KHOA LÝ LUẬN CƠ SỞ VỚI CÔNG TÁC CHUYỂN ĐỔI SỐ HƯỚNG ĐẾN TRƯỜNG CHÍNH TRỊ CHUẨN MỨC 2
- Thứ hai - 23/03/2026 14:59
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Tóm tắt:
Bài viết phân tích vai trò của Khoa Lý luận cơ sở trong chuyển đổi số; đánh giá thực trạng triển khai tại Khoa; từ đó đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả chuyển đổi số, góp phần xây dựng Trường Chính trị tỉnh Đồng Tháp đạt chuẩn mức 2.
Từ khóa: chuyển đổi số; lý luận chính trị; trường chính trị; học liệu số.1. Đặt vấn đề
Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư phát triển mạnh mẽ, chuyển đổi số đã trở thành yêu cầu khách quan đối với mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, trong đó có giáo dục và đào tạo. Đối với các trường chính trị, chuyển đổi số không chỉ góp phần đổi mới phương thức quản trị mà còn trực tiếp nâng cao chất lượng giảng dạy, nghiên cứu khoa học và tổng kết thực tiễn.
Chủ trương phát triển chuyển đổi số đã được xác định là một trong những động lực quan trọng của phát triển đất nước. Trong lĩnh vực giáo dục, chuyển đổi số tạo điều kiện đổi mới phương pháp dạy học, mở rộng khả năng tiếp cận tri thức và nâng cao hiệu quả đào tạo. Trên cơ sở đó, việc xây dựng trường chính trị chuẩn mức 2 đặt ra yêu cầu ngày càng cao về chất lượng đội ngũ giảng viên, chương trình đào tạo và mức độ ứng dụng công nghệ số.
Khoa Lý luận cơ sở giữ vai trò giảng dạy các môn học nền tảng của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, có ý nghĩa đặc biệt trong việc hình thành thế giới quan và phương pháp luận khoa học cho học viên. Do đó, việc đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động của Khoa là yêu cầu cấp thiết nhằm nâng cao chất lượng đào tạo lý luận chính trị trong giai đoạn mới.
Chủ trương phát triển chuyển đổi số đã được xác định là một trong những động lực quan trọng của phát triển đất nước. Trong lĩnh vực giáo dục, chuyển đổi số tạo điều kiện đổi mới phương pháp dạy học, mở rộng khả năng tiếp cận tri thức và nâng cao hiệu quả đào tạo. Trên cơ sở đó, việc xây dựng trường chính trị chuẩn mức 2 đặt ra yêu cầu ngày càng cao về chất lượng đội ngũ giảng viên, chương trình đào tạo và mức độ ứng dụng công nghệ số.
Khoa Lý luận cơ sở giữ vai trò giảng dạy các môn học nền tảng của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, có ý nghĩa đặc biệt trong việc hình thành thế giới quan và phương pháp luận khoa học cho học viên. Do đó, việc đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động của Khoa là yêu cầu cấp thiết nhằm nâng cao chất lượng đào tạo lý luận chính trị trong giai đoạn mới.
2. Vai trò của Khoa Lý luận cơ sở trong công tác chuyển đổi số của Trường Chính trị tỉnh Đồng Tháp
Thứ nhất, Khoa Lý luận cơ sở là lực lượng nòng cốt trong đổi mới phương pháp giảng dạy lý luận chính trị
Các môn học do Khoa đảm nhiệm chiếm tỷ trọng lớn và giữ vai trò nền tảng trong chương trình đào tạo. Trong điều kiện chuyển đổi số, việc ứng dụng các nền tảng học tập trực tuyến, bài giảng điện tử và hệ thống quản lý học tập giúp nâng cao tính tương tác, phát huy tính chủ động của người học và đổi mới phương pháp truyền đạt tri thức lý luận.
Thứ hai, Khoa có vai trò quan trọng trong xây dựng và phát triển hệ thống học liệu số.
Học liệu số không chỉ bao gồm bài giảng điện tử mà còn là các cơ sở dữ liệu khoa học, ngân hàng câu hỏi, tài liệu tham khảo phục vụ giảng dạy và nghiên cứu. Việc chủ động xây dựng học liệu số góp phần nâng cao chất lượng đào tạo và tạo điều kiện học tập linh hoạt cho học viên.
Thứ ba, Khoa góp phần nâng cao hiệu quả nghiên cứu khoa học và tổng kết thực tiễn.
Chuyển đổi số giúp giảng viên tiếp cận nguồn tài liệu phong phú, tham gia các diễn đàn học thuật và mở rộng hợp tác nghiên cứu. Qua đó, nâng cao chất lượng nghiên cứu, gắn lý luận với thực tiễn địa phương.
3. Thực trạng triển khai chuyển đổi số tại Khoa Lý luận cơ sở
* Về thành tựu và nguyên nhân
Thời gian qua, Khoa đã triển khai thực hiện các chủ trương, kế hoạch về chuyển đổi số của cấp trên và nhà trường[1]. Đội ngũ giảng viên từng bước nâng cao nhận thức và kỹ năng ứng dụng công nghệ trong giảng dạy và nghiên cứu.
Giảng viên đã tích cực tham gia các lớp tập huấn, chủ động nghiên cứu các phần mềm quản lý số (AI, sổ tay điện tử đảng viên,...) bước đầu làm chủ một số công cụ số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, xây dựng bài giảng điện tử và khai thác học liệu trực tuyến. Việc ứng dụng công nghệ đã góp phần nâng cao chất lượng bài giảng, tăng tính hấp dẫn và hiệu quả tiếp thu của học viên.
Thứ nhất, Khoa Lý luận cơ sở là lực lượng nòng cốt trong đổi mới phương pháp giảng dạy lý luận chính trị
Các môn học do Khoa đảm nhiệm chiếm tỷ trọng lớn và giữ vai trò nền tảng trong chương trình đào tạo. Trong điều kiện chuyển đổi số, việc ứng dụng các nền tảng học tập trực tuyến, bài giảng điện tử và hệ thống quản lý học tập giúp nâng cao tính tương tác, phát huy tính chủ động của người học và đổi mới phương pháp truyền đạt tri thức lý luận.
Thứ hai, Khoa có vai trò quan trọng trong xây dựng và phát triển hệ thống học liệu số.
Học liệu số không chỉ bao gồm bài giảng điện tử mà còn là các cơ sở dữ liệu khoa học, ngân hàng câu hỏi, tài liệu tham khảo phục vụ giảng dạy và nghiên cứu. Việc chủ động xây dựng học liệu số góp phần nâng cao chất lượng đào tạo và tạo điều kiện học tập linh hoạt cho học viên.
Thứ ba, Khoa góp phần nâng cao hiệu quả nghiên cứu khoa học và tổng kết thực tiễn.
Chuyển đổi số giúp giảng viên tiếp cận nguồn tài liệu phong phú, tham gia các diễn đàn học thuật và mở rộng hợp tác nghiên cứu. Qua đó, nâng cao chất lượng nghiên cứu, gắn lý luận với thực tiễn địa phương.
3. Thực trạng triển khai chuyển đổi số tại Khoa Lý luận cơ sở
* Về thành tựu và nguyên nhân
Thời gian qua, Khoa đã triển khai thực hiện các chủ trương, kế hoạch về chuyển đổi số của cấp trên và nhà trường[1]. Đội ngũ giảng viên từng bước nâng cao nhận thức và kỹ năng ứng dụng công nghệ trong giảng dạy và nghiên cứu.
Giảng viên đã tích cực tham gia các lớp tập huấn, chủ động nghiên cứu các phần mềm quản lý số (AI, sổ tay điện tử đảng viên,...) bước đầu làm chủ một số công cụ số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, xây dựng bài giảng điện tử và khai thác học liệu trực tuyến. Việc ứng dụng công nghệ đã góp phần nâng cao chất lượng bài giảng, tăng tính hấp dẫn và hiệu quả tiếp thu của học viên.
Ảnh: Giảng viên Khoa Lý luận cơ sở nghiên cứu ứng dụng sổ tay điện tử, phần mềm soạn giáo án điện tử bằng công nghệ AI
Hoạt động nghiên cứu khoa học có chuyển biến tích cực, giảng viên chủ động tham gia viết bài, đề xuất đề tài và tổng kết thực tiễn. Việc ứng dụng các nền tảng số giúp nâng cao hiệu quả nghiên cứu và mở rộng khả năng công bố khoa học.
* Nguyên nhân của thành tựu:
Đạt được những kết quả trên là nhờ sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo sâu sát của Đảng ủy, Ban Giám hiệu và lãnh đạo các phòng, khoa trong công tác chuyển đổi số như: xây dựng kế hoạch, phân công nhiệm vụ và kiểm tra, giám sát kết quả thực hiện chuyển đổi số tại các Khoa, Phòng, viên chức, giảng viên theo kế hoạch; đẩy mạnh công tác tuyên truyền, tập huấn và hướng dẫn sử dụng các phần mềm quản lý số; đẩy mạnh phát triển hạ tầng số.
Song song đó, lãnh đạo Khoa và đội ngũ giảng viên của Khoa với tinh thần trách nhiệm và quyết tâm cao nên đã từng bước nghiên cứu ứng dụng hiệu quả các công nghệ số vào công tác giảng dạy, nghiên cứu khoa học.
* Về khó khăn, hạn chế và nguyên nhân:
Bên cạnh những kết quả trên, quá trình triển khai chuyển đổi số tại Khoa Lý luận cơ sở vẫn còn một số khó khăn, hạn chế nhất định. Một bộ phận giảng viên chưa thành thạo công nghệ số; hạ tầng kỹ thuật chưa đồng bộ; hệ thống học liệu số còn thiếu và chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu.
Nguyên nhân chủ yếu là do quá trình chuyển đổi số còn ở giai đoạn đầu; nguồn lực đầu tư còn hạn chế; công tác bồi dưỡng kỹ năng số chưa đồng đều; và sự thích ứng của một bộ phận giảng viên còn chậm.
Xuất phát từ thực trạng trên, Khoa Lý luận cơ sở cần có những giải pháp khả thi để thực hiện hiệu quả công tác chuyển đổi số trong thời gian tới.
4. Một số giải pháp nâng cao hiệu quả chuyển đổi số của Khoa Lý luận cơ sở
Để nâng cao hiệu quả công tác chuyển đổi số của Khoa Lý luận cơ sở trong thời gian tới, xin đề xuất một số giải pháp sau:
Một là, nâng cao nhận thức về chuyển đổi số của lãnh đạo Khoa và giảng viên.
Cần xác định chuyển đổi số là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt trong hoạt động của Khoa; từ đó nâng cao trách nhiệm và tính chủ động của đội ngũ giảng viên.
Lãnh đạo Khoa là những người chủ động trong việc xây dựng kế hoạch, triển khai thực hiện các giải pháp đảm bảo hoàn thành các mục tiêu chuyển đổi số theo kế hoạch của Trường nên cần đưa ra biện pháp cụ thể, dễ thực hiện, thậm chí cầm tay chỉ việc để giảng viên nắm bắt kịp thời và sử dụng hiệu quả công nghệ số trong công việc và giảng dạy.
Đội ngũ giảng viên cần nhận thức sâu sắc hơn về vai trò, ý nghĩa, tầm quan trọng của chuyển đổi số trong công tác quản lý và giảng dạy góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy của bản thân nói riêng và chất lượng đào tạo, bồi dưỡng của Trường nói chung. Giảng viên xem chuyển đổi số là trách nhiệm của bản thân, từ đó, chủ động nghiên cứu ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy và đổi mới phương thức tổ chức hoạt động dạy học và nghiên cứu khoa học.
Hai là, phát triển năng lực số cho đội ngũ giảng viên.
Nhà trường ctăng cường các khóa tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng công nghệ số cho giảng viên, đặc biệt là thiết kế bài giảng số, sử dụng nền tảng học tập trực tuyến và khai thác học liệu số.
Bản thân giảng viên chủ động nghiên cứu, học tập kinh nghiệm lẫn nhau để có được một thiết kế bài giảng khoa học, sáng tạo, hiệu quả, từ đó, kích thích sự yêu thích học lý luận chính trị của học viên.
Ba là, xây dựng hệ thống học liệu số đồng bộ.
Khoa Lý luận cơ sở cần chủ động xây dựng hệ thống học liệu số phục vụ giảng dạy, bao gồm số hóa bài giảng, xây dựng ngân hàng câu hỏi, phát triển tài liệu điện tử phục vụ giảng dạy và nghiên cứu.
Tăng cường sinh hoạt chuyên môn để nâng cao trình độ, năng lực của giảng viên, tạo sự thống nhất chung về nội dung, phương pháp giảng dạy, cách thiết kế bài giảng trong từng nội dung bài học để mỗi giảng viên của Khoa đều giảng giỏi từng bài học thuộc về chuyên môn của mình và từng bước tham gia giảng tốt bài các phần học khác gần với chuyên môn của mình.
Bốn là, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong nghiên cứu khoa học.
Giảng viên cần tích cực khai thác hiệu quả các cơ sở dữ liệu khoa học, tăng cường hợp tác nghiên cứu và tham gia các hoạt động học thuật trực tuyến.
Chủ động theo dõi các nhiệm vụ nghiên cứu khoa học trên cổng điện tử của Sở Khoa học và Công nghệ Tỉnh để có định hướng và cách thức đề xuất nhiệm vụ đề tài khoa học cấp cơ sở, cấp tỉnh phù hợp, không trùng lắp chủ đề nghiên cứu, đáp ứng yêu cầu thực tiễn của địa phương, của ngành.
Năm là, từng bước hoàn thiện hạ tầng số.
Nhà trường đầu tư nâng cấp trang thiết bị, hệ thống mạng và các nền tảng quản lý nhằm đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số.
5. Kết luận
Chuyển đổi số là xu thế tất yếu và là yêu cầu cấp thiết đối với các trường chính trị trong giai đoạn hiện nay. Đối với Trường Chính trị tỉnh Đồng Tháp, đây là yếu tố quan trọng góp phần nâng cao chất lượng đào tạo và thực hiện mục tiêu xây dựng trường chuẩn mức 2.
Khoa Lý luận cơ sở, với vai trò là đơn vị giảng dạy các môn học nền tảng, có vị trí đặc biệt trong tiến trình này. Việc triển khai đồng bộ các giải pháp về nhận thức, năng lực, học liệu và hạ tầng số sẽ giúp Khoa phát huy vai trò, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo lý luận chính trị, đáp ứng yêu cầu phát triển trong kỷ nguyên số.
Tài liệu tham khảo
* Nguyên nhân của thành tựu:
Đạt được những kết quả trên là nhờ sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo sâu sát của Đảng ủy, Ban Giám hiệu và lãnh đạo các phòng, khoa trong công tác chuyển đổi số như: xây dựng kế hoạch, phân công nhiệm vụ và kiểm tra, giám sát kết quả thực hiện chuyển đổi số tại các Khoa, Phòng, viên chức, giảng viên theo kế hoạch; đẩy mạnh công tác tuyên truyền, tập huấn và hướng dẫn sử dụng các phần mềm quản lý số; đẩy mạnh phát triển hạ tầng số.
Song song đó, lãnh đạo Khoa và đội ngũ giảng viên của Khoa với tinh thần trách nhiệm và quyết tâm cao nên đã từng bước nghiên cứu ứng dụng hiệu quả các công nghệ số vào công tác giảng dạy, nghiên cứu khoa học.
* Về khó khăn, hạn chế và nguyên nhân:
Bên cạnh những kết quả trên, quá trình triển khai chuyển đổi số tại Khoa Lý luận cơ sở vẫn còn một số khó khăn, hạn chế nhất định. Một bộ phận giảng viên chưa thành thạo công nghệ số; hạ tầng kỹ thuật chưa đồng bộ; hệ thống học liệu số còn thiếu và chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu.
Nguyên nhân chủ yếu là do quá trình chuyển đổi số còn ở giai đoạn đầu; nguồn lực đầu tư còn hạn chế; công tác bồi dưỡng kỹ năng số chưa đồng đều; và sự thích ứng của một bộ phận giảng viên còn chậm.
Xuất phát từ thực trạng trên, Khoa Lý luận cơ sở cần có những giải pháp khả thi để thực hiện hiệu quả công tác chuyển đổi số trong thời gian tới.
4. Một số giải pháp nâng cao hiệu quả chuyển đổi số của Khoa Lý luận cơ sở
Để nâng cao hiệu quả công tác chuyển đổi số của Khoa Lý luận cơ sở trong thời gian tới, xin đề xuất một số giải pháp sau:
Một là, nâng cao nhận thức về chuyển đổi số của lãnh đạo Khoa và giảng viên.
Cần xác định chuyển đổi số là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt trong hoạt động của Khoa; từ đó nâng cao trách nhiệm và tính chủ động của đội ngũ giảng viên.
Lãnh đạo Khoa là những người chủ động trong việc xây dựng kế hoạch, triển khai thực hiện các giải pháp đảm bảo hoàn thành các mục tiêu chuyển đổi số theo kế hoạch của Trường nên cần đưa ra biện pháp cụ thể, dễ thực hiện, thậm chí cầm tay chỉ việc để giảng viên nắm bắt kịp thời và sử dụng hiệu quả công nghệ số trong công việc và giảng dạy.
Đội ngũ giảng viên cần nhận thức sâu sắc hơn về vai trò, ý nghĩa, tầm quan trọng của chuyển đổi số trong công tác quản lý và giảng dạy góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy của bản thân nói riêng và chất lượng đào tạo, bồi dưỡng của Trường nói chung. Giảng viên xem chuyển đổi số là trách nhiệm của bản thân, từ đó, chủ động nghiên cứu ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy và đổi mới phương thức tổ chức hoạt động dạy học và nghiên cứu khoa học.
Hai là, phát triển năng lực số cho đội ngũ giảng viên.
Nhà trường ctăng cường các khóa tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng công nghệ số cho giảng viên, đặc biệt là thiết kế bài giảng số, sử dụng nền tảng học tập trực tuyến và khai thác học liệu số.
Bản thân giảng viên chủ động nghiên cứu, học tập kinh nghiệm lẫn nhau để có được một thiết kế bài giảng khoa học, sáng tạo, hiệu quả, từ đó, kích thích sự yêu thích học lý luận chính trị của học viên.
Ba là, xây dựng hệ thống học liệu số đồng bộ.
Khoa Lý luận cơ sở cần chủ động xây dựng hệ thống học liệu số phục vụ giảng dạy, bao gồm số hóa bài giảng, xây dựng ngân hàng câu hỏi, phát triển tài liệu điện tử phục vụ giảng dạy và nghiên cứu.
Tăng cường sinh hoạt chuyên môn để nâng cao trình độ, năng lực của giảng viên, tạo sự thống nhất chung về nội dung, phương pháp giảng dạy, cách thiết kế bài giảng trong từng nội dung bài học để mỗi giảng viên của Khoa đều giảng giỏi từng bài học thuộc về chuyên môn của mình và từng bước tham gia giảng tốt bài các phần học khác gần với chuyên môn của mình.
Bốn là, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong nghiên cứu khoa học.
Giảng viên cần tích cực khai thác hiệu quả các cơ sở dữ liệu khoa học, tăng cường hợp tác nghiên cứu và tham gia các hoạt động học thuật trực tuyến.
Chủ động theo dõi các nhiệm vụ nghiên cứu khoa học trên cổng điện tử của Sở Khoa học và Công nghệ Tỉnh để có định hướng và cách thức đề xuất nhiệm vụ đề tài khoa học cấp cơ sở, cấp tỉnh phù hợp, không trùng lắp chủ đề nghiên cứu, đáp ứng yêu cầu thực tiễn của địa phương, của ngành.
Năm là, từng bước hoàn thiện hạ tầng số.
Nhà trường đầu tư nâng cấp trang thiết bị, hệ thống mạng và các nền tảng quản lý nhằm đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số.
5. Kết luận
Chuyển đổi số là xu thế tất yếu và là yêu cầu cấp thiết đối với các trường chính trị trong giai đoạn hiện nay. Đối với Trường Chính trị tỉnh Đồng Tháp, đây là yếu tố quan trọng góp phần nâng cao chất lượng đào tạo và thực hiện mục tiêu xây dựng trường chuẩn mức 2.
Khoa Lý luận cơ sở, với vai trò là đơn vị giảng dạy các môn học nền tảng, có vị trí đặc biệt trong tiến trình này. Việc triển khai đồng bộ các giải pháp về nhận thức, năng lực, học liệu và hạ tầng số sẽ giúp Khoa phát huy vai trò, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo lý luận chính trị, đáp ứng yêu cầu phát triển trong kỷ nguyên số.
Tài liệu tham khảo
- Ban Bí thư Trung ương Đảng (2026), Quy định số 396-QĐ/TW ngày 06/01/2026 của Ban Bí thư về trường chính trị chuẩn giai đoạn 2026-2030, Hà Nội.
- Ban Chấp hành Trung ương (2024): Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22 tháng 12 năm 2024 của Ban chấp hành Trung ương về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia
- Bộ Thông tin và Truyền thông (2020), Chương trình chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030.
- Đảng Cộng sản Việt Nam (2026), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV (tập I, II), Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội.
- Tỉnh ủy Đồng Tháp (2025): Kế hoạch số 13-KH/TU ngày 15 tháng 8 năm 2025 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Đồng Tháp về việc triển khai phong trào “Bình dân học vụ số” trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp.
- Trường Chính trị tỉnh Đồng Tháp (2026): Kế hoạch số 58-KH/TCT ngày 21/01/2026 về chuyển đổi số của Trường Chính trị tỉnh Đồng Tháp năm 2026.
- Trường Chính trị tỉnh Đồng Tháp (2026): Kế hoạch số 73-KH/TCT ngày 20/3/2026 về Phát động phong trào thi đua thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Đồng Tháp giai đoạn 2026 - 2030 gắn với thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế đến năm 2030 đạt hai con số.