VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CHĂM SÓC SỨC KHOẺ NHÂN DÂN Ở TỈNH ĐỒNG THÁP HIỆN NAY
- Thứ hai - 09/03/2026 09:02
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Chủ tịch Hồ Chí Minh - Vị lãnh tụ thiên tài, Người thầy vĩ đại của cách mạng Việt Nam, Danh nhân văn hóa thế giới. Sinh thời, Người đặc biệt coi trọng và luôn quan tâm đến việc chăm sóc sức khoẻ nhân dân. Trong di sản tư tưởng Hồ Chí Minh, tư tưởng về bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân không chỉ có ý nghĩa đối với sự nghiệp cách mạng giải phóng dân tộc mà còn có ý nghĩa lớn đối với sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc
1. Đặt vấn đề
Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt quan tâm đến việc chăm lo sức khỏe cho toàn dân. Người xác định sức khỏe là vốn quý nhất của con người, là một trong những yếu tố quyết định thắng lợi của mọi công việc, thắng lợi của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Người từng nói: “Mỗi một người dân yếu ớt, tức là cả nước yếu ớt, mỗi một người dân mạnh khoẻ tức là cả nước mạnh khoẻ… Dân cường thì quốc thịnh”[1]. Vì vậy, Chủ tịch Hồ Chí Minh thường xuyên giáo dục nhân dân rèn luyện sức khỏe, đồng thời yêu cầu Đảng, Chính phủ có những chính sách đúng đắn chăm sóc sức khỏe cho nhân dân, nâng cao chất lượng cuộc sống của mỗi cá nhân, gia đình và xã hội.
Đồng Tháp là một tỉnh vùng Đồng bằng sông Cửu Long luôn quan tâm và đặt việc chăm sóc sức khoẻ nhân dân lên hàng đầu trong mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, ngành Y tế tỉnh Đồng Tháp bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu ngày càng cao trong công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân.
2. Nội dung
2.1. Tư tưởng Hồ Chí Minh về chăm sóc sức khoẻ nhân dân
Quan tâm chăm sóc, bảo vệ, nâng cao sức khỏe nhân dân là một trong những nội dung khá đặc sắc trong tư tưởng Hồ Chí Minh. Trong di sản tư tưởng của Người, nhiều bài nói, bài viết bàn về sức khỏe, về công tác bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân đã thể hiện tính phổ quát, tính khoa học triết lý sâu sắc và tính thời đại. Những chỉ dẫn của Người có thể khái quát thành các nội dung sau:
Thứ nhất, chăm sóc sức khỏe thể chất gắn kết hài hòa với sức khỏe tinh thần, trong đó sức khỏe tinh thần, ý chí và nghị lực có vai trò quan trọng
Trong mối quan hệ biện chứng giữa sức khỏe thể chất và sức khỏe tinh thần thì sự đảm bảo tốt về thể chất sẽ giúp cho tinh thần thêm phấn chấn, hăng hái, giúp cho con người làm việc hiệu quả hơn. “Sức khỏe của thể chất phát huy sức mạnh của tinh thần, nhưng ngược lại sức mạnh của tinh thần cũng có tác dụng thúc đẩy sự tăng thêm sức khỏe của thể chất”[2]. Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, trong mỗi con người, sức khỏe thể chất và sức khỏe tinh thần tồn tại thống nhất và tác động biện chứng với nhau.
Thứ hai, chăm sóc sức khỏe của cá nhân gắn liền với công tác bảo vệ, chăm sóc sức khỏe của cộng đồng, sức khỏe toàn dân
Chủ tịch Hồ Chí Minh không bàn về sức khỏe nói chung mà Người quan tâm toàn diện đến sức khỏe của nhân dân, bởi vì “Mỗi một người dân yếu ớt, tức là cả nước yếu ớt, mỗi một người dân mạnh khỏe tức là cả nước mạnh khỏe”. Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, con người là vốn quý nhất và sức khỏe là vốn quý nhất của con người. Sức khỏe của nhân dân được Người coi là một nguồn lực quan trọng, đó không chỉ là tài sản của cá nhân mà còn là tài sản chung của cộng đồng, quốc gia. Do vậy, bảo vệ, chăm sóc, bồi dưỡng, nâng cao sức khỏe cho nhân dân không chỉ là trách nhiệm cá nhân mà còn là trách nhiệm của cộng đồng. Mỗi cá nhân tự chăm sóc sức khỏe không chỉ vì mục đích cá nhân mà còn vì đất nước, vì dân tộc, bởi một triết lý mà Người chỉ ra rằng “dân cường thì quốc thịnh”.
Thứ ba, phải xây dựng một nền y tế thích hợp với nhu cầu của nhân dân, dựa trên yêu cầu: khoa học, dân tộc và đại chúng
Quan tâm và hướng đến việc giải quyết các vấn đề thuộc lĩnh vực y tế một cách toàn diện, Chủ tịch Hồ Chí Minh đề ra chủ trương xây dựng một nền y học mang bản sắc dân tộc, xuất phát từ điều kiện thực tiễn Việt Nam. Người yêu cầu “cán bộ cần giúp đồng bào, giúp Chính phủ xây dựng một nền y tế thích hợp với nhu cầu của nhân dân ta”[3]. Xây dựng nền y học phải xuất phát từ nhân dân, vì nhân dân, phải đặc biệt quan tâm đến việc chăm sóc sức khỏe ban đầu cho nhân dân, chú trọng nghiên cứu, phối hợp thuốc “Đông y” và “Tây y”.
Với quan điểm “xây dựng một nền y tế thích hợp với nhu cầu của nhân dân ta” là sự tiếp nối khẳng định nhất quán tư tưởng trọng dân, thương dân và vì dân của Chủ tịch Hồ Chí Minh, thể hiện rõ tư duy đổi mới, sáng tạo của Người. Cho đến nay, tư tưởng Hồ Chí Minh đã và đang định hướng cho sự nghiệp xây dựng nền y tế hiện đại, khoa học, sáng tạo của Đảng và nhân dân ta.
2.2. Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về chăm sóc sức khoẻ nhân dân ở tỉnh Đồng Tháp hiện nay
Công tác bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân luôn được coi là một trong những nhiệm vụ quan trọng, là ưu tiên hàng đầu của Đảng bộ và chính quyền tỉnh Đồng Tháp. Từ những chỉ dẫn của tư tưởng Hồ Chí Minh về bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân, đồng thời vận dụng sáng tạo tư tưởng của Người trong bối cảnh mới, những kết quả đạt được có thể kể đến như:
Thứ nhất, nhiều chủ trương, chính sách về công tác bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân, thể hiện qua các luật, nghị quyết, nghị định, thông tư, chương trình mục tiêu quốc gia thể hiện rõ những nội dung cốt lõi của tư tưởng Hồ Chí Minh về vị trí, vai trò, nội dung công tác bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân được Tỉnh quán triệt, cụ thể hoá và triển khai sâu rộng với tinh thần quyết tâm cao.
Ngành Y tế tỉnh đã tham mưu xây dựng Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026 - 2035 để trình Hội đồng nhân dân tỉnh phê duyệt chủ trương đầu tư tại kỳ họp tháng 12/2025. Tiếp tục rà soát, thực hiện Quyết định số 1576/QĐ-TTg ngày 16/12/2024 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Kế hoạch thực hiện Quy hoạch mạng lưới cơ sở y tế thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Thực hiện kiểm tra, rà soát văn bản quy phạm pháp luật; hoàn thành rà soát chuyên đề liên quan đến mô hình tổ chức chính quyền địa phương 02 cấp, thực hiện phân cấp, phân quyền.
Triển khai công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, thường xuyên cập nhật thông tin, viết tin, bài ảnh về pháp luật y tế trên trang web của Sở Y tế. Thực hiện việc cung cấp tất cả các văn bản quy phạm pháp luật trong lĩnh vực y tế và các văn bản có liên quan mới ban hành thông qua Cổng thông tin điện tử của Sở Y tế, Trang thông tin điện tử của các đơn vị và qua hệ thống điện tử của chính quyền địa phương. Kết hợp công tác phổ biến, giáo dục pháp luật với các đoàn kiểm tra, giám sát về lĩnh vực chuyên môn
Thứ hai, việc thực thi và đưa các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước vào đời sống đã tạo được những kết quả đáng kể trong công tác bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân trên địa bàn Tỉnh. Hệ thống y tế các tuyến từ tỉnh đến cơ sở ngày càng được củng cố, phát triển. Các hoạt động chăm sóc sức khỏe ban đầu, y tế dự phòng, công tác kiểm soát bệnh truyền nhiễm và bệnh không lây nhiễm được đẩy mạnh; phát hiện, khống chế và xử lý kịp thời, nâng cao hiệu quả ứng phó với các vấn đề sức khỏe liên quan đến thiên tai, thảm họa, nhiều dịch bệnh đã được kiểm soát; người dân được bình đẳng trong tiếp cận các dịch vụ y tế cơ bản.
Trong các chỉ tiêu chủ yếu của Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2025 theo Nghị quyết số 14/NQ-HĐND ngày 29/7/2025 của Hội đồng nhân dân tỉnh Đồng Tháp, ngành y tế được giao 05 chỉ tiêu và đã thực hiện đạt cả 05 chỉ tiêu đề ra. Cụ thể: số bác sĩ/vạn dân đạt 9,13 bác sĩ (chỉ tiêu là 9); số giường bệnh/vạn dân là 28,1 (chỉ tiêu 28); Giảm tỷ lệ trẻ em dưới 5 tuổi bị suy dinh dưỡng thể nhẹ cân (cân nặng/tuổi) từ 10,87% trở xuống. Kết quả thực hiện năm 2025 đạt 8,19; tỷ suất tử vong trẻ em dưới 1 tuổi từ 9,1‰ trở xuống. Kết quả thực hiện năm 2025 là 0,88‰; tỷ suất tử vong trẻ em dưới 5 tuổi từ 10,6‰ trở xuống. Kết quả thực hiện năm 2025 là 1,62.
Thứ ba, thu hút nhân lực y tế. Hiện tổ chức ngành Y tế Đồng Tháp gồm: 4 trung tâm chuyên khoa tuyến tỉnh, 1 chi cục trực thuộc Sở Y tế, 18 bệnh viện (7 bệnh viện đa khoa và 11 bệnh viện chuyên khoa), 23 trung tâm y tế khu vực, 9 phòng khám đa khoa và 102 trạm y tế xã, phường với 203 điểm y tế. Mạng lưới y tế được phân bố rộng khắp, đáp ứng yêu cầu chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân ở cả khu vực đô thị, nông thôn và vùng biên giới.
Đáng chú ý, 100% trạm y tế xã, phường đều có bác sĩ; 100% trạm y tế có y sĩ sản nhi hoặc nữ hộ sinh; toàn bộ các ấp đều có nhân viên y tế hoạt động thường xuyên. Đây là nền tảng quan trọng để ngành Y tế tỉnh thực hiện tốt nhiệm vụ chăm sóc sức khỏe Nhân dân ngay từ tuyến cơ sở.
Triển khai các giải pháp đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong khám, chữa bệnh. Đẩy nhanh tiến độ triển khai đồng bộ Bệnh án điện tử, đảm bảo 100% cơ sở y tế trên toàn quốc theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ; triển khai Sổ sức khỏe điện tử trên ứng dụng VNeID, kê đơn thuốc điện tử, đăng ký khám, chữa bệnh từ xa, thanh toán không dùng tiền mặt, thanh toán viện phí qua ứng dụng VNeID, liên thông kết quả cận lâm sàng giữa các cơ sở y tế đảm bảo theo tiến độ đề ra.
Hệ thống khám chữa bệnh công lập tiếp tục được củng cố và nâng cao chất lượng. Thực hiện tốt các chỉ tiêu và quy chế chuyên môn trong hoạt động khám chữa bệnh. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý khám chữa bệnh và thanh quyết toán BHYT.
Thứ tư, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực ngành y tế. Xác định nhân lực là yếu tố then chốt quyết định chất lượng khám, chữa bệnh, ngành Y tế Đồng Tháp đặc biệt chú trọng công tác đào tạo, bồi dưỡng và phát triển nguồn nhân lực y tế theo hướng bài bản, dài hạn, gắn với nhu cầu thực tiễn.
Ngành Y tế tỉnh tăng cường cử viên chức tham gia đào tạo đại học, sau đại học theo hình thức chính quy, đào tạo theo địa chỉ sử dụng và đặt hàng với các trường đại học y dược có uy tín. Trọng tâm là bổ sung đội ngũ bác sĩ trẻ có trình độ chuyên môn cao, đặc biệt ở các chuyên ngành còn thiếu và các lĩnh vực y tế mũi nhọn.
Thứ năm, đầu tư nâng cao chất lượng khám chữa bệnh. Song song với phát triển nguồn nhân lực, ngành Y tế Đồng Tháp tập trung đầu tư nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh.
Việc nâng cấp Bệnh viện Đa khoa Tiền Giang trở thành bệnh viện cấp vùng, đóng vai trò tuyến cuối trong hệ thống y tế tỉnh, được xác định là nhiệm vụ trọng tâm nhằm đáp ứng nhu cầu điều trị các bệnh lý phức tạp ngay tại địa phương.
Cùng với đó, ngành Y tế đẩy mạnh chuyển đổi số, triển khai hồ sơ bệnh án điện tử, đơn thuốc điện tử, thanh toán viện phí không dùng tiền mặt, từng bước ứng dụng trí tuệ nhân tạo và phát triển mô hình khám, chữa bệnh từ xa, hướng tới xây dựng hệ thống y tế hiện đại, thông minh.
Chỉ đạo triển khai các giải pháp nâng cao chất lượng công tác quản lý bệnh viện; an toàn người bệnh và an toàn cho nhân viên y tế. Đẩy nhanh tiến độ thẩm định, đánh giá liên quan tới Bệnh viện, kỹ thuật mới, phương pháp mới; tiến độ xây dựng Đề án cấp cứu ngoại viện giai đoạn 2025-2030; trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án “Tăng cường năng lực hệ thống giám định pháp y, pháp y tâm thần và bắt buộc chữa bệnh tâm thần giai đoạn 2025-2030”. Tiếp tục ứng dụng các kỹ thuật tiên tiến và đạt được nhiều thành công trong trong lĩnh vực ghép tạng và can thiệp tim bào thai.
Kết quả thực hiện công tác khám chữa bệnh toàn tỉnh năm 2025: Số lần khám chữa bệnh đạt 8.054.620 lượt giảm 1,64% (giảm 132.013 lượt) so với cùng kỳ năm 2024; Số người điều trị nội trú là 478.170 người tăng 1,1% (tăng 15.271 người) so với cùng kỳ năm 2024; Số ngày điều trị nội trú là 2.567.249 ngày tăng 1,86% (tăng 47.757 ngày) so với cùng kỳ năm 2024; Số bệnh nhân tử vong là 452 người tăng 5,75% (tăng 26 người) so với cùng kỳ năm 2024. Công suất sử dụng giường bệnh bình quân tính trong năm 2025 đạt 84,42%.
Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân cũng như việc vận dụng, phát triển sáng tạo tư tưởng Hồ Chí Minh về chăm sóc sức khỏe nhân dân ở tỉnh Đồng Tháp hiện nay còn có những hạn chế, đối diện với nhiều thách thức.
Một là, khó khăn trong công tác thu hút, đào tạo và giữ chân nguồn nhân lực y tế chất lượng cao. Tác động của kinh tế thị trường, điều kiện làm việc và cơ hội phát triển nghề nghiệp khiến một bộ phận bác sĩ có xu hướng dịch chuyển về tuyến trên, dẫn đến sự mất cân đối về nhân lực giữa các tuyến, nhất là tại các cơ sở y tế vùng sâu, vùng xa.
Hai là, các hoạt động tuyên truyền tư tưởng Hồ Chí Minh về bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân chưa đạt được kết quả như mong muốn. Trong một bộ phận nhân dân vẫn còn tồn tại tư duy “có bệnh mới chữa bệnh”, ý thức bảo vệ, chăm sóc sức khỏe ban đầu của nhân dân chưa cao.
Ba là, ý thức cộng đồng về chăm sóc sức khỏe ban đầu còn thấp, chưa quan tâm chăm sóc sức khỏe toàn diện theo tư tưởng Hồ Chí Minh, các chính sách hỗ trợ phát triển nhân lực y tế chưa đầy đủ. Chưa khai thác đầy đủ, toàn diện tư tưởng Hồ Chí Minh về chăm sóc, bảo vệ sức khỏe tinh thần của nhân dân, về xây dựng nền y tế phù hợp với nhu cầu của nhân dân. Chế độ chính sách lương, thưởng chưa đáp ứng được nhu cầu của đội ngũ cán bộ, viên chức ngành y tế, chưa đủ điều kiện để đội ngũ này đầu tư tái sản xuất sức lao động, sáng tạo và đổi mới.
2.3. Một số giải pháp tiếp tục vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về bảo vệ, chăm sóc sức khoẻ nhân dân ở tỉnh Đồng Tháp hiện nay
Trong thời gian tới, để nâng cao chất lượng, đổi mới, sáng tạo công tác bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân theo tư tưởng Hồ Chí Minh ở tỉnh Đồng Tháp, cần quan tâm những giải pháp sau:
Thứ nhất, đẩy mạnh các hoạt động truyền thông chính sách, đa dạng hóa các hình thức tuyên truyền tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước về chăm sóc sức khỏe nhân dân. Nâng cao nhận thức của cả hệ thống chính trị về vị trí, vai trò của bảo vệ, chăm sóc sức khỏe toàn diện theo tư tưởng Hồ Chí Minh.
Thứ hai, tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng bộ, quản lý của hệ thống cơ quan hành chính nhà nước của Tỉnh trong các hoạt động chăm sóc sức khỏe nhân dân. Cụ thể hoá các chính sách ưu tiên nâng chất lượng cho y tế tuyến cơ sở, từng bước thu hẹp sự chênh lệch về chất lượng bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân giữa các địa phương trong tỉnh, giữa tuyến tỉnh và tuyến cơ sở. Nâng cao trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước trong việc kiểm tra, giám sát thực hiện các chính sách y tế, hạn chế những vi phạm trong lĩnh vực y tế.
Thứ ba, đổi mới sáng tạo công tác bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân trên cơ sở ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong ngành y tế. Đưa các mục tiêu, chỉ tiêu về y tế và các lĩnh vực ảnh hưởng đến sức khỏe như môi trường, thể dục, thể thao, văn hóa vào chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, ngành và các xã, phường trong tỉnh. Triển khai đồng bộ hệ thống công nghệ thông tin trong quản lý trạm y tế, tiêm chủng, quản lý bệnh tật, hồ sơ sức khỏe người dân gắn với quản lý thẻ, thanh toán bảo hiểm y tế.
Thứ năm, đổi mới căn bản, toàn diện công tác đào tạo nguồn nhân lực y tế, đáp ứng yêu cầu cả về y đức và chuyên môn trong điều kiện chủ động, tích cực hội nhập quốc tế. Tiếp tục xây dựng và hoàn thiện các chính sách thu hút, đãi ngộ để khuyến khích bác sĩ làm việc tại tuyến y tế cơ sở.
3. Kết luận
Chủ tịch Hồ Chí Minh rất quan tâm đến việc chăm lo sức khoẻ cho nhân dân và xem chính sách chăm sóc sức khoẻ nhân dân là một trong những chính sách hàng đầu của Đảng, Nhà nước. Chính sách chăm sóc sức khỏe đã góp phần giúp nhân dân nâng cao sức khỏe, tạo ra nguồn nhân lực có chất lượng đảm bảo cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam…
Những quan điểm của Hồ Chí Minh mang giá trị khoa học, nhân văn sâu sắc, có ý nghĩa chỉ dẫn quý báu cho việc hoạch định và thực hiện chính sách chăm sóc sức khỏe nhân dân ở nước ta nói chung và tỉnh Đồng Tháp nói riêng trong giai đoạn hiện nay.Thực hiện tốt chính sách chăm sóc sức khoẻ nhân dân là góp phần tạo nên thành công của một lĩnh vực quan trọng trong sự phát triển chung của đất Sen hồng. Chính sách chăm sóc sức khoẻ nhân dân ở tỉnh Đồng Tháp trong thời gian tới cần được thực hiện có hiệu quả hơn nữa trên cơ sở tiếp tục quán triệt và vận dụng sáng tạo tư tưởng Hồ Chí Minh; nhằm góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu phát triển kinh tế - văn hoá – xã hội của đất nước./.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, Tập 4 Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011.
2. Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, Tập 5 Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011.
3. Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, Tập 6 Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011.
4. Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, Tập 7 Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011.
5. Truy cập https://baodongthap.vn/nang-cao-chat-luong-cham-soc-suc-khoe-nhan-dan-a236055.html
1. Đặt vấn đề
Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt quan tâm đến việc chăm lo sức khỏe cho toàn dân. Người xác định sức khỏe là vốn quý nhất của con người, là một trong những yếu tố quyết định thắng lợi của mọi công việc, thắng lợi của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Người từng nói: “Mỗi một người dân yếu ớt, tức là cả nước yếu ớt, mỗi một người dân mạnh khoẻ tức là cả nước mạnh khoẻ… Dân cường thì quốc thịnh”[1]. Vì vậy, Chủ tịch Hồ Chí Minh thường xuyên giáo dục nhân dân rèn luyện sức khỏe, đồng thời yêu cầu Đảng, Chính phủ có những chính sách đúng đắn chăm sóc sức khỏe cho nhân dân, nâng cao chất lượng cuộc sống của mỗi cá nhân, gia đình và xã hội.
Đồng Tháp là một tỉnh vùng Đồng bằng sông Cửu Long luôn quan tâm và đặt việc chăm sóc sức khoẻ nhân dân lên hàng đầu trong mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, ngành Y tế tỉnh Đồng Tháp bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu ngày càng cao trong công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân.
2. Nội dung
2.1. Tư tưởng Hồ Chí Minh về chăm sóc sức khoẻ nhân dân
Quan tâm chăm sóc, bảo vệ, nâng cao sức khỏe nhân dân là một trong những nội dung khá đặc sắc trong tư tưởng Hồ Chí Minh. Trong di sản tư tưởng của Người, nhiều bài nói, bài viết bàn về sức khỏe, về công tác bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân đã thể hiện tính phổ quát, tính khoa học triết lý sâu sắc và tính thời đại. Những chỉ dẫn của Người có thể khái quát thành các nội dung sau:
Thứ nhất, chăm sóc sức khỏe thể chất gắn kết hài hòa với sức khỏe tinh thần, trong đó sức khỏe tinh thần, ý chí và nghị lực có vai trò quan trọng
Trong mối quan hệ biện chứng giữa sức khỏe thể chất và sức khỏe tinh thần thì sự đảm bảo tốt về thể chất sẽ giúp cho tinh thần thêm phấn chấn, hăng hái, giúp cho con người làm việc hiệu quả hơn. “Sức khỏe của thể chất phát huy sức mạnh của tinh thần, nhưng ngược lại sức mạnh của tinh thần cũng có tác dụng thúc đẩy sự tăng thêm sức khỏe của thể chất”[2]. Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, trong mỗi con người, sức khỏe thể chất và sức khỏe tinh thần tồn tại thống nhất và tác động biện chứng với nhau.
Thứ hai, chăm sóc sức khỏe của cá nhân gắn liền với công tác bảo vệ, chăm sóc sức khỏe của cộng đồng, sức khỏe toàn dân
Chủ tịch Hồ Chí Minh không bàn về sức khỏe nói chung mà Người quan tâm toàn diện đến sức khỏe của nhân dân, bởi vì “Mỗi một người dân yếu ớt, tức là cả nước yếu ớt, mỗi một người dân mạnh khỏe tức là cả nước mạnh khỏe”. Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, con người là vốn quý nhất và sức khỏe là vốn quý nhất của con người. Sức khỏe của nhân dân được Người coi là một nguồn lực quan trọng, đó không chỉ là tài sản của cá nhân mà còn là tài sản chung của cộng đồng, quốc gia. Do vậy, bảo vệ, chăm sóc, bồi dưỡng, nâng cao sức khỏe cho nhân dân không chỉ là trách nhiệm cá nhân mà còn là trách nhiệm của cộng đồng. Mỗi cá nhân tự chăm sóc sức khỏe không chỉ vì mục đích cá nhân mà còn vì đất nước, vì dân tộc, bởi một triết lý mà Người chỉ ra rằng “dân cường thì quốc thịnh”.
Thứ ba, phải xây dựng một nền y tế thích hợp với nhu cầu của nhân dân, dựa trên yêu cầu: khoa học, dân tộc và đại chúng
Quan tâm và hướng đến việc giải quyết các vấn đề thuộc lĩnh vực y tế một cách toàn diện, Chủ tịch Hồ Chí Minh đề ra chủ trương xây dựng một nền y học mang bản sắc dân tộc, xuất phát từ điều kiện thực tiễn Việt Nam. Người yêu cầu “cán bộ cần giúp đồng bào, giúp Chính phủ xây dựng một nền y tế thích hợp với nhu cầu của nhân dân ta”[3]. Xây dựng nền y học phải xuất phát từ nhân dân, vì nhân dân, phải đặc biệt quan tâm đến việc chăm sóc sức khỏe ban đầu cho nhân dân, chú trọng nghiên cứu, phối hợp thuốc “Đông y” và “Tây y”.
Với quan điểm “xây dựng một nền y tế thích hợp với nhu cầu của nhân dân ta” là sự tiếp nối khẳng định nhất quán tư tưởng trọng dân, thương dân và vì dân của Chủ tịch Hồ Chí Minh, thể hiện rõ tư duy đổi mới, sáng tạo của Người. Cho đến nay, tư tưởng Hồ Chí Minh đã và đang định hướng cho sự nghiệp xây dựng nền y tế hiện đại, khoa học, sáng tạo của Đảng và nhân dân ta.
2.2. Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về chăm sóc sức khoẻ nhân dân ở tỉnh Đồng Tháp hiện nay
Công tác bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân luôn được coi là một trong những nhiệm vụ quan trọng, là ưu tiên hàng đầu của Đảng bộ và chính quyền tỉnh Đồng Tháp. Từ những chỉ dẫn của tư tưởng Hồ Chí Minh về bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân, đồng thời vận dụng sáng tạo tư tưởng của Người trong bối cảnh mới, những kết quả đạt được có thể kể đến như:
Thứ nhất, nhiều chủ trương, chính sách về công tác bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân, thể hiện qua các luật, nghị quyết, nghị định, thông tư, chương trình mục tiêu quốc gia thể hiện rõ những nội dung cốt lõi của tư tưởng Hồ Chí Minh về vị trí, vai trò, nội dung công tác bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân được Tỉnh quán triệt, cụ thể hoá và triển khai sâu rộng với tinh thần quyết tâm cao.
Ngành Y tế tỉnh đã tham mưu xây dựng Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026 - 2035 để trình Hội đồng nhân dân tỉnh phê duyệt chủ trương đầu tư tại kỳ họp tháng 12/2025. Tiếp tục rà soát, thực hiện Quyết định số 1576/QĐ-TTg ngày 16/12/2024 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Kế hoạch thực hiện Quy hoạch mạng lưới cơ sở y tế thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Thực hiện kiểm tra, rà soát văn bản quy phạm pháp luật; hoàn thành rà soát chuyên đề liên quan đến mô hình tổ chức chính quyền địa phương 02 cấp, thực hiện phân cấp, phân quyền.
Triển khai công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, thường xuyên cập nhật thông tin, viết tin, bài ảnh về pháp luật y tế trên trang web của Sở Y tế. Thực hiện việc cung cấp tất cả các văn bản quy phạm pháp luật trong lĩnh vực y tế và các văn bản có liên quan mới ban hành thông qua Cổng thông tin điện tử của Sở Y tế, Trang thông tin điện tử của các đơn vị và qua hệ thống điện tử của chính quyền địa phương. Kết hợp công tác phổ biến, giáo dục pháp luật với các đoàn kiểm tra, giám sát về lĩnh vực chuyên môn
Thứ hai, việc thực thi và đưa các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước vào đời sống đã tạo được những kết quả đáng kể trong công tác bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân trên địa bàn Tỉnh. Hệ thống y tế các tuyến từ tỉnh đến cơ sở ngày càng được củng cố, phát triển. Các hoạt động chăm sóc sức khỏe ban đầu, y tế dự phòng, công tác kiểm soát bệnh truyền nhiễm và bệnh không lây nhiễm được đẩy mạnh; phát hiện, khống chế và xử lý kịp thời, nâng cao hiệu quả ứng phó với các vấn đề sức khỏe liên quan đến thiên tai, thảm họa, nhiều dịch bệnh đã được kiểm soát; người dân được bình đẳng trong tiếp cận các dịch vụ y tế cơ bản.
Trong các chỉ tiêu chủ yếu của Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2025 theo Nghị quyết số 14/NQ-HĐND ngày 29/7/2025 của Hội đồng nhân dân tỉnh Đồng Tháp, ngành y tế được giao 05 chỉ tiêu và đã thực hiện đạt cả 05 chỉ tiêu đề ra. Cụ thể: số bác sĩ/vạn dân đạt 9,13 bác sĩ (chỉ tiêu là 9); số giường bệnh/vạn dân là 28,1 (chỉ tiêu 28); Giảm tỷ lệ trẻ em dưới 5 tuổi bị suy dinh dưỡng thể nhẹ cân (cân nặng/tuổi) từ 10,87% trở xuống. Kết quả thực hiện năm 2025 đạt 8,19; tỷ suất tử vong trẻ em dưới 1 tuổi từ 9,1‰ trở xuống. Kết quả thực hiện năm 2025 là 0,88‰; tỷ suất tử vong trẻ em dưới 5 tuổi từ 10,6‰ trở xuống. Kết quả thực hiện năm 2025 là 1,62.
Thứ ba, thu hút nhân lực y tế. Hiện tổ chức ngành Y tế Đồng Tháp gồm: 4 trung tâm chuyên khoa tuyến tỉnh, 1 chi cục trực thuộc Sở Y tế, 18 bệnh viện (7 bệnh viện đa khoa và 11 bệnh viện chuyên khoa), 23 trung tâm y tế khu vực, 9 phòng khám đa khoa và 102 trạm y tế xã, phường với 203 điểm y tế. Mạng lưới y tế được phân bố rộng khắp, đáp ứng yêu cầu chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân ở cả khu vực đô thị, nông thôn và vùng biên giới.
Đáng chú ý, 100% trạm y tế xã, phường đều có bác sĩ; 100% trạm y tế có y sĩ sản nhi hoặc nữ hộ sinh; toàn bộ các ấp đều có nhân viên y tế hoạt động thường xuyên. Đây là nền tảng quan trọng để ngành Y tế tỉnh thực hiện tốt nhiệm vụ chăm sóc sức khỏe Nhân dân ngay từ tuyến cơ sở.
Triển khai các giải pháp đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong khám, chữa bệnh. Đẩy nhanh tiến độ triển khai đồng bộ Bệnh án điện tử, đảm bảo 100% cơ sở y tế trên toàn quốc theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ; triển khai Sổ sức khỏe điện tử trên ứng dụng VNeID, kê đơn thuốc điện tử, đăng ký khám, chữa bệnh từ xa, thanh toán không dùng tiền mặt, thanh toán viện phí qua ứng dụng VNeID, liên thông kết quả cận lâm sàng giữa các cơ sở y tế đảm bảo theo tiến độ đề ra.
Hệ thống khám chữa bệnh công lập tiếp tục được củng cố và nâng cao chất lượng. Thực hiện tốt các chỉ tiêu và quy chế chuyên môn trong hoạt động khám chữa bệnh. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý khám chữa bệnh và thanh quyết toán BHYT.
Thứ tư, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực ngành y tế. Xác định nhân lực là yếu tố then chốt quyết định chất lượng khám, chữa bệnh, ngành Y tế Đồng Tháp đặc biệt chú trọng công tác đào tạo, bồi dưỡng và phát triển nguồn nhân lực y tế theo hướng bài bản, dài hạn, gắn với nhu cầu thực tiễn.
Ngành Y tế tỉnh tăng cường cử viên chức tham gia đào tạo đại học, sau đại học theo hình thức chính quy, đào tạo theo địa chỉ sử dụng và đặt hàng với các trường đại học y dược có uy tín. Trọng tâm là bổ sung đội ngũ bác sĩ trẻ có trình độ chuyên môn cao, đặc biệt ở các chuyên ngành còn thiếu và các lĩnh vực y tế mũi nhọn.
Thứ năm, đầu tư nâng cao chất lượng khám chữa bệnh. Song song với phát triển nguồn nhân lực, ngành Y tế Đồng Tháp tập trung đầu tư nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh.
Việc nâng cấp Bệnh viện Đa khoa Tiền Giang trở thành bệnh viện cấp vùng, đóng vai trò tuyến cuối trong hệ thống y tế tỉnh, được xác định là nhiệm vụ trọng tâm nhằm đáp ứng nhu cầu điều trị các bệnh lý phức tạp ngay tại địa phương.
Cùng với đó, ngành Y tế đẩy mạnh chuyển đổi số, triển khai hồ sơ bệnh án điện tử, đơn thuốc điện tử, thanh toán viện phí không dùng tiền mặt, từng bước ứng dụng trí tuệ nhân tạo và phát triển mô hình khám, chữa bệnh từ xa, hướng tới xây dựng hệ thống y tế hiện đại, thông minh.
Chỉ đạo triển khai các giải pháp nâng cao chất lượng công tác quản lý bệnh viện; an toàn người bệnh và an toàn cho nhân viên y tế. Đẩy nhanh tiến độ thẩm định, đánh giá liên quan tới Bệnh viện, kỹ thuật mới, phương pháp mới; tiến độ xây dựng Đề án cấp cứu ngoại viện giai đoạn 2025-2030; trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án “Tăng cường năng lực hệ thống giám định pháp y, pháp y tâm thần và bắt buộc chữa bệnh tâm thần giai đoạn 2025-2030”. Tiếp tục ứng dụng các kỹ thuật tiên tiến và đạt được nhiều thành công trong trong lĩnh vực ghép tạng và can thiệp tim bào thai.
Kết quả thực hiện công tác khám chữa bệnh toàn tỉnh năm 2025: Số lần khám chữa bệnh đạt 8.054.620 lượt giảm 1,64% (giảm 132.013 lượt) so với cùng kỳ năm 2024; Số người điều trị nội trú là 478.170 người tăng 1,1% (tăng 15.271 người) so với cùng kỳ năm 2024; Số ngày điều trị nội trú là 2.567.249 ngày tăng 1,86% (tăng 47.757 ngày) so với cùng kỳ năm 2024; Số bệnh nhân tử vong là 452 người tăng 5,75% (tăng 26 người) so với cùng kỳ năm 2024. Công suất sử dụng giường bệnh bình quân tính trong năm 2025 đạt 84,42%.
Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân cũng như việc vận dụng, phát triển sáng tạo tư tưởng Hồ Chí Minh về chăm sóc sức khỏe nhân dân ở tỉnh Đồng Tháp hiện nay còn có những hạn chế, đối diện với nhiều thách thức.
Một là, khó khăn trong công tác thu hút, đào tạo và giữ chân nguồn nhân lực y tế chất lượng cao. Tác động của kinh tế thị trường, điều kiện làm việc và cơ hội phát triển nghề nghiệp khiến một bộ phận bác sĩ có xu hướng dịch chuyển về tuyến trên, dẫn đến sự mất cân đối về nhân lực giữa các tuyến, nhất là tại các cơ sở y tế vùng sâu, vùng xa.
Hai là, các hoạt động tuyên truyền tư tưởng Hồ Chí Minh về bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân chưa đạt được kết quả như mong muốn. Trong một bộ phận nhân dân vẫn còn tồn tại tư duy “có bệnh mới chữa bệnh”, ý thức bảo vệ, chăm sóc sức khỏe ban đầu của nhân dân chưa cao.
Ba là, ý thức cộng đồng về chăm sóc sức khỏe ban đầu còn thấp, chưa quan tâm chăm sóc sức khỏe toàn diện theo tư tưởng Hồ Chí Minh, các chính sách hỗ trợ phát triển nhân lực y tế chưa đầy đủ. Chưa khai thác đầy đủ, toàn diện tư tưởng Hồ Chí Minh về chăm sóc, bảo vệ sức khỏe tinh thần của nhân dân, về xây dựng nền y tế phù hợp với nhu cầu của nhân dân. Chế độ chính sách lương, thưởng chưa đáp ứng được nhu cầu của đội ngũ cán bộ, viên chức ngành y tế, chưa đủ điều kiện để đội ngũ này đầu tư tái sản xuất sức lao động, sáng tạo và đổi mới.
2.3. Một số giải pháp tiếp tục vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về bảo vệ, chăm sóc sức khoẻ nhân dân ở tỉnh Đồng Tháp hiện nay
Trong thời gian tới, để nâng cao chất lượng, đổi mới, sáng tạo công tác bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân theo tư tưởng Hồ Chí Minh ở tỉnh Đồng Tháp, cần quan tâm những giải pháp sau:
Thứ nhất, đẩy mạnh các hoạt động truyền thông chính sách, đa dạng hóa các hình thức tuyên truyền tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước về chăm sóc sức khỏe nhân dân. Nâng cao nhận thức của cả hệ thống chính trị về vị trí, vai trò của bảo vệ, chăm sóc sức khỏe toàn diện theo tư tưởng Hồ Chí Minh.
Thứ hai, tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng bộ, quản lý của hệ thống cơ quan hành chính nhà nước của Tỉnh trong các hoạt động chăm sóc sức khỏe nhân dân. Cụ thể hoá các chính sách ưu tiên nâng chất lượng cho y tế tuyến cơ sở, từng bước thu hẹp sự chênh lệch về chất lượng bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân giữa các địa phương trong tỉnh, giữa tuyến tỉnh và tuyến cơ sở. Nâng cao trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước trong việc kiểm tra, giám sát thực hiện các chính sách y tế, hạn chế những vi phạm trong lĩnh vực y tế.
Thứ ba, đổi mới sáng tạo công tác bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân trên cơ sở ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong ngành y tế. Đưa các mục tiêu, chỉ tiêu về y tế và các lĩnh vực ảnh hưởng đến sức khỏe như môi trường, thể dục, thể thao, văn hóa vào chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, ngành và các xã, phường trong tỉnh. Triển khai đồng bộ hệ thống công nghệ thông tin trong quản lý trạm y tế, tiêm chủng, quản lý bệnh tật, hồ sơ sức khỏe người dân gắn với quản lý thẻ, thanh toán bảo hiểm y tế.
Thứ năm, đổi mới căn bản, toàn diện công tác đào tạo nguồn nhân lực y tế, đáp ứng yêu cầu cả về y đức và chuyên môn trong điều kiện chủ động, tích cực hội nhập quốc tế. Tiếp tục xây dựng và hoàn thiện các chính sách thu hút, đãi ngộ để khuyến khích bác sĩ làm việc tại tuyến y tế cơ sở.
3. Kết luận
Chủ tịch Hồ Chí Minh rất quan tâm đến việc chăm lo sức khoẻ cho nhân dân và xem chính sách chăm sóc sức khoẻ nhân dân là một trong những chính sách hàng đầu của Đảng, Nhà nước. Chính sách chăm sóc sức khỏe đã góp phần giúp nhân dân nâng cao sức khỏe, tạo ra nguồn nhân lực có chất lượng đảm bảo cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam…
Những quan điểm của Hồ Chí Minh mang giá trị khoa học, nhân văn sâu sắc, có ý nghĩa chỉ dẫn quý báu cho việc hoạch định và thực hiện chính sách chăm sóc sức khỏe nhân dân ở nước ta nói chung và tỉnh Đồng Tháp nói riêng trong giai đoạn hiện nay.Thực hiện tốt chính sách chăm sóc sức khoẻ nhân dân là góp phần tạo nên thành công của một lĩnh vực quan trọng trong sự phát triển chung của đất Sen hồng. Chính sách chăm sóc sức khoẻ nhân dân ở tỉnh Đồng Tháp trong thời gian tới cần được thực hiện có hiệu quả hơn nữa trên cơ sở tiếp tục quán triệt và vận dụng sáng tạo tư tưởng Hồ Chí Minh; nhằm góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu phát triển kinh tế - văn hoá – xã hội của đất nước./.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, Tập 4 Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011.
2. Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, Tập 5 Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011.
3. Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, Tập 6 Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011.
4. Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, Tập 7 Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011.
5. Truy cập https://baodongthap.vn/nang-cao-chat-luong-cham-soc-suc-khoe-nhan-dan-a236055.html