạo, quản lý hay năng lực vận dụng thực tiễn của người cán bộ, đảng viên mà còn giúp cho đội ngũ cán bộ cấp chiến lược tự tin, nhạy bén trong nắm bắt các đặc điểm tình hình thực tiễn công tác tại địa phương, có cách ứng xử phù hợp, giải quyết các vấn đề phát sinh trong thực tiễn khoa học, hiệu quả, góp phần xây dựng tầm nhìn, tư duy chiến lược tạo bức phá nâng tầm lãnh đạo, quản lý trong kỷ nguyên mới. Thứ hai, việc nâng cao chất lượng công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cho cán bộlãnh đạo và quản lý cấp cơ sở cũng như xây dựng và hoàn thiện các quy chế, quy định, chế độ học tập lý luận chính trị trong giai đoạn hiện nay nhằm góp phần khắc phục những biểu hiện lười học, ngại học lý luận chính trị hay học “hình thức”, thậm chí học chiếu lệ, học cho đủ các môn để thi lấy bằng lý luận chính trị nhằm bổ sung bằng cấp trong một bộ phận cán bộ cấp chiến lược. Thứ ba, hiện nay đất nước ta đang mở rộng việc giao lưu văn hoá, tiếp thu tinh hoa văn hoá của nhân loại thì vẫn còn tồn tại song song mặt trái của nền kinh tế thị trường đó là sự du nhập của các loại hình văn hóa phẩm độc hại, của lối sống nặng về lối hưởng thụ vật chất. Đây cũng là một trong những nguyên nhân hạn chế mà Đại hội XIII đã chỉ ra thực trạng đáng lo ngại khi một bộ phận cán bộ, đảng viên có biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, bản lĩnh không vững vàng, thậm chí hoài nghi về mục tiêu, lý tưởng của Đảng. Trên cơ sở đó, Đại hội XIV không chỉ tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu kiên quyết phòng, chống suy thoái tư tưởng chính trị, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”, mà còn đặt ra yêu cầu cao hơn là xây dựng đội ngũ cán bộ có bản lĩnh chính trị vững vàng, tư duy đổi mới, năng lực thực tiễn và khả năng thích ứng với bối cảnh phát triển mới của đất nước.. [1] Một khi đã có những biểu hiện đó, các cán bộlãnh đạo và quản lý ở cấp cơ sở sẽ rất dễ bị các thế lực thù địch đưa ra những chiêu trò kích động, dẫn dụ vào con đường sai phạm, đi ngược lại với chủ trương của Đảng, làm mất niềm tin trong Nhân dân. Do đó, trong công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị đòi hỏi đội ngũ giảng viên trường chính trị phải phát huy được vai trò định hướng về tư tưởng và nhận thức cho đội ngũ cán bộ, đảng viên trong giai đoạn hiện nay. Thứ tư, xuất phát từ tầm quan trọng của vị trí, vai trò đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp cơ sở trong kỷ nguyên mới hiện nay; điều này thể hiện như sau: Một là, cấp cơ sở là nền tảng của hệ thống chính trị, là nơi trực tiếp tiếp xúc, gắn bó mật thiết với Nhân dân. Mọi chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước đều phải được triển khai, tổ chức thực hiện ở cơ sở. Vì vậy, cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp cơ sở đóng vai trò đặc biệt quan trọng là lực lượng tổ chức, điều hành toàn bộ các hoạt động chính trị, kinh tế, văn hóa – xã hội, quốc phòng – an ninh tại cơ sở. Hai là, đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp cơ sở còn là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với Nhân dân, phản ánh tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân lên các cấp lãnh đạo, đồng thời đưa chủ trương, chính sách đến với Nhân dân. Ba là, đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp cơ sở còn là “người gác cửa” bảo đảm pháp luật, bảo đảm quy định được thực thi nghiêm minh, công bằng, công khai tại cơ sở. Bốn là, hiện nay đất nước ta đang trong giai đoạn bước vào kỷ nguyên vươn mình, đòi hỏi đội ngũ cán bộlãnh đạo và quản lý cấp cơ sở phải có: “Tư duy đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám đột phá, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung”[2] như lời Tổng Bí thư Tô Lâm đã khẳng định. Để làm được điều đó, thì vai trò của công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị trong giai đoạn hiện nay là vô cùng quan trọng và cấp thiết. Chính vì vậy, chất lượng hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước của đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp cơ sở ảnh hưởng đến uy tín và năng lực lãnh đạo của Đảng ở cơ sở. Một địa phương phát triển bền vững, ổn định chính trị – xã hội hay không, phần nhiều phụ thuộc vào sự vững vàng, trong sạch và năng động của đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp cơ sở hiện nay. Tuy nhiên, thực tiễn hiện nay cho thấy công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị tại các trường chính trị cấp tỉnh vẫn còn tồn tại một số khó khăn, vướng mắc nhất định. Trước hết, chương trình đào tạo, bồi dưỡng chưa được cập nhật kịp thời để theo sát yêu cầu thực tiễn phát triển. Một số học phần quan trọng, mang tính nền tảng và bắt buộc như: Nhà nước và pháp luật; quản lý hành chính nhà nước; kỹ năng lãnh đạo, quản lý… vẫn phụ thuộc vào tiến độ chỉnh lý, bổ sung giáo trình, dẫn đến nội dung giảng dạy chưa phản ánh đầy đủ những vấn đề mới phát sinh trong thực tiễn quản lý và phát triển kinh tế - xã hội. Trong bối cảnh hiện nay, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết phải đổi mới tư duy phát triển, nâng cao năng lực quản trị quốc gia và chủ động thích ứng với những biến động nhanh chóng của tình hình thế giới cũng như tác động sâu rộng của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư[3] Yêu cầu này đặt ra đòi hỏi trực tiếp đối với công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị, theo đó nội dung đào tạo cần được thường xuyên cập nhật, bảo đảm tính thời sự, tính thực tiễn và khả năng vận dụng hiệu quả vào công tác lãnh đạo, quản lý ở cơ sở. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy tại một số địa phương, việc học tập lý luận chính trị của một bộ phận cán bộ, đảng viên vẫn còn mang tính hình thức, thiếu nghiêm túc. Một số cán bộ khi được cử tham gia các lớp đào tạo, bồi dưỡng chưa nhận thức đầy đủ ý nghĩa và tầm quan trọng của việc học tập lý luận chính trị, còn biểu hiện học đối phó, học để đủ điều kiện thi hoặc nhằm hoàn thiện tiêu chuẩn bằng cấp phục vụ công tác bổ nhiệm, đề bạt, thay vì học để nâng cao trình độ lý luận, năng lực tư duy và khả năng vận dụng vào thực tiễn. Thực trạng này không chỉ làm giảm hiệu quả của công tác đào tạo, bồi dưỡng mà còn tác động tiêu cực đến chất lượng đội ngũ cán bộ trong bối cảnh mới. Trên cơ sở đó, Đại hội XIV tiếp tục đặt ra yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ có bản lĩnh chính trị vững vàng, có tư duy đổi mới, năng lực thực tiễn và khả năng thích ứng cao với những yêu cầu của thời kỳ phát triển mới[4] Do vậy, việc học tập lý luận chính trị cần được xác định là nhu cầu tự thân, thường xuyên và lâu dài của mỗi cán bộ, đảng viên, góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ và đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn hiện nay.
3. Giải pháp
Để nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộlãnh đạo và quản lý cấp cơ sở trong thời gian tới, tác giả xin nêu ra một số giải pháp như sau: Một là, tăng cường phương thức tuyên truyền nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cấp ủy, tổ chức đảng các cấp, các ngành mà nhất là trong nhận thức của đội ngũ cán bộ lãnh đạo và quản lý cấp cơ sở để họ nhận thức được tầm quan trọng của việc đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị trong công tác xây dựng Đảng hiện nay. Xác định công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộlãnh đạo và quản lý cấp cơ sở phải luôn đứng trên nền tảng của Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, luôn kiên định mục tiêu độc lập gắn liền với chủ nghĩa xã hội, bám sát những quan điểm, chủ trương, đường lối của Đảng, giữ vững niềm tin, sức mạnh vào sự nghiệp cách mạng của nước ta để từ đó cán bộ, đảng viên thấm nhuần tư tưởng về việc học tập suốt đời, học phải đi đôi với hành, lý luận phải gắn với thực tiễn và gắn với việc rèn luyện phẩm chất đạo đức, tư cách người cách mạng. Tự bản thân các cán bộlãnh đạo và quản lý ở cấp cơ sở cần phải tự giác và nâng cao hơn nữa nhận thức về tầm quan trọng, ý nghĩa của việc học tập lý luận chính trị. Học lý luận chính trị phải gắn với thực tiễn đời sống để vừa phòng và chống những căn bệnh như: Lười học, ngại học, học cho có hình thức, hời hợt; học thuộc làu “khô cứng”, mà phải vận dụng linh hoạt lý luận trong thực tiễn, để lý luận bám sát thực tiễn, trở thành hiện thực sinh động trong thực tiễn. Đặc biệt, để hoàn thành trọng trách kép vừa là người lãnh đạo, vừa là người đày tớ thật trung thành của Nhân dân thì đòi hỏi người cán bộlãnh đạo và quản lý cấp cơ sở đều phải nỗ lực học tập ở mọi nơi, mọi lúc, không ngừng nghỉ để khi thực hiện trọng trách của Đảng và Nhà nước giao phó. Làm được điều đó thì đội ngũ cán bộlãnh đạo và quản lý cấp cơ sở này sẽ khắc phục được bệnh kinh nghiệm, giáo điều, cực đoan trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo thực tiễn để tránh mắc những sai lầm đáng tiếc, qua đó còn góp phần tạo dựng niềm tin trong Nhân dân. Hai là, nội dung các chương trình đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cần phải thường xuyên được bổ sung, cập nhật kịp thời những kiến thức mới, chủ trương chính sách, pháp luật nhanh chóng, thiết thực gắn với yêu cầu hoạt động của thực tiễn và nhất là những kỹ năng xử lý tình huống chính trị thực tế hiện nay. Nội dung học tập phải toàn diện từ bổ sung kiến thức chuyên môn cần thiết đến rèn luyện phương pháp, kỹ năng và bản lĩnh chính trị của người cán bộlãnh đạo và quản lý cấp cơ sở là dám nghĩ, dám nói, dám làm, dám chịu trách nhiệm. Vì “đích đến của kỷ nguyên vươn mình là dân giàu, nước mạnh, xã hội chủ nghĩa, sánh vai với các cường quốc năm châu”; là “khơi dậy mạnh mẽ hào khí dân tộc, tinh thần tự chủ, tự tin, tự lực, tự cường, tự hào dân tộc, khát vọng phát triển đất nước; kết hợp chặt chẽ sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại”[5]. Ba là, nêu cao vai trò, trách nhiệm của người giảng viên trường Đảng. Giảng viên chính là người phổ biến, tuyên truyền, giải thích, định hướng đúng đến người học, giúp họ hiểu rõ đường lối, chủ trương của Đảng; chính sách pháp luật của Nhà nước nhằm tạo sự chuyển biến về nhận thức, sự thống nhất trong ý chí và hành động để họ làm tốt công việc tại địa phương và cơ quan, đơn vị; đồng thời, người giảng viên giảng dạy lý luận chính trị còn là người định hướng đúng đắn trong công cuộc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đưa ra những giải pháp đấu tranh mạnh mẽ trong việc phản bác các quan điểm sai trái của các thế lực thù địch, giúp cho việc triển khai nghị quyết của Đảng bảo đảm sâu rộng, thông suốt trong tư tưởng của người cán bộ, đảng viên. Bốn là, thực hiện tốt công tác phối hợp. Cần thực hiện tốt công tác phối hợp giữa các địa phương, các cơ quan trên địa bàn tỉnh với các trường chính trị trong việc xây dựng kế hoạch, lựa chọn người cán bộlãnh đạo và quản lý cấp cơ sở tham gia vào các chương trình, lớp bồi dưỡng lý luận chính trị hàng năm, tránh tình trạng trùng lắp về đối tượng đào tạo hoặc đưa đi đào tạo những người chưa đủ tiêu chuẩn. Bên cạnh đó, cần thực hiện tốt ở khâu phối kết hợp chặt chẽ công tác quản lý học viên từ khi tham gia các lớp đào tạo, bồi dưỡng đến kết thúc khóa học, để làm cơ sở đánh giá chất lượng, kết quả học tập của học viên sau đào tạo. Trường chính trị cũng cần có những các phương thức biểu dương những cán bộ, đảng viên gương mẫu thực hiện tốt việc học tập, nghiên cứu lý luận chính trị và cũng đồng thời nghiêm khắc góp ý, phê bình đối với những cán bộ, đảng viên có biểu hiện lơ là, thiếu nghiêm túc trong học tập lý luận chính trị.
5. Kết luận
Công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cho cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp cơ sở là nhiệm vụ vừa cấp bách, vừa lâu dài, có ý nghĩa chiến lược đối với sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới. Thực tiễn cho thấy, nơi nào cán bộ cơ sở vững vàng về bản lĩnh chính trị, am hiểu lý luận và gắn bó mật thiết với Nhân dân thì ở đó chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước được triển khai rất hiệu quả, góp phần vào việc giữ vững ổn định chính trị, phát triển kinh tế - xã hội, củng cố niềm tin của Nhân dân. Trong bối cảnh toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế, chuyển đổi số và cách mạng công nghiệp 4.0, yêu cầu đặt ra cho đội ngũ cán bộ cơ sở ngày càng cao. Điều đó đòi hỏi công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị phải đổi mới mạnh mẽ cả về nội dung, phương pháp, tổ chức và quản lý… nhằm xây dựng đội ngũ cán bộ có đủ phẩm chất, năng lực và uy tín, ngang tầm nhiệm vụ, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế trong kỷ nguyên mới.
Tài liệu tham khảo:
[1] Đảng Cộng sản Việt Nam (2026), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, Tập I, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, tr. 10–12.
[2] Trích trong chuyên đề của Giáo sư, Tiến sỹ Tô Lâm, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam phát biểu tạiLớp bồi dưỡng, cập nhật kiến thức, kỹ năng đối với cán bộ quy hoạch Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV (lớp 3) ngày 31/10/2024 tại Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh.
[3]Đảng Cộng sản Việt Nam (2026), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, Tập I, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, tr. 9–10.
[4] Đảng Cộng sản Việt Nam (2026), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, Tập I, tr. 10–12.
[5]Trích bài phát biểu của Tổng Bí thư Tô Lâm vào ngày 25 tháng 11 năm 2024, tại Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, trao đổi về chuyên đề “Kỷ nguyên phát triển mới - Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam”.